ଦେଶରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସଙ୍କଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ , ଗତ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟରୁ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପାଣ୍ଠିର ଯଥେଷ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିବା ଦେଖାଯାଇଛି | ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଅନୁମୋଦିତ ପାଣ୍ଠିର ପ୍ରାୟ ୫୦ପ୍ରତିଶତ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବାର କଲ୍ୟାଣ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତାପ ରାଓ ଯାଦବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୁକ୍ରବାର ଲୋକସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୦-୨୧ ଏବଂ ୨୦୨୪-୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଜିଲ୍ଲା ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (DMHPs) ଅଧୀନରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି ୬୯୧.୨୪କୋଟି | ଯେଉଁଥିରୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏଯାବତ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି ମାତ୍ର ୩୨୮.୨୭କୋଟି ଟଙ୍କା | ଯାହା ମୋଟ ଆବଣ୍ଟନର ପ୍ରାୟ ୪୭.୫ପ୍ରତିଶତ।
DMHP କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ପ୍ରଦେଶ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ । ଏଥିରେ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ବାହ୍ୟ ରୋଗୀ ମାନସିକ ସେବା, ସାମୁଦାୟିକ ଯୋଗାଯୋଗ, ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା କର୍ମୀଙ୍କ ତାଲିମ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉପସ୍ଥାପିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, DMHPs ଅଧୀନରେ ଆବଣ୍ଟନ ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, କିନ୍ତୁ ଆବଣ୍ଟନର ୨୦୨୦-୨୧ ଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୫୦ପ୍ରତିଶତ ହିଁ ରହିଛି।
୨୦୨୦-୨୧ରେ, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ପ୍ରଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ କ୍ରମାଗତ ୮୩.୨୬କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲା , କିନ୍ତୁ କେବଳ ୩୩.୯୨କୋଟି ଟଙ୍କା ହିଁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୨୧-୨୨ରେ, ଅନୁମୋଦନ ୧୨୨.୯୦କୋଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ମାତ୍ର ୫୯.୭୮କୋଟି ହୋଇଥିଲା , ଯାହା ମଞ୍ଜୁର ପାଣ୍ଠିର ପ୍ରାୟ ୪୯ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା।୨୦୨୨-୨୩ରେ୧୫୯.୫୯କୋଟି ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୬୬.୫୫କୋଟି ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷ ୨୦୨୩-୨୪ରେ, ଅନୁମୋଦନ ପୁନର୍ବାର ୧୬୮.୮୬କୋଟିକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଯେତେବେଳେ ଖର୍ଚ୍ଚ ୮୫.୬୫କୋଟି ଟଙ୍କା ହୋଇଥିଲା | ଯାହା ପାଣ୍ଠିର ପ୍ରାୟ ୫୧ପ୍ରତିଶତ ବ୍ୟବହାର ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ , ଏହା ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ କିନ୍ତୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉପଲବ୍ଧ ପାଣ୍ଠିର ପ୍ରାୟ ଅଧା ଭାଗ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ସେହିପରି ୨୦୨୪-୨୫ରେ, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ପ୍ରଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁମୋଦିତ ୧୫୬.୬୨କୋଟି ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରୁ ୮୨.୩୫କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ।
ଜାତୀୟ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (NIMHANS) ବାଙ୍ଗାଲୋରର ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗର ପ୍ରଫେସର ଡକ୍ଟର ସି. ନବୀନ କୁମାର ‘ThePrint’ କୁ କହିଥିଲେ, “ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏକ ରାଜ୍ୟ ବିଷୟ, ଯଦି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଏବଂ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରନ୍ତି, ତେବେ କେନ୍ଦ୍ର ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଢାଞ୍ଚା ହିସାବରେ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ଅତିରିକ୍ତ ପାଣ୍ଠି ଜାରି କରିପାରିବ।”
ଭୋପାଳ-ଭିତ୍ତିକ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଗବେଷକ ଅନନ୍ତ ଭାନ କହିଛନ୍ତି , ଯେ ରାଜ୍ୟକୁ ଯାହା ଆବଣ୍ଟିତ ହୋଇଛି ତାହା ମଧ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ | ଯାହାକି ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଯାଇ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ିବାକୁ ବାଧା ପହଞ୍ଚାଉଛି | “ସଂଘର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଜେଟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ NIMHANS ଭଳି ତୃତୀୟସ୍ତରୀୟ ଶୀର୍ଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ । DMHP ମାଧ୍ୟମରେ ଉପଲବ୍ଧ ପାଣ୍ଠି ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର , ଯାହା ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଯତ୍ନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ,| ଏହି (DMHP) ପାଣ୍ଠି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନାର ଖର୍ଚ୍ଚକୁ କଭର କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ | ସ୍କ୍ରିନିଂ, ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଏବଂ ମାନସିକ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଯତ୍ନ ପାଇଁ ଲିଙ୍କେଜ୍, ସମ୍ପ୍ରଦାୟ-ଆଧାରିତ ପ୍ରସାର ସେବା ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯାହା ଡିଷ୍ଟିଗ୍ମାଟାଇଜେସନରେ ଯୋଗଦାନ କରେ ତାହା ସବୁ ଏହାର ଅନ୍ତଭୂକ୍ତ।”
ଭାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ “ଅଭାବ” ସହିତ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବା ଏକ ଚିନ୍ତାର କାରଣ | “ଟାସ୍କ-ବାଣ୍ଟିଂ ଭଳି ପଦ୍ଧତି ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁଣାତ୍ମକ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଏବଂ ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ଯତ୍ନ ମଡେଲଗୁଡ଼ିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ,|”
NMHPର ଖର୍ଚ୍ଚ ଟ୍ରାକିଂ
ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଜାତୀୟ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (NMHP) ତଥ୍ୟ ଅଧୀନରେ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଉଛି । ଗତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୩୧କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ଆକଳନର ମାତ୍ର ୧୬ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ୨୦୧୮-୧୯ ଓ ୨୦୧୯-୨୦ ରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ଅଧିକ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଜେଟ୍ ଆକଳନର ପ୍ରାୟ ୧ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ୪ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା | ଯାହା ସାରା ଦେଶରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ୧୯୮୨ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା NMHP ହେଉଛି ସାରା ଦେଶରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଯୋଜନା । ଏହା ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା, ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜରେ ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଭାଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ DMHP ମାଧ୍ୟମରେ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ସେବା ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ | ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଚିକିତ୍ସା ଲୋକଙ୍କ ଘର ପାଖରେ ଉପଲବ୍ଧ ହୋଇପାରିବ । NIMHANS ବେଙ୍ଗାଲୁର ଡକ୍ଟର କୁମାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ ‘NMHP ଅଧୀନରେ, ସ୍କିମ୍ A ଅଛି, ଯାହା ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କଭର କରେ ଏବଂ ସ୍କିମ୍ B ଅଛି, ଯାହା ଦେଶବ୍ୟାପୀ ମାନସିକ ଚିକିତ୍ସା ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଅଟେ । ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ବଜେଟ୍ ଆକଳନ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ପାଖାପାଖି ରହିଥିଲା | ଯାହା ୨୦୧୫-୧୬ ରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜେଟ୍ ୩୫.୪୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା । ଦଶନ୍ଧିର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଅଧିକ ଥିଲା | ୨୦୧୫-୧୬ ରେ ୩୫ କୋଟି , ୨୦୧୬-୧୭ ରେ ୩୦.୯୩ କୋଟି ଏବଂ ୨୦୧୭-୧୮ ରେ ୪୪.୩୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ ହୋଇଥିବା ରେକର୍ଡ ଦର୍ଶା ଯାଇଛି ।
ତଥାପି, ଏହା ପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଦ୍ରୁତ ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇଲା । ୨୦୧୮-୧୯ ବର୍ଷରେ, ସଂଶୋଧିତ ଆକଳନ ୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ଆକଳନରୁ ୨.୩୧ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେଥିରୁ ବି କେବଳ ୨.୦୨ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇପାରିଥିଲା । ୨୦୧୯-୨୦ ବର୍ଷରେ ୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ ଆକଳନ ସତ୍ତ୍ୱେ ଖର୍ଚ୍ଚ ମାତ୍ର ୨.୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରହିଥିଲା | ଯାହାକି ବଜେଟ ତୁଳନାରେ ବହୁତ କମ୍ ରହିଥିଲା। ତେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ପୁଣି ଥରେ ଉନ୍ନତ ହୋଇ ୨୦୨୦-୨୧ ରେ ୨୦.୪୩ କୋଟି , ୨୦୨୧-୨୨ ରେ ୨୫.୧୬ କୋଟି ଏବଂ ୨୦୨୨-୨୩ ରେ ୩୪.୫୯ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହି ଧାରା ପୁଣି ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା, ୨୦୨୩-୨୪ରେ ୧୫.୧୪ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା ଯେତେବେଳେ ବଜେଟ ଆକଳନ ୩୧.୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା ଏବଂ ସଂସଦୀୟ ଉତ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୩୦.୭୧ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ ଆକଳନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାତ୍ର ୫.୨୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥିଲା । ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଏକ ବଡ଼ ହ୍ରାସ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି ଡକ୍ଟର କୁମାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଯୋଜନା A ଏବଂ B ଅଧୀନରେ ପାଣ୍ଠି ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା କମ୍ ବ୍ୟବହାର ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି । “ଯଦି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଣ୍ଠି ମାଗନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ। ସଂଶୋଧିତ ଆକଳନ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।”
ଆବଶ୍ୟକତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି
ଖର୍ଚ୍ଚର ବ୍ୟବଧାନ ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ଏବଂ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ସର୍ବାଧିକ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। COVID-19 ମହାମାରୀ ପରେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ତୀବ୍ର ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି । ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଅନୁଯାୟୀ, ମହାମାରୀ ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ଚିନ୍ତା ଏବଂ ମାନସିକ ଅବସାଦର ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରାୟ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ସାମାଜିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା, ସଂକ୍ରମଣର ଭୟ, ଆର୍ଥିକ ଚାପ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ବାଧା ଭଳି କାରଣଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଜଡିତ । ଭାରତରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ପାଇଁ କଳଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବିଶେଷକରି ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ-ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ବର୍ଗର ଲୋକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ସାର୍ ଗଙ୍ଗା ରାମ ହସ୍ପିଟାଲର ବରିଷ୍ଠ ପରାମର୍ଶଦାତା ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱବିତ୍ ଡକ୍ଟର ରାଜେଶ ଗୋୟଲ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପରିବେଶଗତ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଚିନ୍ତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାରେ ଅବଦାନ ରଖୁଛି। ବଡ଼ ବଡ଼ ସହରରେ ବାୟୁ ଏବଂ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରେ | ସେହିପରି ମିଳିତ ପରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ହ୍ରାସ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମାଜିକ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାରେ ଭାବପ୍ରବଣ ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ । “ପୂର୍ବରୁ, ଲୋକଙ୍କ ସହିତ କଥା ହେବା ପାଇଁ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଥିଲେ । ଆଜି, ଅନେକ ଯୁବପିଢ଼ି ଏକାକୀ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବାଣ୍ଟିବା ପାଇଁ କେହି ନାହାନ୍ତି,|” ଗୋୟଲ ଆହୁରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ହିଂସାତ୍ମକ କିମ୍ବା ଦୁଃଖଦାୟକ ବିଷୟବସ୍ତୁର ବୃଦ୍ଧି ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ବିଶେଷକରି ଯୁବ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ।
‘ନ୍ୟାସନାଲ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ମେଣ୍ଟାଲ୍ ହେଲ୍ଥ ଆଣ୍ଡ୍ ନ୍ୟୁରୋସାଇନ୍ସ’ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ‘ନ୍ୟାସନାଲ ମେଣ୍ଟାଲ୍ ହେଲ୍ଥ ସର୍ଭେ’ (୨୦୧୫-୧୬)ରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ସର୍ଭେ ସମୟରେ ଭାରତରେ ୧୦.୬ ପ୍ରତିଶତ ବୟସ୍କ ମାନସିକ ବିକାର ସହିତ ବଞ୍ଚୁଛନ୍ତି । ଅଧ୍ୟୟନରେ ମାନସିକ ବିକାରର ଜୀବନକାଳର ପ୍ରସାର ୧୩.୭ ପ୍ରତିଶତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା, ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରାୟ ସାତ ଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ସେମାନଙ୍କ ଜୀବନର କୌଣସି ସମୟରେ ମାନସିକ ଅସୁସ୍ଥତା ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତି । ଭାରତରେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅଭାବ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇଛି । ସରକାର ସଂସଦକୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କହିଥିଲେ ଯେ NMHS ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ମାନସିକ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧତା ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟା (ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ)ରେ ୦.୦୫ ରୁ ପ୍ରତି ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟା (କେରଳ)ରେ ୧.୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ଥିଲା।
WHO, ମେଣ୍ଟାଲ୍ ହେଲ୍ଥ ଆଟଲାସ୍ ୨୦୨୦ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରତି ୧,୦୦,୦୦୦ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ବିଶ୍ୱରେ ହାରାହାରି ଉପଲବ୍ଧତା ୧.୭ ମାନସିକ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ। ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ ଏବଂ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି କରି ଏବଂ ଅଧିକ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା ପାଇଁ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉତ୍କର୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି ଏହି ଅଭାବକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି।
also read : https://purvapaksa.com/unusual-scene-at-shrimandir-kite-around-the-neelachakra/
