ଓଡ଼ିଶାର ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ଓ ଶିକ୍ଷାନୀତିରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋଡ଼ ଆସିଛି। ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଚଲାଯାଉଥିବା ପ୍ରଚଳନ ଉପରେ ହାଇକୋର୍ଟ ମଜବୁତ ମତ ରଖିଛି। ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି-“ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନେଇ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ।”
ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିଶେଷତଃ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ସୂରଜ ଓ ବିଭାଗୀୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତର ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଛି । ହାଇକୋର୍ଟ ମାମଲା ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛି- ଆଇନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିଲା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ କିଏ ଅତିଥି ଶିକ୍ଷକ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଲେ?
ମାମଲାର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଅର୍ପିତା ପ୍ରିୟଦର୍ଶିନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ତିନିଜଣ ଆବେଦକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଏକ ପିଟିସନ୍ରେ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା ଯେ ରାଜ୍ୟର ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହଜାର ହଜାର ଶିକ୍ଷକ ପଦ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଖାଲି ପଡ଼ିଛି। କିନ୍ତୁ ସେହି ପଦବିଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ପୂରଣ କରିବା ପ୍ରତି ସରକାର ଅଲସ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ତାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଓ ଅତିଥି ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଉପରେ ଶିକ୍ଷା ନିର୍ଭରଶୀଳ ହେଇଯାଇଛି।
ଆବେଦକମାନଙ୍କ ମତ- ଏହି ପ୍ରଚଳନ ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ହାନି କରୁଛି ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର ଆଇନ ଓ ଏନସିଟିଇ ନିୟମାବଳୀ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରୁଛି। ସେହିପରି ଏହା ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷିତ ବେକାର ଯୁବବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ୟାୟ ଓ ଅବସରହୀନତା ତିଆରି କରୁଛି।
ସେହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ହାଇକୋର୍ଟକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଥିଲା- ୬,୩୮୭ ଅତିଥି ଶିକ୍ଷକ ନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ସରକାରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବାତିଲ କରି ନିୟମିତ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଖାଲି ପଦବିଗୁଡ଼ିକ ପୂରଣ କରାଯାଉ।
ହାଇକୋର୍ଟର ମତ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ
ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଜଷ୍ଟିସ୍ ଦୀକ୍ଷିତ କୃଷ୍ଣ ଶ୍ରୀପଦ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ବେଞ୍ଚ ଗଭୀର ଉଦ୍ବେଗ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ଆଦାଲତ କହିଛନ୍ତି, “ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଜୀବନର ଅପରାହ୍ନରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଥିବାବେଳେ ଯୁବ ଶିକ୍ଷିତମାନେ ଘରେ ବସି ରହୁଛନ୍ତି। ଏହା ସମାଜିକ ଓ ନୀତିଗତ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅନୁଚିତ। ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏଭଳି ଭିତ୍ତିରେ ଚାଲିପାରିବ ନାହିଁ।”
ହାଇକୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାରେ ସରକାରଙ୍କ ଦାଖଲ ସତ୍ୟପାଠକୁ ନେଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇନାହାନ୍ତି। ଅଦାଲତ ମନେ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ଯେ କାରଣ ଦେଇଛି ଖାଲି ପଦ ରହିଥିବା ନେଇ, ସେସବୁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
ଖାଲି ପଦବିର ଭୟଙ୍କର ସଂଖ୍ୟା
ଏହି ମାମଲାରେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ —
• ରାଜ୍ୟରେ ମୋଟ ୭୨ ହଜାର ଶିକ୍ଷକ ଓ ଅଧ୍ୟାପକ ପଦ ଖାଲି ପଡ଼ିଛି।
• ତାସହିତ ୫ ହଜାର ପଦ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଖାଲି ରହିଛି।
• କେତେକ ସଂସ୍ଥାନରେ ତ ୫୦ ରୁ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ପଦ ଶୂନ୍ୟ।
ଏହି ଅବସ୍ଥା ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଅବହେଳାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି।
ସରକାରୀ ପକ୍ଷର ଯୁକ୍ତି ଓ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ଏଡଭୋକେଟ ଜେନେରାଲ ଦୟାନିଧି ଲେଙ୍କା ଅଦାଲତରେ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଖାଲି ପଦବି ପୂରଣ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟପାଳ (ଯିଏ କୁଳାଧିପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ) ଇତିମଧ୍ୟରେ ଏକ ବୈଠକ ଡାକିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ପଦ ପୂରଣ ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି।
ହାଇକୋର୍ଟ ସେହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି- “ଯଦି ଏବେ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଉଛି, ତେବେ ବର୍ଷବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଖାଲି ପଦ ରହିଥିଲା କାହିଁକି?”
ସେହିପରି ଆଦାଲତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶୁଣାଣିରେ (ନଭେମ୍ବର ୨୧) ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହି ଖାଲି ପଦ ପୂରଣ ସଂକ୍ରାନ୍ତ ଯୋଜନା ଓ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନା ଅଦାଲତକୁ ଅବଗତ କରିବ।
ଶିକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତ
ଶିକ୍ଷା ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ହାଇକୋର୍ଟର ଏହି ରାୟ ଏକ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଆଦେଶ ଭାବେ କାମ କରିପାରେ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ବର୍ଷଧରି “ଗେଷ୍ଟ ଫାକଲ୍ଟି” ଓ “ରିଏମ୍ପଲୋୟମେଣ୍ଟ” ରେ ଶିକ୍ଷା ଚାଲିଥିବା ଏକ ଅସୁସ୍ଥ ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଯାଇଛି।
ଏହା ଯୁବ ପିଢ଼ିର ଅଭିଲାଷା ଓ ଯୋଗ୍ୟତାକୁ ଅବମାନ କରୁଛି।
ସେମାନଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ, ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଓ ସ୍ଥାୟୀ ନିଯୁକ୍ତି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ। ଏହି ରାୟ ସେହି ଦିଗରେ ଏକ ନୂଆ ଆଶା ଜଗାଇଛି।
ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରର ତଥ୍ୟ ଚିତ୍ର
• ରାଜ୍ୟର ୧୭ଟି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୫,୦୦୦+ ପଦ ଖାଲି।
• ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ମୋଟ ୭୨,୦୦୦+ ଶିକ୍ଷକ ପଦ ଅପୂରଣ।
• ଏହାର ସିଧା ପ୍ରଭାବ ହେଉଛି ଶିକ୍ଷାର ଗୁଣବତ୍ତା, ଛାତ୍ର-ଶିକ୍ଷକ ଅନୁପାତ ଓ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରତି ଅନାଗ୍ରହ।
ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ଅବସ୍ଥା
ଅନେକ ସରକାରୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଏକାଧିକ ବିଭାଗ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଅତିଥି ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର।
କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ଓ ଅଧ୍ୟାପକ ଦୁଇଁଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ।
ଏହା ନିଜେ ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅସୁସ୍ଥ ଚିତ୍ରକୁ ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
ଭବିଷ୍ୟତ ଦିଗଦର୍ଶନ
ହାଇକୋର୍ଟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପାଇଁ ଏକ ନୀତିଗତ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ପରୀକ୍ଷା।
ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଆଗାମୀ ଶୁଣାଣିରେ ସରକାରଙ୍କୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ରୋଡମାପ ଦେବାକୁ ହେବ- କେବେ ଓ କିପରି ଏହି ବିପୁଳ ଖାଲି ପଦ ପୂରଣ ହେବ।
ଯଦି ଆଦାଲତ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉଛି, ତେବେ ଏହା ଶିକ୍ଷା ବିଭାଗ ପାଇଁ ଗୁରୁତର ସଂକଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ହାଇକୋର୍ଟର ଆଦେଶ – ଏକ ଚେତାବନୀ ଓ ଅବସର
ହାଇକୋର୍ଟର ଏହି ରାୟ କେବଳ ଏକ ଆଇନି ଆଦେଶ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ ଘଣ୍ଟା।ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅବହେଳିତ ନିଯୁକ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟା, ଅନିୟମିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଲସତା ଏବେ ଆଇନ ଆଗରେ ଆସିଛି।
ଏହା ଦେଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ସରକାର ଏହି ଚେତାବନୀକୁ ସଂଶୋଧନ ଅବସର ଭାବେ ନେଇ ନୂତନ ଯୋଜନା ସହିତ ଶିକ୍ଷାକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁସ୍ଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବ କି ନାହିଁ।
also read https://purvapaksa.com/oppositions-exit-in-exit-polls/
Opposition’s exit in exit polls II ଏକଜିଟ୍ ପୋଲରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଏକଜିଟ୍
