ରାଜନୀତିର ରଙ୍ଗମଞ୍ଚରେ ବନ୍ଧୁତା ଅସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥ ଚିରନ୍ତନ। କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶାର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦଳ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ଉକ୍ତିଟି କେବଳ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ‘ରାଜନୈତିକ ବଳିଦାନ’ର କ୍ରମାଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଗତ ୨୪ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳରେ ଦଳ ଯେତିକି ସଫଳତା ପାଇଛି, ସେତିକି ବିଦାୟର କରୁଣ କାହାଣୀ ମଧ୍ୟ ଲେଖିଛି। ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବାବେଳେ ପାଖକୁ ଟାଣି ଆଣିବା ଏବଂ କାମ ସରିଗଲେ ଅଳିଆ ଗଦାକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେବା— ଏହି ‘ୟୁଜ୍ ଆଣ୍ଡ ଥ୍ରୋ’ (Use and Throw) ନୀତି ଏବେ ବିଜେଡିର ମୁଖ୍ୟ ପରିଚୟ ସାଜିଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ଏହି ନୀତିର ଶିକାର ହେବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଦଳର ଶାଣିତ ସ୍ୱର ସାଜିଥିବା ସାଂସଦ ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର।
ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର: ଜଣେ ବୌଦ୍ଧିକ ଯୋଦ୍ଧାର ବିଷାଦମୟ ପରିଣତି
କଂଗ୍ରେସ ପୃଷ୍ଠଭୂମିରୁ ଆସିଥିବା ସସ୍ମିତ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ବିଜେଡି ନିଜ ଆଡ଼କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହା ପଛରେ ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଓ ସାଂଗଠନିକ ରଣନୀତି ଥିଲା। ଓଡ଼ିଶାର ଅଳ୍ପସଂଖ୍ୟକ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଭୋଟବ୍ୟାଙ୍କକୁ କଂଗ୍ରେସ ହାତରୁ ଛଡ଼ାଇ ଆଣିବା ଥିଲା ଦଳର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତ, ବାଗ୍ମୀ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଦଳର ଯୁକ୍ତିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାର ଦକ୍ଷତା ରଖୁଥିବା ସସ୍ମିତଙ୍କୁ ଦଳ ଉପଯୁକ୍ତ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଦେଇଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ଦଳର ମୁଖପାତ୍ର ଏବଂ ପରେ ରାଜ୍ୟସଭାର ସଂସଦୀୟ ଦଳ ନେତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଗଲା।
ତେବେ ସୌଭାଗ୍ୟର ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏବେ ଅସ୍ତମିତ ହେବାକୁ ବସିଛି। ୱାକଫ୍ ବିଲ୍ ମତଦାନକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିବାଦକୁ ଢାଲ କରି ସସ୍ମିତଙ୍କୁ କୋଣଠେସା କରିବା ପାଇଁ ଦଳ ଭିତରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ସକ୍ରିୟ ହୋଇ ଉଠିଛନ୍ତି। ଯିଏ ଦିନେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଅତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିଲେ, ଆଜି ସେହି ‘ବିଶ୍ୱସ୍ତତା’ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବୁମେରାଂ ସାଜିଛି।
ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ନୂତନ ଗୋଟିଚାଳନା
ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରଭାବ ଓ ନୂତନ ଗୋଟିଚାଳନା ବିଜେଡିର ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ପରଠାରୁ ଦଳରେ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ‘କର୍ପୋରେଟ୍ ଶୈଳୀ’ର ପରିଚାଳନାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି। ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି ଯେ, ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଅତି ଘନିଷ୍ଠ ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ସଂସଦୀୟ ଦଳର ନେତା ପଦ ମିଳିପାରେ। ସନ୍ତୃପ୍ତଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଦଳର ଚେହେରା କରିବା ପାଇଁ ସସ୍ମିତଙ୍କୁ ବଳି ପକାଯାଉଥିବା ନେଇ ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ତୀବ୍ର ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ଏହି ପୂରା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦଳର କିଛି ସାଂସଦ ମଧ୍ୟ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଏହି ‘ନୂଆ ପ୍ରକଳ୍ପ’କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ସସ୍ମିତଙ୍କୁ ଅସହାୟ କରିଦେଇଛି।
ଇତିହାସରୁ ଶିକ୍ଷା : ବ୍ୟବହାର ଓ ବିସର୍ଜନର ପରମ୍ପରା
ବିଜେଡି ପାଇଁ ‘ୟୁଜ୍ ଆଣ୍ଡ ଥ୍ରୋ’ କୌଣସି ଆକସ୍ମିକ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା। ଦଳ ଗଠନ ସମୟର ପୁରୁଖା ନେତାଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିବା ବହୁ ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କୁ ଅପମାନିତ ହୋଇ ଦଳ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଛି।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାଙ୍କ ବିଦାୟ
ଦଳର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଥିବା ଦିଲ୍ଲୀପ ରାୟ, ଅର୍ଜୁନ ସେଠୀ ଓ ବ୍ରଜ କିଶୋର ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କୁ ଯେତେବେଳେ ଆବଶ୍ୟକତା ସରିଗଲା, ତାଙ୍କୁ ଅତି ଅସମ୍ମାନଜନକ ଭାବେ ଦୂରେଇ ଦିଆଗଲା। ଏପରିକି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହପାଠୀ କୁହାଯାଉଥିବା ଅନଙ୍ଗ ଉଦୟ ସିଂହଦେଓ ମଧ୍ୟ ଏଥିରୁ ରକ୍ଷା ପାଇପାରି ନାହାନ୍ତି। ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସଦସ୍ୟ ଥିବା ବିଜୟ ମହାପାତ୍ର, ନଳିନୀ ମହାନ୍ତି, ରାମକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ, ପ୍ରଭାତ ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କୁ ଦଳ ହରେଇ ସାରିଛି।
ବୌଦ୍ଧିକ ବଳିଦାନ
ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ବିଜେଡିର ବୌଦ୍ଧିକ ପକ୍ଷ ରଖୁଥିବା ବୈଜୟନ୍ତ ପଣ୍ଡା ଓ ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବଙ୍କୁ ଦିନେ ‘ନବୀନଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତ’ କୁହାଯାଉଥିଲା। ଏଥିରେ ଏବେ ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି ସସ୍ମିତ ପାତ୍ର। ମାତ୍ର ଦଳ ଭିତରେ ଥିବା କିଛି କୁଚକ୍ରୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଅଣ-ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରଶାସକଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦିଆଗଲା।
ଗଣମାଧ୍ୟମ ଶକ୍ତିର ଅପମାନ
ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓ ତଥାଗତ ସତପଥିଙ୍କ ଗଣମାଧ୍ୟମ ବିଜେଡିର ଶକ୍ତି ଥିଲା। ଗଣମାଧ୍ୟମର ଶକ୍ତିକୁ ଦଳର ସପକ୍ଷରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳରେ ସ୍ଥାନ ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନ ମତ ରଖିବା ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଦଳର ଚକ୍ଷୁଶୂଳ ହୋଇଥିଲେ। ରାଜନୈତିକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ତଥାଗତ ସତପଥି ଦଳର ଏଭଳି ଚାଲକୁ ବୁଝିପାରି ନିଜ ଆଡ଼ୁ ଦଳରୁ ଓହରି ଯାଇଥିବାବେଳେ ସମ୍ବାଦର ତତ୍କାଳୀନ ସମ୍ପାଦକ ଥିବା ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ବହୁ ହୀନସ୍ଥା ହେବାକୁ ପଡ଼ିଛି।
ନବୀନ ନିବାସରୁ ରିମୋଟ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍: କାହା ପାଇଁ ଶୁଭ?
ବିଜେଡି ଏବେ ଏକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଗତି କରୁଛି। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନର ପରାଜୟ ପରେ ଦଳ ଆତ୍ମ-ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପୁଣି ସେହି ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ କୋଟେରୀ ମଧ୍ୟରେ ଆବଦ୍ଧ ରହିଛି। ସସ୍ମିତ ପାତ୍ରଙ୍କୁ ହଟାଇ ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା ଯୋଜନା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ଦଳରେ ଏବେ ବି ରାଜନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅପେକ୍ଷା ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିବା ଆନୁଗତ୍ୟକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗ୍ୟତା ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି।
ଏହି ‘ୟୁଜ୍ ଆଣ୍ଡ ଥ୍ରୋ’ ନୀତି କର୍ମକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ମନୋବଳକୁ ଦୁର୍ବଳ କରୁଛି। ଯଦି ଜଣେ ନେତା ଦଳ ପାଇଁ ନିଜର ସର୍ବସ୍ୱ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ ଅଲୋଡ଼ା ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ମେଧାବୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଜେଡିରେ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତ ଖୋଜିବାକୁ ସାହସ କରିବେ ନାହିଁ।
ଝଡ଼ ପୂର୍ବର ନୀରବତା ରାଜ୍ୟସଭାରେ ସସ୍ମିତ ପାତ୍ରଙ୍କ ପଦବୀ ଯିବା କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପରାଜୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ବିଜେଡି ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଅନ୍ତଃବିବାଦର ଏକ ନଗ୍ନ ରୂପ। ଦଳ ଯଦି ନିଜର କର୍ମୀ ଓ ନେତାଙ୍କୁ କେବଳ ‘ସାଧନ’ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଜାରି ରଖେ, ତେବେ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହାର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯିବ। ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ‘ରିଟର୍ଣ୍ଣ’ ଏବଂ ‘ରିମୋଟ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ’ ରାଜନୀତି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଜେଡିକୁ କେଉଁ ମୋଡ଼କୁ ନେବ, ତାହା ସମୟ କହିବ। କିନ୍ତୁ ଏତିକି ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ, ବିଜେଡିରେ ଏବେ କେହି ବି ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହନ୍ତି।
ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ସକ୍ରିୟତା ଓ ଦଳର ଏହି ନୂଆ ରଣନୀତି କର୍ମୀଙ୍କ ମହଲରେ କେତେଦୂର ଗ୍ରହଣୀୟ ହେବ? ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଜେଡି ନିଜର ପୁରୁଣା ସମ୍ମାନ ଫେରି ପାଇବ ନା ଆନ୍ତରିକ କନ୍ଦଳରେ ଛାରଖାର ହେବ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/india-moves-forward-with-second-phase-of-nuclear-program/
