ଓଡ଼ିଶାର କ୍ୟାଲେଣ୍ଡର ଅନୁଯାୟୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୯ ମସିହାରେ। ଖରାଦିନର ସେହି ପ୍ରଚଣ୍ଡ ତାପ ସାଙ୍ଗକୁ ରାଜନୈତିକ ଉଷ୍ମତା ଆସିବାକୁ ଅନେକ ସମୟ ବାକି ଅଛି। କୌଣସି ବିଧିବଦ୍ଧ ତାରିଖ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ କି ଆଦର୍ଶ ଆଚରଣ ସଂହିତାର କଟକଣା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ପାୱାର କରିଡରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗାଁ ଗହଳିର ଚା’ ଦୋକାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଗୋଟିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ଘଡ଼ିର ଟିକ୍-ଟିକ୍ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲାଣି। ରାଜନୀତି ବିଜ୍ଞାନରେ ଏକ ପୁରୁଣା କଥା ଅଛି— “ନିର୍ବାଚନ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଘଟଣା ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଜୟ-ପରାଜୟ ବର୍ଷ ବର୍ଷର ପ୍ରକ୍ରିୟା।” ୨୦୨୯ର ସେହି ବୈତରଣୀ ପାର ହେବା ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଆଜିଠାରୁ ହିଁ ନିଜର କଲମ ଧରି ଫଳାଫଳର ଚିଠା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଲେଣି।
ଶକ୍ତି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଓଡ଼ିଶା: ଏକ ନୂଆ ପର୍ଯ୍ୟାୟ
୨୦୨୪ ମସିହା ଓଡ଼ିଶା ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଯୋଡ଼ିଥିଲା। ପ୍ରାୟ ଅଢ଼େଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଆସୁଥିବା ବିଜୁ ଜନତା ଦଳର ଏକାଧିପତ୍ୟର ଅନ୍ତ ଘଟିଲା। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ଥିର ଶାସନକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସାଧାରଣ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିକୁ କ୍ଷମତା ଅର୍ପଣ କଲେ। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ସିଂହାସନର ଅଦଳବଦଳ ନ ଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଥିଲା ଓଡ଼ିଶାର ସାଧାରଣ ମଣିଷର ମନୋଭାବର ପରିବର୍ତ୍ତନ।
ଲୋକେ କେବଳ ନେତା ବଦଳାଇବାକୁ ଚାହୁଁନଥିଲେ, ସେମାନେ ଚାହୁଁଥିଲେ ଶାସନ ଶୈଳୀରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ। କେହି ‘ଡବଲ ଇଞ୍ଜିନ’ ସରକାରର ସୁଫଳ ଆଶାରେ ଭୋଟ ଦେଲେ ତ କେହି ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଗୋଟିଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତି ବିତୃଷ୍ଣା ଭାବ ରଖି ନୂଆ ବିକଳ୍ପକୁ ଆପଣେଇଲେ। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୫ର ଏହି ସମୟରେ ଠିଆ ହୋଇ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ପରିବର୍ତ୍ତନର ସେହି ଆଶା କ’ଣ ବାସ୍ତବତାରେ ରୂପାନ୍ତରିତ ହେଉଛି?
ବିଜେପି ସରକାର: ସଂକଳ୍ପରୁ ସିଦ୍ଧିର ଆଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା
ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଜେପି ସରକାର ପାଇଁ ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ କୌଣସି ‘ହନିମୁନ୍ ପିରିଅଡ୍’ ନୁହେଁ। ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଏବଂ ସରକାର ଗଠନ ପରେ ତାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦୂରତ୍ୱକୁ ପୂରଣ କରିବା ହେଉଛି ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ। ନାରା, ଭାଷଣ ଏବଂ ପୂର୍ବ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କରିବା ଦିନ ଏବେ ଅତୀତ। ଜନସାଧାରଣ ଏବେ ‘ଡେଲିଭରି’ ବା ପରିଣାମ ଚାହୁଁଛନ୍ତି।
ବିଶେଷ କରି ପାଞ୍ଚଟି ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସରକାରଙ୍କ ମୂଲ୍ୟାୟନ ହେଉଛି:
୧. ଆଇନ ଓ ଶୃଙ୍ଖଳା: ରାଜ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ରକ୍ଷା ଏବଂ ଅପରାଧ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।
୨. ମହିଳା ସୁରକ୍ଷା ଓ ସଶକ୍ତିକରଣ: ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା ଭଳି ବଡ଼ ଘୋଷଣାର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରୂପାୟନ।
୩. ନିଯୁକ୍ତି: ଶିଳ୍ପାୟନ ଏବଂ ସରକାରୀ ସ୍ତରରେ ଖାଲି ପଦବୀ ପୂରଣ କରି ଶିକ୍ଷିତ ବେକାରୀଙ୍କୁ ଭରସା ଦେବା।
୪. ଦରଦାମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ: ସାଧାରଣ ମଣିଷର ପକେଟ୍ ଉପରେ ପଡୁଥିବା ଚାପକୁ ହ୍ରାସ କରିବା।
୫. ସରକାରୀ ସେବାର ସରଳୀକରଣ: ବ୍ୟୁରୋକ୍ରାସି ବା ଅମଲାତନ୍ତ୍ରର କବଳରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇ ସିଧାସଳଖ ସେବା ଯୋଗାଇବା।
ବିଜେପି ପାଇଁ ୨୦୨୯ର ପରୀକ୍ଷା କେବଳ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ ନାହିଁ। ଓଡ଼ିଶାର ଭୋଟର ଏଥର ଦିଲ୍ଲୀର ନାରେଟିଭ୍ ଅପେକ୍ଷା ନିଜ ଜିଲ୍ଲାର ରାସ୍ତା, ଡାକ୍ତରଖାନା ଏବଂ ସ୍କୁଲର ଅବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବେ।
ୱେଲଫେୟାର ରାଜନୀତି: ନାମ ବନାମ ଲାଭ
)
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ହେଉଛି ‘ୱେଲଫେୟାର’ ବା ଜନକଲ୍ୟାଣକାରୀ ଯୋଜନା। ବିଜେଡି ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦଶକ ଦଶକ ଧରି ମାଷ୍ଟର କାର୍ଡ ଖେଳିଆସିଛି। ଆହାର ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବିଜୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରତିଟି ଯୋଜନା ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ଗଭୀର ଛାପ ଛାଡ଼ିଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଜେପି ସରକାର ସେହି ପୁରୁଣା ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃ ପରିଭାଷିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଲେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଯୋଜନାର ନାମ ବଦଳାଇବା ଅପେକ୍ଷା ତାହାର ଲାଭ ଶେଷ ହିତାଧିକାରୀ ପାଖରେ କିପରି ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ସହ ପହଞ୍ଚୁଛି, ତାହା ୨୦୨୯ର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେବ। ଯଦି ଲୋକେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଯେ କେବଳ ‘ଷ୍ଟିକର’ ବଦଳିଛି କିନ୍ତୁ ‘ସୁବିଧା’ ବଢ଼ିନାହିଁ, ତେବେ ଶାସକ ଦଳ ପାଇଁ ଏହା ବିପଦର ସଙ୍କେତ ହୋଇପାରେ।
ବିଜେଡି: ଲିଗାସୀର ଭାର ଏବଂ ପୁନରୁତ୍ଥାନର ସଂଘର୍ଷ
ଅନ୍ୟପଟେ, ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ପାଇଁ ଆଗାମୀ ୪ ବର୍ଷ ହେଉଛି ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ପ୍ରମାଣ କରିବାର ସମୟ। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନର ଏକ ବିରାଟ ‘ଲିଗେସି’ ବା ଉତ୍ତରାଧିକାର ରହିଛି। ସେଥିରେ ଅଛି ସ୍ଥିରତା, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତାର ଦାୟିକତା। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୪ର ପରାଜୟ ଦର୍ଶାଇଛି ଯେ, କେବଳ ଅତୀତର ସ୍ମୃତି ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତର ଭୋଟ୍ ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ।
ବିଜେଡି ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତମ୍ଭରେ କାମ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ:-
• ନୂତନ ନେତୃତ୍ୱ: ନବୀନ ବାବୁଙ୍କ ପରେ କିଏ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତର ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
• ଗ୍ରାସରୁଟ୍ ରିକନେକ୍ସନ୍: ଦୀର୍ଘ ଦିନ କ୍ଷମତାରେ ରହିବା ପରେ ଦଳର କର୍ମକର୍ତ୍ତା ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଦୂରତା ବଢ଼ିଥିଲା, ତାହାକୁ କମ୍ କରିବାକୁ ହେବ।
• ସକ୍ରିୟ ବିରୋଧୀ: କେବଳ ପ୍ରେସ୍ ରିଲିଜ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ରାସ୍ତାରେ ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ପାଇଁ ଲଢ଼ିବାକୁ ହେବ।
ବିଜେଡି କ’ଣ ପୁଣିଥରେ ନିଜକୁ ଏକ ‘ରିଜିଓନାଲ୍ ପାୱାରହାଉସ୍’ ଭାବେ ଠିଆ କରିପାରିବ, ତାହା ସେମାନଙ୍କର ଆଗାମୀ ରଣନୀତି ହିଁ ସ୍ଥିର କରିବ।
କଂଗ୍ରେସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ପୂରଣର ସୁଯୋଗ
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଦ୍ୱିମୁଖୀ (ବିଜେଡି-ବିଜେପି) ରହିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ବି ଏକ ବଡ଼ ‘ସ୍ପେସ୍’ ବା ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ରହିଛି, ଯାହାକୁ କଂଗ୍ରେସ କିମ୍ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଛୋଟ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଆଦିବାସୀ ଅଧିକାର, ଖଣିଜ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଯଦି କୌଣସି ଦଳ ଧାରାବାହିକ ଭାବେ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରେ, ତେବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ତୃତୀୟ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ଥାନକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇ ନପାରେ।
ଭୋଟରର ମନ: ପରିଣାମ, ପରିଚୟ ଏବଂ ଭରସା
୨୦୨୯ର ଭୋଟର କୌଣସି ଦଳର ଅନ୍ଧ ଭକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି। ସେମାନେ ତିନିଟି ମାନଦଣ୍ଡରେ ନେତାଙ୍କୁ ମାପିବେ:
୧. ପରିଣାମ: ମୋର ଜୀବନଧାରଣର ମାନରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା?
୩. ଭରସା: ବିପଦ ସମୟରେ କେଉଁ ନେତା ବା ଦଳ ମୋ ପାଖରେ ଠିଆ ହେଲା?
ଇତିହାସ ନା ଭବିଷ୍ୟତ?
ସମ୍ପାଦକୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦେଖିଲେ, ୨୦୨୯ର ନିର୍ବାଚନ ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଘଟଣା ହେବ ନାହିଁ। ଏହା ହେବ ‘ଲିଗାସୀ’ ଏବଂ ‘ଡେଲିଭରି’ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମହାସମର। ଏହା ହେବ ସ୍ମୃତି ଏବଂ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତା।
ବିଜେପି ପାଇଁ ଏହା ନିଜର ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ବିସ୍ତାରର ପରୀକ୍ଷା ହେଲେ, ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ଶେଷ ସୁଯୋଗ। କିନ୍ତୁ ଏସବୁ ଭିତରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୋଟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବେ। ସେମାନେ ଆଜିର ଶାସନକୁ ଦେଖୁଛନ୍ତି, ଆଜିର ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ପରଖୁଛନ୍ତି। ପୋଷ୍ଟର ୨୦୨୯ରେ ଲାଗିବ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ କାହାର ଫଟୋ ରହିବ ତାହା ଆଜିର କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ହିଁ ସ୍ଥିର କରୁଛି। ରାଜନୀତିର ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଘଡ଼ି ବଡ଼ ନିର୍ମମ। ଏଠାରେ ସମୟ କାହାର ଅପେକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ। ୨୦୨୯ର ରାୟ ଆଜିର ସଂଘର୍ଷରେ ହିଁ ଲିଖିତ ହେଉଛି।
https://purvapaksa.com/why-did-atal-bihari-vajpayee-avoid-questions-related-to-china-at-home-at-nehrus-request/
