ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ରାଜନୀତି କେବଳ ଶକ୍ତିର ଖେଳ ନୁହେଁ, ଏହା ଜନମତର ଆଦର୍ଶ ଓ ନୀତିମୂଳକ ଦାୟିତ୍ୱର ଏକ ମିଶ୍ରଣ। ଯେଉଁଠାରେ ନେତାମାନେ କେବଳ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ନୁହେଁ, ସେମାନେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏବେର ରାଜନୀତିର ଚିତ୍ରଟି ଦେଖିଲେ ଲାଗୁଛି—ଅଭିଯୋଗ, ପ୍ରତିଅଭିଯୋଗ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ, କୁତ୍ସାରଟନା ଏବେ ମୂଖ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ପବନ ଖେଡ଼ାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆସାମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଣାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟଣାବଳୀ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ନୂଆ ଦିଗକୁ ଉଜାଗର କରିଛି।
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ବାକ୍-ଯୁଦ୍ଧ କିଛି ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍-ଯୁଦ୍ଧ ମର୍ଯ୍ୟାଦାର ସୀମା ଲଂଘନ କରି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ଷେପ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗର ରୂପ ନିଏ, ସେତେବେଳେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଚତୁର୍ଥ ସ୍ତମ୍ଭ ଚିନ୍ତିତ ହେବା ସ୍ଵାଭାବିକ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ କଂଗ୍ରେସ ମୁଖପାତ୍ର ପବନ ଖେଡ଼ା ଏବଂ ଆସାମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶର୍ମାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ବିବାଦ ଏବେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଛି।
ଏହି ଘଟଣା କେବଳ ଏକ ଅଭିଯୋଗ ନୁହେଁ—ଏହା ରାଜନୀତିରେ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ, ସଂଯମ ଓ ନୀତିଗତ ମୂଲ୍ୟର ଅଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନଟ କରୁଛି।
ଏକ ସଂଗୀନ ଅଭିଯୋଗ ଓ ତା’ର ପରିଣାମ
ଦୁଇଦିନ ତଳେ ଏକ ସାମ୍ବାଦିକ ସମ୍ମିଳନୀରେ କଂଗ୍ରେସର ଟାଣୁଆ ନେତା ପବନ ଖେଡ଼ା ଆସାମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶର୍ମାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏକ ସଂଗୀନ ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲେ। ସେ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଏକ ‘ବିଦେଶୀ ପାସପୋର୍ଟ’ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ଏକ ଅପରାଧ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଗୁରୁତର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ।
କିନ୍ତୁ, ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଏହି ଅଭିଯୋଗ ପଛରେ ଆଧାର କ’ଣ? ବିନା କୌଣସି ଠୋସ୍ ଦସ୍ତାବିଜରେ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଏପରି ଭାବେ କାଠଗଡ଼ାକୁ ଟାଣିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଆସାମ ପୋଲିସ ତୁରନ୍ତ ମାମଲା ରୁଜୁ କରି ଖେଡ଼ାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ଅଭିମୁଖେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲା।
ଗିରଫ ଭୟ ଓ ତେଲେଙ୍ଗାନା କନେକ୍ସନ
ଜଣେ ନେତା ଯେତେବେଳେ ସର୍ବସାଧାରଣରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଦାବି କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେ ଆଇନକୁ ସାମ୍ନା କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ ପବନ ଖେଡ଼ାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଓଲଟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ପୋଲିସ ତାଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ବାସଭବନରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ସେଠାରୁ ‘ଫେରାର’ ହୋଇଯାଇଥିବା ଖବର ମିଳୁଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ସେ ଏବେ କଂଗ୍ରେସ ଶାସିତ ରାଜ୍ୟ ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇଛନ୍ତି।
ଏହି ‘ରାଜନୈତିକ ଶରଣ’ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ, ଅଭିଯୋଗ ଆଣିବା ସହଜ କିନ୍ତୁ ତାକୁ ପ୍ରମାଣ କରିବା କିମ୍ବା ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପାଇଁ ଖେଡ଼ାଙ୍କ ପାଖରେ ସାହସ ନାହିଁ। ଏହା କେବଳ ତାଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭୀରୁତା ନୁହେଁ, ବରଂ କଂଗ୍ରେସର “ଅଭିଯୋଗ କର ଏବଂ ପଳାଅ” (Hit and Run) ରଣନୀତିକୁ ପଦାରେ ପକାଇଛି।
ରାଜନୀତିରେ ଅଭିଯୋଗ ସଂସ୍କୃତି: ଏକ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ପ୍ରବୃତ୍ତି
ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଅଭିଯୋଗ ଓ ପ୍ରତିଅଭିଯୋଗ ନୂଆ କଥା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଗତ କିଛିବର୍ଷରେ ଏହା ଏକ ନୂଆ ସ୍ତରକୁ ପହଞ୍ଚିଛି—ଯେଉଁଠାରେ ତଥ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ନେଇଛି ରାଜନୀତିକ ଲାଭ।
ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତିର କିଛି ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି:
• ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ତ୍ୱରିତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ କରିବାର କିଛି ମିନିଟରେ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପହଞ୍ଚିଯାଉଛି।
• ଅଭିଯୋଗ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ତାହା ଏବେ ଅଭାବ ରହୁଥିବା ପରିଲକ୍ଷିତ ହେଉଛି।
• ନେତାମାନେ କରୁଥିବା କୌଣସି ଅଭିଯୋଗ ସତ୍ୟଠାରୁ ଅଧିକ ଦଳୀୟ ଭାବନା ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି।
ଏହାର ପରିଣାମ ହେଉଛି—ରାଜନୀତି ଏବେ ନୀତିର ତୁଳନାରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣର ମଞ୍ଚ ହୋଇଯାଇଛି।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ?
ପବନ ଖେଡ଼ାଙ୍କ ଏହି ଆଚରଣ କିଛି ନୂଆ ନୁହେଁ। କଂଗ୍ରେସର ଶୀର୍ଷ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ଅତୀତରେ ଅନେକ ଥର ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
1. ମୋଦୀ ସରନେମ୍ ବିବାଦ: ଯେଉଁଠାରେ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନେଇ ଆକ୍ଷେପ କରି କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଦଣ୍ଡିତ ହୋଇଥିଲେ।
2. ରାଫେଲ୍ ମାମଲା: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଭୁଲ ତଥ୍ୟ ରଖିବା ଏବଂ ପରେ ବିନା ସର୍ତ୍ତରେ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ରାହୁଲଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନର ଏକ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ପାଲଟିଛି।
3. ଚୌକିଦାର ଚୋର ହୈ: ଏହି ନାରା ଦେଇ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କୋର୍ଟରେ ନିଜ ଭୁଲ ସ୍ଵୀକାର କରିବା କଂଗ୍ରେସର ବିଶ୍ୱସନୀୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ ଲଗାଇଛି।
ଏବେ ପବନ ଖେଡ଼ା ମଧ୍ୟ ସେହି ଏକା ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଛନ୍ତି। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ହୋଇଥିବାରୁ, ହୁଏତ ସେ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ଉଦ୍ଭଟ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ ସେ ଦଳରେ ନିଜର ପତିଆରା ବଢ଼ାଇ ପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତି ସୂଚାଉଛି ଯେ, ସେ ନିଜେ ଖୋଳିଥିବା ଗାତରେ ନିଜେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ବିପଦ
ଜଣେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବରେ ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ, ବିରୋଧୀ ଦଳର କାମ ହେଉଛି ସରକାରଙ୍କୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା। କିନ୍ତୁ ସମାଲୋଚନା ତଥ୍ୟଭିତ୍ତିକ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଯେତେବେଳେ ନେତାମାନେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଶତ୍ରୁତା ସାଧନ ପାଇଁ ପରିବାରର ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ରାଜନୀତିର ସର୍ବନିମ୍ନ ମାନଦଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଧୂଳିସାତ ହୋଇଯାଏ।
• ତେଲେଙ୍ଗାନା କାହିଁକି? ପବନ ଖେଡ଼ା ତେଲେଙ୍ଗାନାକୁ କେବଳ ଏଥିପାଇଁ ବାଛିଛନ୍ତି କାରଣ ସେଠାରେ ନିଜ ଦଳର ସରକାର ଅଛି। ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ସେ ଆଇନକୁ ଡରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସୁରକ୍ଷା କବଚ ଖୋଜୁଛନ୍ତି।
• ଆସାମ ପୋଲିସର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ: ଯଦି କେହି ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ନାଗରିକତା ଉପରେ ଆଙ୍ଗୁଠି ଉଠାଏ, ତେବେ ସେଠାକାର ପ୍ରଶାସନ ଚୁପ୍ ରହିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କ ‘ଇସ୍ପାତ ମୁହଁ’ ଏବେ ଝାଉଁଳି ପଡ଼ିଥିବା ଭଳି ମନେହେଉଛି। ମିଛ କହି ଲୋକଙ୍କୁ ବିଭ୍ରାନ୍ତ କରିବା ଏବଂ ପରେ ପୋଲିସ ଭୟରେ ଲୁଚି ବୁଲିବା କୌଣସି ଜାତୀୟ ନେତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ପାଏନାହିଁ। ଯଦି ପବନ ଖେଡ଼ାଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରମାଣ ଅଛି, ତେବେ ସେ କୋର୍ଟରେ ତାହା ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ନଚେତ୍, ଅତୀତରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କୋର୍ଟରେ ନାକ ଘଷି କ୍ଷମା ମାଗିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଭାରତୀୟ ଜନତା ଏବେ ଜାଗ୍ରତ। ସେମାନେ ଜାଣନ୍ତି କିଏ ସତ୍ୟ ପାଇଁ ଲଢୁଛି ଏବଂ କିଏ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଫାଇଦା ପାଇଁ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗୁଛି। ପବନ ଖେଡ଼ାଙ୍କ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ଶିକ୍ଷା ହେବା ଉଚିତ।
ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ: କେଉଁପଥେ ଭାରତ?
ଏହି ପ୍ରକାର ଘଟଣା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ ଉପରେ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ—
• ରାଜନୀତି କ’ଣ ଏଭଳି ଅଭିଯୋଗରେ ଅଟକିଯିବ?
• ନା ନୀତି ଓ ବିକାଶ ଦିଗକୁ ଫେରିବ?
ଯଦି ଏହି ପ୍ରବୃତ୍ତି ଚାଲିଥାଏ—
• ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦୁର୍ବଳ ହେବ
• ଜନତାର ବିଶ୍ୱାସ କମିବ
• ରାଜନୀତିକ ସଂସ୍ଥାମାନେ ପ୍ରଶ୍ନରେ ପଡ଼ିବେ
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ କିଛି ମୂଳ ଦିଗ ଆବଶ୍ୟକ—
1. ତଥ୍ୟ ଆଧାରିତ ରାଜନୀତି
ଅଭିଯୋଗ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରମାଣ ଆବଶ୍ୟକ।
2. ଆଇନ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ
ନେତାମାନେ ଆଇନକୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କରିବାକୁ ଭୟ କରିବେ ନାହିଁ।
3. ମିଡିଆର ନିଷ୍ପକ୍ଷତା
ସତ୍ୟକୁ ଆଗକୁ ଆଣିବା ଦାୟିତ୍ୱ।
4. ଜନତାର ସଚେତନତା
ଅନ୍ଧ ଭାବରେ କାହାକୁ ବିଶ୍ୱାସ ନକରିବା।
ରାଜନୀତିରେ ନୀତି ଫେରିବ କି?
ପବନ ଖେଡ଼ା ଘଟଣା କେବଳ ଏକ ଦଳୀୟ ବିବାଦ ନୁହେଁ—ଏହା ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ଏକ ଆଇନା।
ଏହା ଦେଖାଉଛି—
• ରାଜନୀତିରେ ଦାୟିତ୍ୱ କମିଛି
• ଅଭିଯୋଗ ବଢ଼ିଛି
• ସତ୍ୟ ଧୂସର ହୋଇଯାଇଛି
“ଇସ୍ପାତ ମୁହଁ” ରାଜନୀତି ଯଦି ନିର୍ଲଜ୍ଜତାର ପ୍ରତୀକ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭୟାବହ ସଙ୍କେତ।
AlsoRead;https://purvapaksa.com/odisha-vigilance-raids-additional-chief-engineers-residence/
