ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏବେ ଆଉଥରେ ଦିଲ୍ଲୀମୁହାଁ ହୋଇଛି। ଆସନ୍ତା ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ରାଜ୍ୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ତାପମାତ୍ରା ବଢ଼ୁଛି। ବିଧାନସଭାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଧାୟକ ସଂଖ୍ୟାବଳକୁ ଦେଖିଲେ ଏକଥା ସ୍ପଷ୍ଟ- ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ସହଜରେ ଦୁଇଜଣ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିର ଅସଲ ରୋମାଞ୍ଚ ଲୁଚି ରହିଛି ତୃତୀୟ ସିଟରେ।
ବିଧାନସଭାର ଗଣିତ: ତୃତୀୟ ସିଟର ଚାବି କାଠି
ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେପିର ୮୨ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ସିଟ ମିଳିବା ପ୍ରାୟ ନିଶ୍ଚିତ। କିନ୍ତୁ ତୃତୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଭୋଟ ସଂଖ୍ୟା ପୂରଣ କରିବାକୁ ହେଲେ ଅନ୍ୟ ଦଳର ସମର୍ଥନ ଦରକାର ପଡ଼ିପାରେ। ଏଠିରେ ଆସୁଛି ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି)ର ଭୂମିକା।
ଗତ କିଛି ବର୍ଷର ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ମନେ ପକାଇଲେ, ବିଜେଡି କେତେବେଳେ ବିଜେପି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ କରିଛି। ସେହିପରି ପରିସ୍ଥିତି ଯଦି ପୁଣି ତିଆରି ହୁଏ, ତେବେ ବିଜେପି ତୃତୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀକୁ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟସଭା ପଠାଇପାରିବ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି — ସେ ପ୍ରାର୍ଥୀ କିଏ?
ଅଣଓଡ଼ିଆ ନାମର ଚର୍ଚ୍ଚା କାହିଁକି?
ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଏବେ ଯେଉଁ ନାଁ’ଗୁଡ଼ିକ ଘୁରୁବୁଲୁଛି, ସେଥିରେ ଅଧିକାଂଶ ଅଣଓଡ଼ିଆ ନେତା ରହିଛନ୍ତି। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ପାଇଁ ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। ଅତୀତରେ ମଧ୍ୟ ବାହାରର ନେତାମାନେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପଠାଯାଇଛନ୍ତି।
ସ୍ମୃତି ଇରାନୀ
ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ବିଜେପିର ଫାୟାବ୍ରାଣ୍ଡ ନେତୃତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସ୍ମୃତି ଇରାନୀ। ୨୦୨୪ର ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜିତ ହେବା ପରେ ସେ ଏବେ ସଂସଦ ବାହାରେ ଅଛନ୍ତି। ଦଳରେ ତାଙ୍କର ସଂଗଠନ ଓ ପ୍ରଚାର କ୍ଷମତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ମାଧ୍ୟମରେ ପୁଣି ସଂସଦରେ ନେବା ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି।

ରଘୁବର ଦାସ
ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ରାଜ୍ୟପାଳ ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରଘୁବର ଦାସ। ଓଡ଼ିଶାରେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟପାଳ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସହ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାବିଦାର କରିଛି। କିଛି ରାଜନୀତିକ ବୃତ୍ତରେ କୁହାଯାଉଛି, ରଘୁବର ଦାସଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଯୋଗୁ ରାଜ୍ୟରେ ବିଜେପି କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ସରକାର ଗଠନ ପରେ ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟସଭା ମାଧ୍ୟମରେ ପୁରସ୍କୃତ କରାଯାଇପାରେ।
ଅର୍ଜୁନ ମୁଣ୍ଡା
ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଜଣେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଆଦିବାସୀ ନେତା। ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରାୟ ୨୩ ପ୍ରତିଶତ ଆଦିବାସୀ ମତଦାତା ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଗଣିତକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ବିଜେପି ଏକ ଜାତୀୟ ଆଦିବାସୀ ମୁହଁକୁ ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପଠାଇବାକୁ ଭାବିପାରେ। ସମ୍ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଓଡ଼ିଶା ଦୌରା ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆଉ ଜୋର ଦେଇଛି।

ଓଡ଼ିଆ ନେତାମାନେ ପଛକୁ କାହିଁକି?
ଏଠାରେ ଏକ ରାଜନୀତିକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି — ଓଡ଼ିଆ ବିଜେପି ନେତାମାନେ କେଉଁଠି?
ଦଳର ଭିତରେ ରାଜ୍ୟ ସଭାପତି ମନମୋହନ ସାମଲ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିବାଦ ଓ ଛକାପଞ୍ଝା ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସୁଛି। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ସ୍ଥାନୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀ ବିବାଦ ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରରେ ରହି ଏକ ନିରପେକ୍ଷ ଜାତୀୟ ମୁହଁକୁ ଚୟନ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିପାରେ।
ଅତୀତରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାରୁ ବାହାରର ନେତାମାନେ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ଯାଇଛନ୍ତି। ଏହା ଦଳର ଏକ ପୁରୁଣା ରଣନୀତି — ଯେଉଁଠାରେ ରାଜ୍ୟର ଆସନକୁ ଜାତୀୟ ସମୀକରଣ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

ଦିଲ୍ଲୀର ରଣନୀତି: ପୁରସ୍କାର କି ରାଜନୀତିକ ବାର୍ତ୍ତା?
ତୃତୀୟ ସିଟ କେବଳ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ରାଜନୀତିକ ବାର୍ତ୍ତା।
• ଯଦି ସ୍ମୃତି ଇରାନୀ ଯାଆନ୍ତି — ତେବେ ଏହା ଦଳୀୟ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପୁନଃସ୍ଥାପନର ସଙ୍କେତ।
• ଯଦି ରଘୁବର ଦାସ ଚୟନ ହୁଅନ୍ତି — ତେବେ ଏହା ପ୍ରଶାସନିକ ଅନୁଭବ ଓ ରାଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କର ସ୍ୱୀକୃତି।
• ଯଦି ଅର୍ଜୁନ ମୁଣ୍ଡା ଯାଆନ୍ତି — ତେବେ ଏହା ଆଦିବାସୀ ରାଜନୀତିର ଏକ ଜାତୀୟ ସଂକେତ।
ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି କାହାର?
ସବୁ ଚର୍ଚ୍ଚା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଅନ୍ତିମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଜେପିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାର୍ଲାମେଣ୍ଟରୀ ବୋର୍ଡ ନେବ। ଓଡ଼ିଶାର ସଂଖ୍ୟାବଳୀ, ବିଜେଡି ସହ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବୁଝାପଡ଼ା ଓ ଜାତୀୟ ରଣନୀତି — ସବୁକିଛି ମିଶି ଏକ ନାମ ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
ଉପସଂହାର
ଓଡ଼ିଶାରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ କିଏ ଯିବେ, ତାହା ଏଯାବତ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଏକଥା ନିଶ୍ଚିତ — ବିଜେପି ତୃତୀୟ ସିଟକୁ କେବଳ ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ଜାତୀୟ ରଣନୀତିର ଅଂଶ ଭାବେ ଦେଖୁଛି।
ଏବେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଲ୍ଲୀ ଦିଗରେ। କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ କାହାକୁ ବାଛିବେ — ଜାତୀୟ ମୁହଁ କି ଓଡ଼ିଆ ଚେହେରା?
ଉତ୍ତର ଆସିବ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/dropout-rate-is-increasing-in-odisha-what-is-the-reason/


