ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ନିଆଁ ଏବେ ଭାରତ ମହାସାଗରର ନୀଳ ଜଳରାଶିକୁ ଉଷ୍ମ କରିବାରେ ଲାଗିଛି। ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ଚାଞ୍ଚଲ୍ୟକର ଘଟଣାକ୍ରମରେ, ଇରାନ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଭାରତ ମହାସାଗରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ଆମେରିକା ଓ ବ୍ରିଟେନର ଅତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସାମରିକ ବେସ୍ ‘ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ’ (Diego Garcia) କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରିଛି। ଯଦିଓ ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ କୌଣସି କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହୋଇନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚେତାବନୀ ଯେ, ଇରାନର ମିସାଇଲ୍ ଶକ୍ତି ଏବେ କେବଳ ଇସ୍ରାଏଲ୍ରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଘାଟିକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି।
୧. ଆକ୍ରମଣର ସବିଶେଷ ବିବରଣୀ: ‘ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍’ର ବଡ଼ ଖୁଲାସା
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ‘ୱାଲ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ଚାଗୋସ୍ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜରେ ଅବସ୍ଥିତ ଆମେରିକା-ବ୍ରିଟେନର ମିଳିତ ସାମରିକ ବେସ୍ ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ଦୁଇଟି ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ଉତକ୍ଷେପଣ କରିଥିଲା।
• ପ୍ରଥମ ମିସାଇଲ୍: ଲଞ୍ଚ୍ ହେବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି କାରଣରୁ ମଝି ଆକାଶରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
• ଦ୍ୱିତୀୟ ମିସାଇଲ୍: ଏହା ଟାର୍ଗେଟ୍ ଆଡକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମାଡ଼ି ଆସୁଥିବା ବେଳେ ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜରୁ ଲଞ୍ଚ୍ ହୋଇଥିବା ‘ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର୍’ (Interceptor) ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହାକୁ ଆକାଶରେ ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଇଛି କିମ୍ବା ଏହା ସମୁଦ୍ରରେ ଖସିପଡ଼ିଛି, ସେ ନେଇ ପେଣ୍ଟାଗନ୍ ପକ୍ଷରୁ କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ସୂଚନା ମିଳିନାହିଁ।
୨. ୪୦୦୦ କିଲୋମିଟରର ପ୍ରହାର: ବିଶ୍ୱ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଚେତାବନୀ
ଏହି ଆକ୍ରମଣର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ ହେଉଛି ‘ଦୂରତା’। ଇରାନ ସୀମାରୁ ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ ପ୍ରାୟ ୩,୯୭୧ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏତେ ଦୂରକୁ ଇରାନ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିପାରିବ ବୋଲି ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ସାମରିକ ବିଶେଷଜ୍ଞ କଳ୍ପନା କରିନଥିଲେ।
ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଇରାନ ଏବେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟର ଆଖପାଖରେ ଥିବା ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ସାମରିକ ଘାଟି ଏବଂ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଥିବା ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ନୌସେନାକୁ ବେଶ୍ ସହଜରେ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିପାରିବ। ଏହି ବୈଷୟିକ ପ୍ରଗତି ଆମେରିକା ଏବଂ ନାଟୋ (NATO) ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ନିଦ ହଜାଇ ଦେଇଛି।
୩. ମୂଳ କାରଣ: IRIS ଡେନା (IRIS Dena) ର ବୁଡ଼ିବା ଏବଂ ପ୍ରତିଶୋଧର ନିଆଁ
ଏହି ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କୌଣସି ଆକସ୍ମିକ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ପୂର୍ବ ପ୍ରତିଶୋଧର ପରିଣାମ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। କିଛି ସପ୍ତାହ ପୂର୍ବେ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିଥିଲା।
• ଘଟଣାକ୍ରମ: ଇରାନର ଏକ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ IRIS ଡେନା, ଯିଏ କି ଭାରତରେ ଆୟୋଜିତ ବହୁରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ନୌସେନା ଅଭ୍ୟାସ ‘ମିଳିନ ୨୦୨୬’ (MILAN 2026) ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଫେରୁଥିଲା, ତାକୁ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରାନ୍ତରେ ଆମେରିକାର ଏକ ବୁଡ଼ାଜାହାଜ ଆକ୍ରମଣ କରି ବୁଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲା।
• ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା: ଏହି ଭୟଙ୍କର ଆକ୍ରମଣରେ ଇରାନର ୮୫ରୁ ଅଧିକ ନୌସେନା କର୍ମଚାରୀ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଏବଂ ସୈନିକଙ୍କୁ ହରାଇବା ପରେ ଇରାନ ଏବେ ‘ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ’କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।
୪. ରଣନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷଣ: ଯୁଦ୍ଧର ପରିସୀମା ବଢ଼ିଲା
ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ମନୀଷ ତିୱାରୀ ଏକ୍ସ (X) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରି ଏହି ଘଟଣାକୁ “ସାଂଘାତିକ” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନ ଏପରି ଆକ୍ରମଣ କରି ଯୁଦ୍ଧର ପରିସୀମାକୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ବାହାରକୁ ଆଣି ଭାରତ ମହାସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତାର କରିଛି। ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଯେ, ଇରାନ ଏବେ ଆତ୍ମରକ୍ଷା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତି ଆପଣାଉଛି।
କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ? ଡିଏଗୋ ଗାର୍ସିଆ ହେଉଛି ଆମେରିକାର ସେହି ରଣନୈତିକ କେନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁଠାରୁ ସେ ସାରା ଏସିଆ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକା ଉପରେ ନଜର ରଖେ। ଏଠାରେ ଆମେରିକାର ପରମାଣୁ କ୍ଷମତା ସମ୍ପନ୍ନ ବୋମାରୁ ଜାହାଜ (B-52 Bombers) ଏବଂ ବଡ଼ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଜାହାଜ ରୁହନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସିଧାସଳଖ ଆମେରିକାର ଅହଂକାରକୁ ଆଘାତ କରିବା।
୫. ଭାରତ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ
ଭାରତ ପାଇଁ ଏହି ଘଟଣା ବେଶ୍ ଉଦ୍ବେଗଜନକ। ପ୍ରଥମତଃ, ଏହି ଘଟଣା ଭାରତର ଅତି ନିକଟରେ ଘଟୁଛି। ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ଇରାନର ଯେଉଁ ଜାହାଜଟିକୁ ବୁଡ଼ାଇ ଦିଆଗଲା, ତାହା ଭାରତର ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ‘ମିଳିନ’ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଆସିଥିଲା। ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ‘ଛାୟା ଯୁଦ୍ଧ’ (Shadow War) ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ନିଷ୍କର୍ଷ
ଇରାନର ଏହି ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ ବିଶ୍ୱକୁ ଏକ ନୂଆ ଯୁଦ୍ଧର ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ଛିଡ଼ା କରିଛି। ପେଣ୍ଟାଗନ୍ ଏବେ ବି ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ନୀରବତା ଅବଲମ୍ବନ କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ରକ୍ତାକ୍ତ ସଂଘର୍ଷ ଯେ କୌଣସି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ବିଶ୍ୱ ସଙ୍କଟର ରୂପ ନେଇପାରେ। ୪୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରକୁ ମିସାଇଲ୍ ପଠାଇ ଇରାନ ପ୍ରମାଣ କରିଛି ଯେ, ସେ ଏବେ ପଶ୍ଚିମ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିପଦ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
also read : https://purvapaksa.com/eid-celebrated-across-odisha/
ଭାଇଚାରାର ସହରରେ ଗୁଞ୍ଜିଲା ‘ଇଦ୍ ମୁବାରଖ୍’ ଡାକରା ; ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ || Eid celebrated across Odisha
