ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଇତିହାସରେ ‘ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ’ ବା ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍କୁ ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଆଇନଗତ ସଫଳତାର ମୂଳଦୁଆ ଆଜିର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହାର ଚେର ଓଡ଼ିଶାର ଲାଲ୍ ମାଟିରେ ଖୁବ୍ ଗଭୀରକୁ ପ୍ରସାରିତ। ଦେଶ ଯେତେବେଳେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଂସଦୀୟ ଗାଦିରେ ବସାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଚର୍ଚ୍ଚା କରୁଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଓଡ଼ିଶା ଏହି ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବାସ୍ତବତାର ରୂପ ଦେଇସାରିଥିଲା। ଏହି ସଫଳତା ପଛରେ ରହିଛି ଦୁଇଜଣ ଜନନାୟକଙ୍କ ଅଦମ୍ୟ ସାହସ— ଜଣେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରବାଦ ପୁରୁଷ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ଅନ୍ୟଜଣେ ତାଙ୍କ ସୁଯୋଗ୍ୟ ଦାୟାଦ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ।
ତେବେ ୨୦୨୪ର ନିର୍ବାଚନୀ ଝଡ଼ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ କ୍ଷମତାର ସମୀକରଣ ବଦଳିଯାଇଛି। ବିଜେଡି ଏବେ ବିରୋଧୀ ଆସନରେ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଯେଉଁ ବିଲ୍ ପାଇଁ ବିଜେଡି ଦଶନ୍ଧି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଲଢ଼ିଆସିଛି, ସେହି ବିଲ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ସମୟରେ ବିରୋଧୀ ବିଜେଡିର ଆଭିମୁଖ୍ୟ କ’ଣ ହେବ?
ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଥିଲେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ: ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ସାହସିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ। ୧୯୯୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଯେତେବେଳେ ପିତୃକୈନ୍ଦ୍ରିକ ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱର ଶୁଣିବା ଏକ ବିରଳ ଘଟଣା ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ବିଜୁ ବାବୁ ତ୍ରିସ୍ତରୀୟ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩% ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ କରି ସାରା ଭାରତକୁ ବାଟ ଦେଖାଇଥିଲେ।
ଏହା କେବଳ ଏକ ନିୟମ ନ ଥିଲା, ବରଂ ଏକ ସାମାଜିକ ବିପ୍ଳବ ଥିଲା। ୧୯୯୧/୧୯୯୨ର ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ପୂର୍ବରୁ ଓଡ଼ିଶା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲା ଯେ, ସ୍ଥାନୀୟ ଶାସନରେ ମହିଳାଙ୍କ ଭାଗିଦାରୀ ବିନା ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ଅସମ୍ଭବ। ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ଏହି ଦୂରଦୃଷ୍ଟି ହିଁ ଓଡ଼ିଶାକୁ ‘ମହିଳା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ’ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ: ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣର ଜଣେ ‘ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସ୍ୱର’
ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏକ ଜାତୀୟ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ପରିଣତ କରିଥିଲେ। ବିଜେଡି ପାଇଁ ମହିଳାମାନେ କେବଳ ‘ଭୋଟର’ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ସେମାନେ ଦଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ମେରୁଦଣ୍ଡ।
୨୦୧୨ ମସିହାରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମହିଳାଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣକୁ ୩୩% ରୁ ବଢ଼ାଇ ୫୦% କରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚକିତ କରିଥିଲେ।
୨୦୧୯ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ନବୀନ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ଦଳର ୩୩% ପ୍ରାର୍ଥୀ ମହିଳା ହେବେ ବୋଲି ସେ ଘୋଷଣା କରି ନିଜ ଦଳରେ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ କୌଣସି ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ କରିଥିଲା।
ନବୀନଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା ସ୍ପଷ୍ଟ— “କୌଣସି ବି ଦେଶ ବା ରାଜ୍ୟ ଅଧା ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ପଛରେ ପକାଇ ପ୍ରଗତି କରିପାରିବ ନାହିଁ।” ସେ କେବଳ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଏହାକୁ ସୀମିତ ରଖିନଥିଲେ, ବରଂ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ନେତାଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖି ଓ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳ ପଠାଇ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍ ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ଜୁଟାଇଥିଲେ।
ବିଜେଡି ବନାମ ବିଜେପି: ବଦଳୁଥିବା ସମ୍ପର୍କ ଓ ସଂସଦୀୟ ଗଣିତ
ବିଜେଡିର ବିଜେପି ସହ ସମ୍ପର୍କ ସବୁବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ। କିଛି ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ବିଜେଡି କେନ୍ଦ୍ରର ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲ୍କୁ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ‘ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ’ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୪ ପରେ ଦୃଶ୍ୟପଟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଯାଇଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପି ଶାସକ ଓ ବିଜେଡି ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ।
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ବିଜେଡି ଏବେ ବିଜେପିର ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପକୁ କଡ଼ା ନଜରରେ ପରଖିବ। କିନ୍ତୁ ମହିଳା ବିଲ୍ ଏମିତି ଏକ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଯେଉଁଥିରେ ବିରୋଧ କରିବା ବିଜେଡି ପାଇଁ ଘାତକ ହୋଇପାରେ:–
ବିଜେଡିର ମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତି ହେଉଛନ୍ତି ମହିଳା। ଯଦି ବିଜେଡି କେବଳ ବିଜେପିକୁ ବିରୋଧ କରିବା ନାଁରେ ମହିଳା ବିଲ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବାଧା ଦିଏ, ତେବେ ଦଳ ନିଜର ଶକ୍ତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ହରାଇପାରେ।
ସ୍ୱୟଂ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏହି ବିଲ୍ର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଦଳ ନିଜ ଆଦର୍ଶରୁ ଓହରିଯିବା ନବୀନଙ୍କ ଛବିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବ।
ସଂସଦରେ ବିଜେଡିର ରଣନୀତି: ‘ସମର୍ଥନ ସହ ସମାଲୋଚନା’
ସଂସଦରେ ବିଜେଡି ଏବେ ଏକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରଣନୀତି ଆପଣାଇବ। ଏହା ହେଉଛି ‘କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟିଭ୍ ଅପୋଜିସନ୍’ ବା ଗଠନମୂଳକ ବିରୋଧ।
1. ଅକୁଣ୍ଠିତ ସମର୍ଥନ: ବିଜେଡି ମହିଳା ବିଲ୍କୁ ସର୍ବଦା ସମର୍ଥନ କରିଆସିଛି ଏବଂ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ କରିବ। ଏଥିରେ ପଛଘୁଞ୍ଚା ଦେବାର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁନାହିଁ।
2. ଶ୍ରେୟ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରାମ: ବିଜେଡି ସଂସଦରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବ ଯେ, ଆଜି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଯେଉଁ ବିଲ୍ ଆଣିଛନ୍ତି, ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଓଡ଼ିଶାର ‘ନବୀନ ମଡେଲ୍’ର ଏକ ଅନୁକରଣ। ଏହାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ରଷ୍ଟା ବିଜୁ ବାବୁ ଓ ନବୀନ ବାବୁ ବୋଲି ଦଳ ଦାବି କରିବ।
3. ବିଳମ୍ବକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ: ବିଲ୍ ପାସ୍ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହା କାହିଁକି ତୁରନ୍ତ ଲାଗୁ ହେଉନାହିଁ, ସେ ନେଇ ବିଜେଡି କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଘେରିବ। ଜନଗଣନା ଓ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣକୁ ଢାଲ କରି ବିଜେପି ଏହାକୁ ବିଳମ୍ବ କରୁଛି ବୋଲି ବିଜେଡି ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିବ।
‘ନାରୀ ଶକ୍ତି’ ଓ ବିଜେଡିର ଆଗାମୀ ଆହ୍ୱାନ
ବିଜେଡି ପାଇଁ ମହିଳା ସଶକ୍ତିକରଣ କେବଳ ଏକ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରସଙ୍ଗ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ‘ସଫ୍ଟ ପାୱାର’। ‘ମିଶନ ଶକ୍ତି’ ମାଧ୍ୟମରେ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାୟ ୭୦ ଲକ୍ଷ ମହିଳାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗଠିତ କରିଥିବା ଏହି ଦଳ ପାଇଁ ନାରୀ ଅଧିକାର ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ।
ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଜେଡି ପାଇଁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ହେବ ବିଜେପିକୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ମୁକାବିଲା କରିବା ସହ ନିଜର ‘ମହିଳା-ଅନୁକୂଳ’ ଛବିକୁ ବଜାୟ ରଖିବା। ବିଜେଡି ଏନଡିଏରୁ ଦୂରେଇ ରହି ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ମହିଳା ହିତ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରର ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାର ପରମ୍ପରା ବଜାୟ ରଖିବ।
ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ବିଲ୍କୁ ନେଇ ବିଜେଡିର ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ କୌଣସି ବିରୋଧଭାସ ନାହିଁ। ରାଜନୈତିକ ଶତ୍ରୁତା ଏକ ସ୍ଥାନରେ, କିନ୍ତୁ ନାରୀ ଶକ୍ତିକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନରେ। ବିଜେଡି ସଂସଦରେ ବିଜେପିକୁ କାଠଗଡ଼ାରେ ଛିଡ଼ା କରିବ ସତ, କିନ୍ତୁ ତାହା କେବଳ ବିଲ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାରେ ହେଉଥିବା ବିଳମ୍ବ ପାଇଁ। ଓଡ଼ିଶା ମଡେଲ୍କୁ ପାଥେୟ କରି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ହକ୍ ଦେବା ପାଇଁ ବିଜେଡି ନିଜର ‘ଅରିଜିନାଲ୍’ ଓ ଦୃଢ଼ ସ୍ୱର ଶୁଣାଇବା ଜାରି ରଖିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/irans-new-bomb-not-mine-but-it-wont-let-you-live/
