ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ପଟଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ସାଧାରଣତଃ ସର୍ବସାଧାରଣ ଆକର୍ଷଣର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୁଏନାହିଁ। ଲୋକସଭା କିମ୍ବା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରି ଏହା ସଂଗଠନରେ ଉତ୍ସାହ ସୃଷ୍ଟି କରେନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦଳୀୟ ଭିତ୍ତିରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ଅପରିମିତ। ଏହା ହେଉଛି ସେହି ମଞ୍ଚ, ଯେଉଁଠାରେ ଦଳ ନିଜର ଦୂରଦୃଷ୍ଟି, ନିଷ୍ଠା ପ୍ରତି ମୂଲ୍ୟାୟନ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ରାଜନୀତିକ ଦିଗକୁ ସୂଚିତ କରେ।
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି)ର ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନକୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ଏବେ କେବଳ ଏକ ପଦବୀର ଦୌଡ଼ ରହିନାହିଁ; ଏହା ଦଳୀୟ ଦର୍ଶନ, ଆନୁଗତ୍ୟ ଓ ଅଭିଜ୍ଞତା ବନାମ ନୂଆ ପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ରାଜନୀତିର ଏକ ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ରୂପ ନେଇଛି।
‘ମାପକାଠି’ର ଇସାରା: ସାଧାରଣ ବକ୍ତବ୍ୟ ନା ରାଜନୀତିକ ସନ୍ଦେଶ?
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲା ସଭାପତି ଓ ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଅଶୋକ ଚନ୍ଦ୍ର ପଣ୍ଡାଙ୍କ ଏକ ବୟାନ ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନରେ କିଛି ‘ପାରାମିଟର’ ବା ‘ମାପକାଠି’ ରହିବା ଦରକାର—
- ଦଳ ପ୍ରତି ଦୀର୍ଘଦିନର ଅବଦାନ
- ସୁପ୍ରିମୋଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା
- ସାଂଗଠନିକ ଦକ୍ଷତା
- ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନାର ଅନୁଭବ
ଦେଖିବାକୁ ଏହା ଏକ ସାଧାରଣ ଦଳୀୟ ମତ ମାତ୍ର ଲାଗିପାରେ। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ଶବ୍ଦ ମାତ୍ର ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ; ସେଗୁଡ଼ିକ ସଙ୍କେତ, ସନ୍ଦେଶ ଓ କେବେ କେବେ ସତର୍କବାଣୀ ହୁଏ। ଅଶୋକଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ପରୋକ୍ଷରେ ଦଳ ଭିତରେ ଚାଲୁଥିବା ଶକ୍ତି ସମୀକରଣକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଦେଇଛି।
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଶାୟୀମାନେ: ଅଭିଜ୍ଞତା ବନାମ ନୂଆ ପ୍ରବେଶ
ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ ବିଜେଡିର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଆଶାୟୀ ତାଲିକାରେ ଦେବୀପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର, ପ୍ରଣବ ପ୍ରକାଶ ଦାସ, ପ୍ରତାପ ଜେନା, ଟୁକୁନି ସାହୁ, ସୁଜାତା କାର୍ତ୍ତିକେୟନ୍ ଓ ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର ପ୍ରମୁଖ ନାମ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି।
ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକେ ଦଳରେ ଦଶକ ଧରି ସକ୍ରିୟ, ଗଢ଼ିଉଠା ସଂଗଠନୀୟ ଭୂମିକା ରଖିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦଳୀୟ ଅବଦାନ ଓ ନେତୃତ୍ୱ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ପ୍ରଶ୍ନାତୀତ।
ଏହାର ବିପରୀତରେ ସନ୍ତୃପ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କ ନାମ ଅଲଗା ପରିଚର୍ଚ୍ଚା ତିଆରି କରିଛି। କର୍ପୋରେଟ ଜଗତରୁ ଆସି ୨୦୨୪ ପୂର୍ବରୁ ଦଳରେ ଯୋଗଦାନ, ତା’ପରେ ଲୋକସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱ, ପରାଜୟ ପରେ ରାଜନୀତିକ ସଚିବ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି— ଏହି ତ୍ୱରିତ ଉଦୟ ପୁରୁଖା ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅସନ୍ତୋଷର ମୂଳ ହୋଇଥିବା କଥା ରାଜନୀତିକ ମହଳରେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି।
‘ପାରାସୁଟ୍ ନେତା’ ଚର୍ଚ୍ଚା: ଦଳୀୟ ମନୋବୃତ୍ତିର ପ୍ରତିଫଳନ
ରାଜନୀତିରେ ବାହାରୁ ଆସି ଦଳର ଉଚ୍ଚସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚିବା ଅସାଧାରଣ କିଛି ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ସେଥିପାଇଁ ସମୟ, ସଂଘର୍ଷ ଓ ଗଢ଼ିଉଠା ନିଷ୍ଠା ଆବଶ୍ୟକ। ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟାଧିକ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ‘ପାରାସୁଟ୍ ନେତା’ ଭାବରେ ଟ୍ୟାଗ୍ ଲାଗିଯାଏ।
ସନ୍ତୃପ୍ତଙ୍କ ଅଚାନକ ସକ୍ରିୟତା— ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଉପସ୍ଥିତି, ଶଙ୍ଖ ଭବନ ଓ ନବୀନ ନିବାସରେ ଦୃଶ୍ୟମାନତା— ଏହା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟସଭା ଆଶାକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଥିବା ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଅଶୋକଙ୍କ ବୟାନ ପରେ ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥିତି ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି।
ଆନୁଗତ୍ୟ ବନାମ କୌଶଳ: କେଉଁଟି ପ୍ରାଥମିକ?
ବିଜେଡି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ନେତୃତ୍ୱକେନ୍ଦ୍ରିକ ଦଳ ଭାବେ ପରିଚିତ। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ଦଳୀୟ ଉନ୍ନତିର ମୂଳ ମାନଦଣ୍ଡ ରହିଆସିଛି।
କିନ୍ତୁ ଆଜିର ରାଜନୀତିରେ କେବଳ ଆନୁଗତ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ କି? ନା ଦଳକୁ ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିପାରୁଥିବା ଦକ୍ଷ ମୁହଁ ଆବଶ୍ୟକ?
ରାଜ୍ୟସଭା ହେଉଛି ବିଧାନ ନିର୍ମାଣର ମଞ୍ଚ। ଏଠାରେ ନୀତି, ଆର୍ଥିକ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ, ସଂବିଧାନୀୟ ଆଲୋଚନା ହୁଏ। ତେଣୁ ଦଳ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଦିଗ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ—
- ଭିତରୁ ନିଷ୍ଠାଶୀଳ ନେତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ
- ବାହାରୁ ଆସିଥିବା ଦକ୍ଷ ମୁହଁକୁ ସୁଯୋଗ
ଏହି ସନ୍ତୁଳନ ରଖିବା ହେଉଛି ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ଅଶୋକଙ୍କ ବୟାନ: ଚାପ କି ଚିନ୍ତା?
ଅନେକେ ମନେ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଅଶୋକଙ୍କ ବୟାନ ସୁଚିନ୍ତିତ ଭାବେ ନବୀନଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରୟାସ। କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଅନ୍ୟ ଦିଗରୁ ଦେଖିଲେ— ଏହା ଦଳୀୟ ଆଧାରକୁ ସନ୍ଦେଶ ଦେବାର ଚେଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
ଦଳରେ ଯେମାନେ ଦଶକ ଧରି କାମ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଭରସା ଦେବା ଯେ ତାଙ୍କ ଅବଦାନ ଅମୂଲ୍ୟ।
ରାଜନୀତିରେ ମୋରାଲ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପକରଣ।
ବିଜେଡିର ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗ୍ଦର୍ଶନ
୨୦୨୪ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହି ରାଜ୍ୟସଭା ଚୟନ ଏକ ମେସେଜିଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତ।
- ଯଦି ପୁରୁଖା ନେତାଙ୍କୁ ଚୟନ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଦଳୀୟ ନିଷ୍ଠାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାର ସନ୍ଦେଶ।
- ଯଦି ନୂଆ ପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ସୁଯୋଗ ମିଳେ, ତେବେ ଏହା ନୂତନ ରାଜନୀତିକ ରଣନୀତିର ସୂଚନା।
ଶେଷ କଥା
ରାଜ୍ୟସଭା ପ୍ରାର୍ଥୀ କିଏ ହେବେ— ଏହା ଦଳୀୟ ନେତୃତ୍ୱର ଅଧିକାର। କିନ୍ତୁ ଏହି ଚୟନ ମାଧ୍ୟମରେ ଦଳ କେମିତି ମେସେଜ୍ ଦେଉଛି, ସେଥି ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଅଶୋକଙ୍କ ‘ମାପକାଠି’ ବକ୍ତବ୍ୟ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ଅଛି— ବିଜେଡି ଏହାକୁ ଦଳୀୟ ସଂଘଟନ ମଜବୁତ କରିବାର ଅବସର ଭାବେ ନେବ କି ଆଉ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱର ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବ।
ରାଜନୀତିରେ ପଦବୀ କେବଳ ପୁରସ୍କାର ନୁହେଁ- ଏହା ଦଳର ଦିଗ୍ଦର୍ଶନର ପ୍ରତିବିମ୍ବ।
ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହି ଚୟନ କେବଳ ଏକ ସିଟ୍ର ନୁହେଁ; ଏହା ଦଳର ଭବିଷ୍ୟତ ଆତ୍ମପରିଚୟର ନିର୍ଣ୍ଣୟ।
Also readhttps://purvapaksa.com/leadership-test-in-organizations/
ସଂଗଠନରେ ନେତୃତ୍ୱ ପରୀକ୍ଷା? || Leadership test in organizations?
