ଓଡ଼ିଶା ସଚିବାଳୟର ଲୋକସେବା ଭବନରେ ଏବେ ଏକ ଅଜବ ସ୍ଥିତି। ରାଜ୍ୟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଅଫିସରମାନଙ୍କର ‘ଆସିବା-ଯିବା’ ଖେଳ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଯେଉଁ ଅଫିସରଙ୍କୁ ଥରେ ନିଯୁକ୍ତି ମିଳୁଛି, କିଛିଦିନ ପରେ ସେଠାରୁ ତାଙ୍କର ବିଦାୟ ଘଣ୍ଟି ବାଜୁଛି। ଏହା ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ନା ଏହା ପଛରେ କୌଣସି ଗୁଢ଼ ରାଜନୈତିକ କାରଣ ରହିଛି?
ବଦଳିର ‘ହ୍ୟାଟ୍ରିକ’: ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନଙ୍କଠାରୁ ମନୋଜ ବେହେରାଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ ଅସ୍ଥିରତାର ଚିତ୍ର ସେତେବେଳେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲା, ଯେତେବେଳେ ଜଣକ ପରେ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓଏଏସ ଅଫିସରଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ବଦଳି କରାଗଲା।
• ପ୍ରଥମ ଝଟକା: ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ (Private Secretary) ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନ ରଥ। କିନ୍ତୁ କିଛି ଦିନ କାମ କରିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ସେଠାରୁ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା।
• ଦ୍ୱିତୀୟ ଘଟଣା: ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନଙ୍କ ପରେ ଅଭିଜ୍ଞ ଅଫିସର କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଧୀରଙ୍କୁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଗଲା। କିନ୍ତୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅଳ୍ପ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଦାୟ ନେବାକୁ ପଡ଼ିଲା।
• ସଦ୍ୟତମ ବିକାଶ: ଆଜି ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଓଏସଡି ମନୋଜ ବେହେରାଙ୍କ ବଦଳି ଏହି ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିତି ଏଭଳି ଯେ, ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କୌଣସି ସ୍ଥାୟୀ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ନାହାନ୍ତି।
କାହିଁକି ରହିପାରୁନାହାନ୍ତି ଅଫିସର?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଏବେ ସାଧାରଣରେ ଆଲୋଡ଼ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଜଣେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ କାମ କରିବା ପାଇଁ ଯେକୌଣସି ଅଫିସର ଆଗ୍ରହୀ ହେବା କଥା, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଲଟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏହାର କିଛି ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି:-
• କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀରେ ତାଳମେଳର ଅଭାବ: ହୁଏତ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଶୈଳୀ ସହ ଅଫିସରମାନେ ନିଜକୁ ଖାପଖୁଆଇ ପାରୁନାହାନ୍ତି।
• ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଓ ନିୟମର ସଂଘର୍ଷ: ଅନେକ ସମୟରେ ରାଜନୈତିକ ନେତାଙ୍କ ଅବାସ୍ତବ ଦାବି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟମ ମଧ୍ୟରେ ଫସିଯାଇ ଅଫିସରମାନେ ନିଜେ ସେଠାରୁ ବାହାରିଯିବାକୁ ଶ୍ରେୟସ୍କର ମନେକରନ୍ତି।
• ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରୀୟ ହସ୍ତକ୍ଷେପ: ଏମିତି ବି ହୋଇପାରେ ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ (CMO) କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଫିସରେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ଅଫିସରଙ୍କୁ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ପ୍ରଶାସନିକ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ
ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖରେ ମିଶନ ଶକ୍ତି, ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗ ରହିଛି। ଯଦି ତାଙ୍କ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ସଚିବ ଏବଂ ଅଫିସରମାନେ ବାରମ୍ବାର ବଦଳି ହେବେ, ତେବେ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ରୂପାୟନ କିଭଳି ହେବ?
• ଫାଇଲ୍ ଅଟକିବା: ଜଣେ ନୂଆ ଅଫିସରଙ୍କୁ ବିଭାଗ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ସ୍ଥିତି ବୁଝିବାକୁ ସମୟ ଲାଗେ। ସେ ବୁଝିବା ବେଳକୁ ଯଦି ବଦଳି ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଲୋକଙ୍କ କାମ ଏବଂ ସରକାରୀ ଫାଇଲ୍ ଅଟକି ରହିବା ସ୍ୱାଭାବିକ।
• ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ: ସରକାରଙ୍କ ‘ସ୍ଥିରତା’ ଏବଂ ‘ଅଫିସରଙ୍କ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ’ ନେଇ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସୁଯୋଗ ଦେଉଛି।
‘ଲଗାମ କାହା ହାତରେ?’
ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମକୁ ଦେଖିଲେ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ, ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଫିସରେ ହୁଏତ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର ଚାପ ଅଧିକ ରହିଛି କିମ୍ବା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ପସନ୍ଦ-ଅପସନ୍ଦ ପ୍ରଶାସନିକ ନିୟମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଛି। ଯେଉଁ ସରକାର ଶାସନରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଗତିଶୀଳତାର କଥା କହୁଛନ୍ତି, ସେହି ସରକାରଙ୍କର ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଫିସରେ ଓଏଏସ ଅଫିସରମାନଙ୍କର ଏଭଳି ‘ବିଦାୟ’ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଶାସନର ଲକ୍ଷଣ ନୁହେଁ।
ନିଷ୍କର୍ଷ
ପ୍ରଭାତୀ ପରିଡ଼ାଙ୍କ ଅଫିସରୁ ମନୋଜ ବେହେରାଙ୍କ ବଦଳି ହେଉଛି ‘ବରଫର ଶେଷ ଖଣ୍ଡ’। ଯଦି ଶୀଘ୍ର ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସଚିବଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆନଯାଏ, ତେବେ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ଥାଣୁତା ଦେଖାଦେବ। ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅଫିସରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା ନହେଲେ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଗାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା କଷ୍ଟକର। ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଏବେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟକୁ ସଜାଡ଼ିବାକୁ ହେବ, ନଚେତ୍ ଏହି ‘ବଦଳି ରାଜନୀତି’ ତାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ କ୍ୟାରିୟର ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/is-bjd-hanging-by-a-thread/
https://purvapaksa.com/is-bjd-hanging-by-a-thread/
