ଭାରତର ସାମରିକ ଇତିହାସରେ ୨୦୨୬ ଏପ୍ରିଲ ୩ ତାରିଖ ଏକ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣିମ ଅଧ୍ୟାୟ ଭାବେ ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇଛି। ଦେଶର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ ଶତ୍ରୁ ପକ୍ଷର ଯେକୌଣସି ଦୁଃସାହସର ମୁନତୋଡ଼ ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ଏକାସଙ୍ଗେ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ସାମିଲ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ ଏକ ଟ୍ୱିଟ୍ ଜରିଆରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର ତୃତୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ପରମାଣୁ ସବମେରିନ୍ ‘ଆଇଏନଏସ ଆରିଧମାନ’ (INS Aridhaman) ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଷ୍ଟିଲଥ୍ ଫ୍ରିଗେଟ୍ ‘ଆଇଏନଏସ ତାରାଗିରି’ (INS Taragiri) କୁ ଆଜି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ କମିଶନ କରାଯାଇଛି।
ଆରିଧମାନ: ସମୁଦ୍ର ତଳର ‘ନିଶବ୍ଦ ଶିକାରୀ’
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଘୋଷଣା ଅନୁଯାୟୀ, ‘ଆରିଧମାନ’ ହେଉଛି ଭାରତର ତୃତୀୟ ସ୍ୱଦେଶୀ ନିର୍ମିତ ପରମାଣୁ ଚାଳିତ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ସବମେରିନ୍ (SSBN)। ପୂର୍ବରୁ ଆଇଏନଏସ ଆରିହନ୍ତ ଏବଂ ଆଇଏନଏସ ଅରିଘାଟ୍ ପରେ ଏହା ଭାରତର ‘ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଟ୍ରାଏଡ୍’ (Nuclear Triad) କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି।
ଏହାର ବିଶେଷତ୍ୱ:
• ଘାତକ କ୍ଷମତା: ଏହି ସବମେରିନ୍ରେ କେ-୪ (K-4) ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ମିସାଇଲ୍ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ପ୍ରାୟ ୩,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଶତ୍ରୁ ଶିବିରକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ।
• ଅଦୃଶ୍ୟ ଶକ୍ତି: ପରମାଣୁ ଚାଳିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ମାସ ମାସ ଧରି ସମୁଦ୍ର ତଳେ ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇ ରହିପାରିବ ଏବଂ ଶତ୍ରୁର ରାଡାରକୁ ଚକମା ଦେଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ।
• ସେକେଣ୍ଡ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କ୍ଷମତା: ଯଦି ଦେଶ ଉପରେ କୌଣସି ପରମାଣୁ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ସମୁଦ୍ର ତଳେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଏହି ‘ଆରିଧମାନ’ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଉପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଏବଂ ଶେଷ ଘାତକ ପ୍ରହାର କରିବାର ସାମର୍ଥ୍ୟ ରଖିଛି।
ତାରାଗିରି: ନୌସେନାର ନୂଆ ‘ଷ୍ଟିଲଥ୍’ ଢାଲ
ଆଜିର ଏହି ବିଶେଷ ଦିନରେ ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ୧୭-ଏ’ (Project 17A) ଅଧୀନରେ ନିର୍ମିତ ତୃତୀୟ ଷ୍ଟିଲଥ୍ ଫ୍ରିଗେଟ୍ ‘ତାରାଗିରି’କୁ ମଧ୍ୟ ନୌସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଏଭଳି ଏକ ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଯାହା ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖାଯିବ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖିବା ମାତ୍ରେ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।
ଏହାର ଶକ୍ତି:
• ଷ୍ଟିଲଥ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି: ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗୁଁ ଏହା ରାଡାର କିମ୍ବା ସୋନାରରେ ସହଜରେ ଧରାପଡ଼େ ନାହିଁ।
• ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର: ଏଥିରେ ସୁପରସୋନିକ୍ ବ୍ରହ୍ମୋସ କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍, ବରାକ-୮ ସର୍ଫେସ୍-ଟୁ-ଏୟାର ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଟର୍ପିଡୋ ଲଞ୍ଚର ଲାଗିଛି।
• ସ୍ୱଦେଶୀ ଗର୍ବ: ଏହି ଜାହାଜର ପ୍ରାୟ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଏବଂ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାରତୀୟ, ଯାହା ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’ ଅଭିଯାନର ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା।
ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ସତର୍କ ଘଣ୍ଟି
ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ (Indo-Pacific) ଅଞ୍ଚଳରେ ଚୀନ୍ର ବଢୁଥିବା ଦବଦବା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ସାମୁଦ୍ରିକ ଗତିବିଧିକୁ ନଜରରେ ରଖିଲେ, ଭାରତୀୟ ନୌସେନାରେ ଏହି ଦୁଇଟି ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରର ମୁତୟନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ‘ଆରିଧମାନ’ ସମୁଦ୍ରର ଗଭୀରତାରେ ରହି ନଜର ରଖୁଥିବା ବେଳେ ‘ତାରାଗିରି’ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ।
ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ
Tomorrow, 03 April, I shall be in Visakhapatnam to attend the Commissioning Ceremony of the advanced stealth Frigate ‘Taragiri’.
This commissioning highlights the strategic and maritime importance of India’s eastern seaboard as well as the Indian Navy’s sustained focus on… pic.twitter.com/rOSxZ9Ftuz
— Rajnath Singh (@rajnathsingh) April 2, 2026
ନୌସେନାରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିବା ଅବସରରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜନାଥ ସିଂହ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତ ଶାନ୍ତି ଚାହେଁ କିନ୍ତୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଶକ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଏବେ କୌଣସି ବି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ନୌସେନା ସହିତ ଟକ୍କର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଏହା କେବଳ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବଜେଟ୍ ବା ସଂଖ୍ୟାର କଥା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଭାରତର ବୈଷୟିକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସାମରିକ ସଂକଳ୍ପର ପ୍ରତିଫଳନ।
ଆରିଧମାନ ଏବଂ ତାରାଗିରିର ସାମିଲ ହେବା ଭାରତୀୟ ନୌସେନାକୁ ଏକ ‘ବ୍ଲୁ ୱାଟର ନେଭି’ (Blue Water Navy) ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛି। ଏହି ଦୁଇଟି ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୁଦ୍ଧାସ୍ତ୍ର ଭାରତୀୟ ସମୁଦ୍ର ସୀମାରେ ଯେଉଁ ଅଭେଦ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ସୃଷ୍ଟି କରିବେ, ତାହା ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ପାଇଁ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନିଶ୍ଚିତ କରିବ।
