ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ସର୍ବାଧିକ, ମୁସଲିମ ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ହିନ୍ଦୁ ୧୫% ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାନ
ପ୍ୟୁ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟର ରିପୋର୍ଟର ଗଭୀର ବିଶ୍ଳେଷଣ
ବିଶ୍ୱର ଧାର୍ମିକ ଚିତ୍ର କେବଳ ଆସ୍ଥାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ; ଏହା ଜନସଂଖ୍ୟା, ଭୂ-ରାଜନୀତି, ସାମାଜିକ ଗଠନ ଓ ଆର୍ଥିକ ଗତିଶୀଳତା ସହ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ। ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ ପ୍ୟୁ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟରର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଧାର୍ମିକ ଭବିଷ୍ୟତ ରିପୋର୍ଟ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚିତ୍ରକୁ ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣିଛି।
ରିପୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ନିଷ୍କର୍ଷ ସରଳ କିନ୍ତୁ ଗଭୀର—
- ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ବଡ଼ ଧାର୍ମିକ ଗୋଷ୍ଠୀ।
- ଇସଲାମ ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଧର୍ମ।
- ହିନ୍ଦୁମାନେ ପ୍ରାୟ ୧୫% ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧୪.୯% ଅଂଶ ଦାଖଲ କରୁଛନ୍ତି।
- କୌଣସି ଧର୍ମ ସହ ଜଡ଼ିତ ନ ଥିବା (ନାସ୍ତିକ/ଅନ୍ୟଧର୍ମୀୟ) ଲୋକମାନେ ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ବର୍ଗ।
- ବୌଦ୍ଧମାନେ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରମୁଖ ଗୋଷ୍ଠୀ ଯାହାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ପାଇଛି।
କିନ୍ତୁ ସଂଖ୍ୟା ମାତ୍ର କଥା କୁହେ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଥାଏ ସମାଜର ଗତିଶୀଳତା।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ: ସର୍ବାଧିକ ବୃହତ୍ତମ ଗୋଷ୍ଠୀ, କିନ୍ତୁ ଧୀର ହାର

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶ୍ୱରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୨.୩ ବିଲିୟନ। ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ବଡ଼ ଧାର୍ମିକ ଗୋଷ୍ଠୀ କରିଛି।
କିନ୍ତୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ— ସେମାନଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ହାର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହାର ସହିତ ମେଳ ଖାଉଛି, କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଧୀର ହୋଇଛି। ୟୁରୋପ ଓ ଉତ୍ତର ଆମେରିକାରେ ଧର୍ମୀୟ ପାଳନ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଆଫ୍ରିକାରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ ସବୁଠାରୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ବସବାସ କରନ୍ତି— ଧାର୍ମିକ ବିବିଧତାର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତର ଥିବା ସମାଜରେ ମଧ୍ୟ।
ଇସଲାମ: ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧି
![]()
ଗତ ଦଶବର୍ଷରେ ମୁସଲିମ ଜନସଂଖ୍ୟା ୩୪୭ ମିଲିୟନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ଧର୍ମ ଭାବରେ ପରିଚିତ କରିଛି।
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତର ଆଫ୍ରିକାରେ ମୁସଲିମମାନେ ଅଧିକାଂଶ ହୋଇଥିବାରୁ, ସେଠାରେ ବିବିଧତା କମ୍। କିନ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ ଓ ସବ୍-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ପଛରେ ଉଚ୍ଚ ଜନ୍ମହାର ଓ ଯୁବ ଜନସଂଖ୍ୟା ଗଠନ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ।
ହିନ୍ଦୁ: କେନ୍ଦ୍ରିତ କିନ୍ତୁ ସ୍ଥିର

ହିନ୍ଦୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୨୬ ମିଲିୟନ ବୃଦ୍ଧି ସହିତ ୧.୨ ବିଲିୟନରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧୪.୯% ହିସା ରଖିଛି।
ପ୍ରାୟ ୯୫% ହିନ୍ଦୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ, ବିଶେଷକରି ଭାରତରେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ଭୂଗୋଳିକ ଭାବରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରେ।
ବାଂଲାଦେଶ ଓ ନେପାଳରେ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ଲକ୍ଷଣୀୟ।
ନାସ୍ତିକ/ଅନ୍ୟଧର୍ମୀୟ: ନିରବ ବୃଦ୍ଧି
କୌଣସି ଧର୍ମ ସହ ଜଡ଼ିତ ନ ଥିବା ଲୋକମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୪.୨% ହିସା ନେଇ ତୃତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ବର୍ଗ।
ଚୀନ୍ରେ ବିଶ୍ୱର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଅଣ-ବିଶ୍ୱାସୀ ବସୋବାସ କରନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମୀ ଦେଶମାନେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମୀୟ ପାଳନ ହ୍ରାସ ପାଉଛି।
ଏହା ଆଧୁନିକତା, ଶିକ୍ଷା ଓ ନଗରୀକରଣର ପ୍ରଭାବକୁ ଦର୍ଶାଏ।
ବୌଦ୍ଧ: ଏକମାତ୍ର ହ୍ରାସପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ଗୋଷ୍ଠୀ

ବୌଦ୍ଧମାନେ ସଂଖ୍ୟାରେ ହ୍ରାସ ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବ ଏସିଆର କିଛି ଦେଶରେ ଜନ୍ମହାର ହ୍ରାସ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ।
ତଥାପି ବୌଦ୍ଧମାନେ ସର୍ବାଧିକ ବିବିଧ ସମାଜରେ ବସୋବାସ କରନ୍ତି— ଯଥା ସିଙ୍ଗାପୁର, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଓ ତାଇୱାନ।
ସବୁଠାରୁ ଧାର୍ମିକ ବିବିଧ ଦେଶ: ସିଙ୍ଗାପୁର ଶୀର୍ଷରେ
![]()
୨୦୧ଟି ଦେଶ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସିଙ୍ଗାପୁର ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଧାର୍ମିକ ବିବିଧ ଦେଶ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ।
ସିଙ୍ଗାପୁରରେ:
- ବୌଦ୍ଧ ୩୧%
- ନାସ୍ତିକ ୨୦%
- ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ୧୯%
- ମୁସଲିମ ୧୬%
- ହିନ୍ଦୁ ୫%
- ଅନ୍ୟ ୯%
ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ସୁରିନାମ — ୫୩% ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ, ୨୨% ହିନ୍ଦୁ, ୧୩% ମୁସଲିମ, ୮% ନାସ୍ତିକ।
ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ରେ ତାଇୱାନ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, ମରିସସ୍, ଗିନି-ବିସାଉ ଓ ଫ୍ରାନ୍ସ ଅଛନ୍ତି।
ଆମେରିକା ଓ ଭାରତ: ବଡ଼ ଦେଶର ବିବିଧତା
- ସର୍ବାଧିକ ଧାର୍ମିକ ବିବିଧ ଦେଶ ତାଲିକାରେ ଆମେରିକା ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ୧୦ ଦେଶରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ।
- ଏହା ପରେ ନାଇଜେରିଆ, ରୁଷ, ଭାରତ ଓ ବ୍ରାଜିଲ।
- ଭାରତରେ ହିନ୍ଦୁ ଅଧିକାଂଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ମୁସଲିମ, ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ, ସିଖ୍, ବୌଦ୍ଧ, ଜୈନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧର୍ମର ଉପସ୍ଥିତି ଏହାକୁ ବିବିଧ କରେ।
ଧର୍ମର ବଣ୍ଟନ: କେନ୍ଦ୍ରିତ ନା ବିସ୍ତୃତ?
![]()
ରିପୋର୍ଟ ଦର୍ଶାଏ:
- ମୁସଲିମମାନେ ଅଧିକାଂଶ କମ୍ ବିବିଧତା ଥିବା ଦେଶରେ ବସନ୍ତି।
- ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନମାନେ ସର୍ବାଧିକ ବିସ୍ତୃତ।
- ହିନ୍ଦୁମାନେ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ।
- ୟିହୂଦୀମାନେ ପ୍ରାୟ ୪୦% ଆମେରିକା ଓ ୪୬% ଇସ୍ରାଏଲରେ।
- ବୌଦ୍ଧମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ବିସ୍ତୃତ।
ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ପରିଣାମ
- ଧର୍ମୀୟ ବୃଦ୍ଧି କେବଳ ଆସ୍ଥାର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ— ଏହା ରାଜନୀତି, ନୀତି ଓ ସାମାଜିକ ସମ୍ବନ୍ଧକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ।
- ଯେଉଁଠାରେ ଧାର୍ମିକ ବିବିଧତା ଅଧିକ, ସେଠାରେ ସହିଷ୍ଣୁତା ଓ ନୀତିଗତ ସମନ୍ୱୟ ଆବଶ୍ୟକ।
- ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଧର୍ମ ଅଧିକାଂଶ, ସେଠାରେ ଅଲ୍ପସଂଖ୍ୟକ ଅଧିକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ
- ପ୍ୟୁ ରିସର୍ଚ୍ଚ ସେଣ୍ଟରର ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଆମକୁ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ଦେଉଛି— ବିଶ୍ୱ ଧର୍ମୀୟ ଭାବରେ ବଦଳୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅସମାନ ଓ ଅଞ୍ଚଳଭିତ୍ତିକ।
- ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ ସର୍ବାଧିକ, ମୁସଲିମ ସବୁଠାରୁ ଦ୍ରୁତ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ହିନ୍ଦୁ ସ୍ଥିର ଓ କେନ୍ଦ୍ରିତ, ନାସ୍ତିକ ବୃଦ୍ଧିଶୀଳ, ବୌଦ୍ଧ ହ୍ରାସପ୍ରାପ୍ତ— ଏହା ଏକ ନୂତନ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଧାର୍ମିକ ମାନଚିତ୍ର।
- ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଆମ ସମାଜ କେମିତି ଅନୁକୂଳ ହେବ? ସହିଷ୍ଣୁତା, ସଂଳାପ ଓ ବିବିଧତା ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ହେଉଛି ଆଗାମୀ ଦିନର ମୂଳ ଆବଶ୍ୟକତା।
କିଟ୍ର ୨୨ତମ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ: ଦୃଷ୍ଟି, ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ବିଶ୍ୱମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଉତ୍ସବ

