ନେପାଳରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ ବ୍ୟାନ ଲଗାଇବାର କେ.ପି. ଶର୍ମା ଓଲି ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସମାଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଔଚିତ୍ୟ ଉପରେ ବିତର୍କ ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। କିନ୍ତୁ, ସୋମବାର ଦିନ ନେପାଳର ରାଜଧାନୀ କାଠମାଣ୍ଡୁର ରାସ୍ତାଘାଟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସଂସଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା, ତାହା ଏକ ବିରାଟ ବିପଦର ଘଣ୍ଟି। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନରେ ୨୦ ଜଣ ଯୁବକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଉପରେ ବ୍ୟାନ ବିରୋଧରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସ୍କୁଲ ପିଲା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ସ୍କୁଲ ଛୁଟି ହେବା ପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଦର୍ଶନରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଲା କିଶୋର ଓ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ନେପାଳ ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି କାହିଁକି ଏତେ ବାଧିଲା? ସେମାନଙ୍କର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏତେ ଶୀଘ୍ର କାହିଁକି ହଜିଗଲା? ଏହା କ’ଣ ଭାରତ ପାଇଁ ବିପଦର ଘଣ୍ଟି ନୁହେଁ?
ଜନସଂଖ୍ୟାର ୨୭.୨ ପ୍ରତିଶତ ଜେନ୍ ଜି
ଭାରତର ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଯେ ପ୍ରାୟ ୧୪୦ କୋଟି ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ୨୭.୨ ପ୍ରତିଶତ ୧୫ ରୁ ୨୯ ବର୍ଷ ବୟସର ଯୁବକ। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶଙ୍କ ହାତରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ ରହିଛି । ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ନେପାଳର କିଶୋର-ଯୁବକ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଯେଉଁ ଜେନେରେସନ୍ ଜି ବା ଜେନ୍ ଜେଡ୍ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ୧୯୯୭ ପରେ ଏବଂ ୨୦୧୨ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କୁହାଯାଏ। କେତେକ ଏହାକୁ ୨୦୧୦ ପୂର୍ବରୁ ଜନ୍ମିତ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ହିଁ ସୀମିତ ରଖନ୍ତି।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଲାଇଭ୍ ଆତ୍ମହତ୍ୟା
ଭାରତରେ ଅନେକ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଘଟଣାକୁ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ, ଯେଉଁଥିରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ହେତୁ ଯୁବକ ଓ କିଶୋରମାନଙ୍କର ଭୟାବହ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀରେ ଛତିଶଗଡ଼ର ଜାଞ୍ଜଗୀର ଚାମ୍ପା ଜିଲ୍ଲାରେ ୧୯ ବର୍ଷୀୟ ଯୁବତୀ ଅଙ୍କୁର ନାଥ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ଲାଇଭ୍ ରହି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, କାରଣ ‘ ପ୍ରେମରେ ତାଙ୍କୁ ଧୋକା ଦିଆଯାଇଥିଲା।’ ଏହି ହୃଦୟବିଦାରକ ଘଟଣାକୁ ତାଙ୍କର ୨୧ ଜଣ ଫଲୋୱର ଲାଇଭ୍ ଦେଖିଥିଲେ। ପରେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ପୁଲିସକୁ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ସବୁବେଳେ ରିଲ୍ ଓ ଭିଡିଓ ତିଆରିରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଥିଲେ ।
ଫଲୋୱର କମିବାରୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା
ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲରେ ମିଶା ଅଗ୍ରୱାଲ ନାମକ ଜଣେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଇନଫ୍ଲୁଏନ୍ସର ତାଙ୍କ ୨୫ତମ ଜନ୍ମଦିନର ଦୁଇ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ, କାରଣ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ତାଙ୍କ ଫଲୋୱରଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମରେ ତାଙ୍କର ୩.୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଫଲୋୱର ଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ୧୦ ଲକ୍ଷ ଫଲୋୱରର ସ୍ୱପ୍ନ ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ଦେଖି ସେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ। ସେହିପରି ଉଜ୍ଜୈନର ୧୬ ବର୍ଷୀୟ ପ୍ରାଂଶୁ ନାମକ ଜଣେ କିଶୋର କଳାକାର ୨୦୨୩ ନଭେମ୍ବରରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ଟରେ ଆସୁଥିବା ଅଭଦ୍ର ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ସହି ନ ପାରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ପିଲା ବଞ୍ଚିଗଲା, ମାଆ ଜୀବନ ଦେଲେ
୨୦୨୪ ଏପ୍ରିଲର ଏକ ଘଟଣା। ଚେନ୍ନାଇରେ ୮ ମାସର ଏକ ଶିଶୁ ଏକ ବିଲ୍ଡିଂରୁ ଖସି ପଡ଼ି ଟିଣ ଛାତ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ତାହାର ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିଲା। ଭାରତୀୟମାନେ ନୁହେ, ବିଦେଶୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଶିଶୁର ମାଆଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ମା’ଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱହୀନତା ପାଇଁ ଏମିତି ହେଲା ବୋଲି କମେଣ୍ଟ ଆସିଲା । କିଛି ଦିନ ପରେ ମହିଳା କୋୟମ୍ବାଟୁରସ୍ଥିତ ନିଜ ପିତାମାତାଙ୍କ ଘରକୁ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ଶିଶୁ ବଞ୍ଚିଗଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ମହିଳା ଏମିତି ମାନସିକ ଆଘାତ ପାଇଥିଲେ ଯେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପୁଲିସ ଅନୁସାରେ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଟ୍ରୋଲିଂ କାରଣରୁ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଡିପ୍ରେସନରେ ଥିଲେ। ଏହି କିଛି ଘଟଣା କେବଳ ଏକ ଝଲକ ଯେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର କିପରି ନକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ଆମେ କ’ଣ ବାରୁଦ ଗଦା ଉପରେ ବସିଛୁ?
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ପ୍ରତିଦିନ ଏପରି ଭିଡିଓ ଦେଖାଯାଏ, ଯେଉଁଥିରେ କିଶୋର ଓ ଯୁବକମାନେ ଜୀବନକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ରିଲ୍ ତିଆରି କରନ୍ତି। କେହି ରେଳପଥ ମଝିରେ ଶୋଇ ଟ୍ରେନ ଗତିକରୁଥିବା ଭିଡିଓ ତିଆରି କରନ୍ତି ତ କେହି ହାଇୱେରେ ବିପଦଜନକ ଷ୍ଟଣ୍ଟ କରନ୍ତି। ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଜୀବନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଟେଲିକମ୍ ରେଗୁଲେଟୋରୀ ଅଥରିଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (TRAI) ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ ସଂଯୋଗ ସହିତ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନର ସଂଖ୍ୟା ୧୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ହୋଇଛି। ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନର ଘନତ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟା ତୁଳନାରେ ୧୨୮ ପ୍ରତିଶତ ଥିବାବେଳେ ଗ୍ରାମୀଣ ଭାରତରେ ୨୦୨୪ ଫେବୃଆରୀ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ୫୮ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହା ଜାଗିବାର ସମୟ। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ହେତୁ ଆମେ କ’ଣ ବାରୁଦ ଉପରେ ବସିଛୁ?
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ମାନସିକ ପ୍ରଭାବ
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତରେ, ବିଶେଷ କରି କମ ବୟସର ଝିଅମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାର ହେତୁ ଅଧିକ ମାନସିକ ପ୍ରଭାବର ଶିକାର ହେଉଛନ୍ତି। ଯାହା ଏକ ମନୋରଞ୍ଜନ ଓ ବନ୍ଧୁ ତଥା ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗର ଏକ ସହଜ ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ, ତାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଶା, ଡିପ୍ରେସନ, ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଚିନ୍ତା ଓ ଅଶୋଭନୀୟ ବ୍ୟବହାରରେ ପରିଣତ ହୁଏ।
ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ୬୭.୫ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ
ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ଲୋକେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ। ଏହା ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୩୯.୮ କୋଟି। ଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ହିସାବରେ ଏହା ୪୦.୨ ପ୍ରତିଶତ। ଭାରତର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରାୟ ୩୧.୮ ପ୍ରତିଶତ ଲୋକ ଫେସବୁକରେ ସକ୍ରିୟ ଏବଂ ୬୭.୫ ପ୍ରତିଶତ କୌଣସି ନା କୌଣସି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଉପଲବ୍ଧ। ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାଯାଏ ଯେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଜଣେ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଦ୍ୱାରା ବିତାଯାଉଥିବା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ହାରାହାରି ସମୟ ପ୍ରତିଦିନ ୧୪୫ ମିନିଟ।
ALSO READ https://purvapaksa.com/why-are-social-media-so-afraid/
Why are social media so afraid? ।। ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆକୁ ଏତେ ଭୟ କାହିଁକି ?
