ରାଜ୍ୟର ବିଜେଡି ରାଜନୀତି ଗତ କିଛିମାସ ଧରି ଏକ ଅସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଯାଉଛି। ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ସ୍ଥିର ପ୍ରଶାସନ ଦେଇଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଶକ୍ତିହୀନ ହେବା ସହ ଦଳର ଦୁର୍ବଳତା, ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଭିନ୍ନମତ, ଓ ନୂଆ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଶ୍ନକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ତୀବ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିଛି-
“କିଏ ସେହି ବସ କଣ୍ଡକ୍ଟର, ଯିଏ ବିଜେଡି ପକ୍ଷରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯିବାକୁ ସଜବାଜ ହେଉଛନ୍ତି?”
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମାତ୍ର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ ହୋଇ ରହି ନାହିଁ; ଦଳର ନିଲମ୍ବିତ ନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ କବିତାରୂପୀ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଏଥିରେ ଅଧିକ ନିଆଁ ଲଗାଇଛି-
“କାହାର ରହିଛି କେତେ ଜୋର୍
ଶକ୍ତି ନାନୀ ନା ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର…”
ଏହି ପଦଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ନିଆଁ ଭଳି ଘୁରି ବୁଳୁଛି।
ରାଜ୍ୟସଭା ଆଶାୟୀ: ଅଭିଜ୍ଞତା ନୁହେଁ, ‘ତୋଷାମଦ’ ଯୋଗ୍ୟତା?
ବିଜେଡିର ଗୋଟିଏ ଗୋଷ୍ଠୀର ଅଭିଯୋଗ
ଯିଏ ଦଳୀୟ ସଂଗଠନରେ କୌଣସି ଅବଦାନ ଦେଇନାହିଁ କିମ୍ବା ତାଙ୍କର କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କୁ ଦଳୀୟ କର୍ମୀ ଓ ଭୋଟରମାନେ ଚିହ୍ତନିନଥିଲେ ସେଇ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କିପରି କଟକ ଭଳି ସଂଗଠିତ ଓ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରାଯାଇଲା?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଦଳ ଭିତରେ ଅନେକ ଥର ଉଠିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳ ଚୁପ୍ ଥିବା ଲୋକମାନେ ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଶାଣିତ ଢଙ୍ଗରେ ଆକ୍ରମଣ କରୁଛନ୍ତି।
ସେଇ ‘ବସ କଣ୍ଡକ୍ଟର’ନାମରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଯିଏ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚିତ—କୁହାଯାଉଛି, ସେ କେବଳ ଦଳର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କ ‘ତୋଷାମଦ’ରୁ ଏମିତି ଅସାମାନ୍ୟ ସୁଯୋଗ ପାଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଭାରୀ ଭୋଟ ବ୍ୟବଧାନରେ ପରାଜୟ ହେବା ପରେ ସେ ନିଜେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ।
ଏହି ଅସନ୍ତୋଷକୁ ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସଭା ବ୍ୟବସ୍ଥାପନାରେ ତାଙ୍କ ‘ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର’ ଭୂମିକା ଅଧିକ ପ୍ରକାଶ କରି ଦେଲା। ଏବେ ସେ ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ ‘ଆଶାୟୀ’।
ରାଜନୀତିକ ଶବ୍ଦରେ- ଏକ ‘ବ୍ୟବସ୍ଥାପକ’ କିପରି ‘ବିନା ଦଳୀୟ ସଂଗଠନରେ ସିଧା ‘ସଂସଦ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜମ୍ପ କରିପାରେ?
ଶକ୍ତି ନାନୀ vs ବସ କଣ୍ଡକ୍ଟର — ଦଳର ନୂଆ ଯୁଦ୍ଧଭୂମି
ଶ୍ରୀମୟୀ ମିଶ୍ରଙ୍କ ବ୍ୟଙ୍ଗମୟ ପୋଷ୍ଟରେ ଉଠିଥିବା ଦୁଇଟି ପାତ୍ର-
• ଶକ୍ତି ନାନୀ (ପାଣ୍ଡିଆନ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରତି ସୂଚନା)
• ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର (ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀ ଯାହାଙ୍କଠାରୁ ଦଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଆଶା ରଖୁଛି)
ଏହି ଦୁଇ ନାମ ସମାନଭାବେ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ପଦବୀ ଅପେକ୍ଷାର ନୂଆ ତ୍ରୁଟି ଓ ଦଳିୟ ପ୍ରଶାସନର ‘କିଏ କେତେ ନିକଟ’ ରାଜନୀତିକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
ଯେଉଁଠାରେ ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଦଶକ ଦଶକ ଲଢ଼େଇ କରି ସଂଗଠନ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏବେ କକ୍ଷଚ୍ୟୁତ। ଯେଉଁଠାରେ ନୂଆ ‘ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର’ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛି, ସେଠାରେ ଅଭିଜ୍ଞତା ଓ ଅବଦାନର ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏହାକୁ ନେଇ ଦଳର ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନେ ଚୁପ୍ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି- କି ଏବେ ବିଜେଡିରେ ଯୋଗ୍ୟତା ନୁହେଁ, ‘ତୋଷାମଦ’ ବଡ଼ ମାପକାଠି ପାଲଟିଛି?
ଭଣ୍ଡ ସନ୍ୟାସୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ? — କବିତାର ତୀକ୍ଷ୍ଣତା
ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଲାଇନ୍-
“ପୁଣି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ ଭଣ୍ଡ ସନ୍ୟାସୀ”
ଏକ ରାଜନୀତିକ ଭାଷାରେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅଭିଯୋଗ- ଦଳର ବାସ୍ତବ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର ଏବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କେହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି।
ଏହା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି—
• ବିଜେଡିର ଭିତରେ ନେତୃତ୍ୱ ଶୂନ୍ୟତା,
• ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ନେଇ ଚାଲୁ ଚର୍ଚ୍ଚା,
• ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ ନେଇ ଅସମ୍ମତି,
• ଓ ତଳ ସ୍ତରରେ କେଉଁଠାରେ ‘ନିଷ୍ପତ୍ତି’ ହେଉଛି ବୋଲି ସନ୍ଦେହ।
ରାଜନୀତି ମଧ୍ୟରେ ନିଷ୍ପତ୍ତିକାରୀ କିଏ ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ଦଳଭିତରେ ତୀବ୍ର ହେଉଛି।
ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯିବେ?—ଏହା ନୂଆ କି?
ଅବଶ୍ୟ, ଯଦି ବିଜେଡି ପକ୍ଷରୁ ଜଣେ ‘ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର’ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯାଆନ୍ତି, ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହାର ଉଦାହରଣ ୨୦୧୪ରୁ ରହିଛି- କଳ୍ପତରୁ ଦାସ, ଯିଏ ରାଜନୀତିକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଓଏସଆରଟିସିର ବସ କଣ୍ଡକ୍ଟର ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦଳ ସଂଗଠନରେ କାମ କରିଥିଲେ, ବିଧାୟକ ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ବି ହୋଇଥିଲେ।
ସେ ୩ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୪ରୁ ୨୫ଜୁଲାଇ ୨୦୧୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯିଏ ରାଜ୍ୟସଭା ଆଶାୟୀ- ସେ ବିଜେଡିରେ କେବଳ କିଛି ବର୍ଷର ଆକସ୍ମିକ ଉପସ୍ଥିତି, ସଂଗଠନୀୟ ଅବଦାନ ନ ଥିବା, ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜିତ ଓ ହଠାତ୍ ‘ପ୍ରଭାବଶାଳୀ’ ହୋଇଥିବା ନେତା-
ଏହା ଦଳ ଭିତରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ବିଜେଡିର ଅନ୍ତର୍କଳହ: ନିଷ୍ଠା ବିରୋଧରେ ଆକସ୍ମିକ ପଦୋନ୍ନତି
ଦଳର ତଳସ୍ତରର ନେତାମାନେ କହୁଛନ୍ତି—
• ଯେଉଁମାନେ ୨୦-୨୫ ବର୍ଷ ଧରି କାମ କରୁଛନ୍ତି,
• ଯେଉଁମାନେ ଗାଁ ଗାଁରେ ଦଳକୁ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି,
• ଯେଉଁମାନେ ଦଳ ଦୁର୍ବଳ ହେବା ସମୟରେ ଠିଆ ରହିଥିଲେ,
ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ କେହି ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯିବା- ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଜେଡିର ନୂଆ ବିଦ୍ରୋହ ତୀବ୍ର କରିପାରେ।
ଦଳଭିତରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଭିଯୋଗ- ଦଳର ସଂସ୍କାର, ସଂଗଠନ ଓ ନବୀନଙ୍କ ପ୍ରଶାସନିକ ନୀତି ଏବେ ଜଣେ ନୂଆ ‘ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର’ଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଓ ପରିଚାଳିତ।
କିଏ ସେଇ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ର—ତାହା ଲୁଚାଛପା ନୁହେଁ।
ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ରିଅଲିଟି: ବିଜେଡି ଶକ୍ତିହୀନ, ବିରୋଧୀଙ୍କ ଉତ୍ସାହ ବଢ଼ିଛି
ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନ ପରେ ବିଜେଡିରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ-
• କ୍ୟାଡରଙ୍କ ମନୋବଳ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଛି
• ନେତୃତ୍ୱ ରୂପରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ରହିଛି,
• ଏକତାର ଅଭାବ,
• ଜନସମର୍ଥନର ଅବକ୍ଷୟ।
ଏହାର ମଧ୍ୟରେ ଦଳ ଯଦି ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ କଣ୍ଡକ୍ଟରକୁ ପୁଣି ମଞ୍ଚରେ ଆଣିଥାଏ, ତାହା ଦଳର ମୂଳ ନୀତିକୁ ଗଙ୍ଗାରେ ବିସର୍ଜନ ଚକରିଦେବ।
ବସ୍ ବନାମ ବର୍ଥ — କାହା ପାଖରେ ରହିଛି ‘ରିଜର୍ଭେସନ’?
ଶ୍ରୀମୟୀଙ୍କ ଏହି ଲାଇନ୍ ଏବେ ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ସ୍ଲୋଗାନ୍-
“ଦେଖାଯାଉ—ଶକ୍ତି ନାନୀର ଶକ୍ତି ବେଶୀ,
ନା ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର ନିଜ ପାଇଁ Berth Secure କରିପାରିବ?”
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ବିଜେଡି ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ପରୀକ୍ଷା।
ଜଣେ ଆକସ୍ମିକ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଯଦି ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଯାଏ, ତାହେଲେ ବାର୍ତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ—
ବିଜେଡି ଏବେ ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ନୁହେଁ, ‘ତୋଷାମଦକୁ’ ସମ୍ମାନ ଦେଉଛି।
ଶେଷ କଥା: ବିଜେଡିର ପାଇଁ ବଡ଼ ପରୀକ୍ଷା
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସାଧାରଣତଃ ଦଳମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନ ଓ ଅନୁଭବ ଆଧାରିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଠାଯାଇଥାଏ।
କିନ୍ତୁ ବିଜେଡିର ଏବେର ଅବସ୍ଥା- ଦଳୀରେ ବରିଷ୍ଠ ନେତା କୋଣଠେସା, ନୂଆ ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରର ଉଦୟ,ଓ ରାଜନୀତିରେ ଆକସ୍ମିକ ପଦୋନ୍ନତି-
ଦେଖାଉଛି ଯେ ପଦବୀ ବିତରଣ ଏବେ ସେବାକାରୀଙ୍କ ନିୟମରେ ଚାଲୁଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି ଜଣେ ‘ବସ୍ କଣ୍ଡକ୍ଟର’ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯାଆନ୍ତି- ସେଥିରେ ଅଭିଯୋଗ କିଛି ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ କଥା-
ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ବଢ଼ାଇବ, ନା ବିଜେଡିର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ଆଉ ଗଭୀର କରିଦେବ?
AlsoRead;https://purvapaksa.com/?p=41038
