ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରବଚନରେ ଅଛି— “ଗୋଦରା କୋଡ଼େ ଯେତେ, ମାଡ଼େ ସେତେ”। ଅର୍ଥାତ୍ ଯେତେ ଅଧିକ ଆଡ଼ମ୍ବର, ସେତେ ଅଧିକ କ୍ଷତି। ଆଜି ଏହି କଥାଟି ଯଦି କାହା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଖାପ ଖଉଛି, ସେମାନେ ହେଲେ ମୋହନ ସରକାରରେ ଥିବା ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ। ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଚାଷୀ–ପ୍ରେମର ଢୋଲ ବଜାଇ ଶାସନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିଥିଲେ, କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବା ପରେ ସେଇ ଢୋଲ ଏବେ ଚୁପ୍।
ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ଧାନର ନ୍ୟୁନତମ ସମର୍ଥନ ମୂଲ୍ୟ (ଏମଏସପି) ଉପରେ ୮୦୦ ଟଙ୍କା ବୋନସ ଦେବାର ଯେଉଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିଲା, ସେଥିରେ ଚାଷୀମାନେ ଭରସା କରିଥିଲେ। ଏହି ଭରସା ଆଜି ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତାରଣାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ବାରବର୍ଷର ତପସ୍ୟା ପରେ ଯେପରି ଫଳ ମିଳିବା କଥା, ସେହି ଫଳ ଶୁଖୁଆ ପୋଡ଼ାରେ ଚାଲିଗଲା ଭଳି ୮୦୦ ଟଙ୍କାର ଦେଲା ପରେ ବିୂ ଟୋକନ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁ ସରକାର କାଠଗଡ଼ାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି।
ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିର ପାହାଡ଼, କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନରେ ଶୂନ୍ୟତା
ମୋହନ ସରକାର ଗଠନ ହେବା ପରେ ଯେଉଁସବୁ କଥାକୁ “ପ୍ରଥମ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି” ବୋଲି ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥିଲା, ସେଥିରେ ଚାଷୀ ସମସ୍ୟା ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତା ହେଲା—ଯୋଗାଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଖିଆଲି ମନୋଭାବ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଅକ୍ଷମତା ଯୋଗୁଁ ସରକାର ନିଜ ଘୋଷଣାକୁ ନିଜେ ଅସାର ପ୍ରମାଣ କରିଛି।
ଧାନ ଅମଳ ହେବା ପରେ ମଣ୍ଡିରେ ବିକ୍ରି କରିବା ପାଇଁ ଟୋକନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ ଶୃଙ୍ଖଳା। କିନ୍ତୁ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହି ଟୋକନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି। ଅନେକ ଚାଷୀ ଅନଲାଇନ୍ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଟୋକନ ମିଳିଲାନି। ଫଳରେ ଧାନ ଘରେ ଗଦା ହୋଇ ପଡ଼ିଛି, ଚାଷୀ ଋଣର ଭାରରେ ଦବାଯାଇଛନ୍ତି।
ଚାଷୀ ଅସନ୍ତୋଷ ବରଗଡ଼ରୁ ସମ୍ବଲପୁର
ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ଧାନର ଭଣ୍ଡାର। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଚାଷୀଙ୍କ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ସାଧାରଣ ଭାବେ ନେବା ମାନେ ରାଜନୈତିକ ଆତ୍ମହତ୍ୟା। ପ୍ରଥମେ ବରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାରେ ଚାଷୀମାନେ ରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଥିଲେ। ସେଠାରେ ମଣ୍ଡି, ଟୋକନ, ବୋନସ—ସବୁ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଗର୍ଜନ ହୋଇଥିଲା। ସରକାର ଏହାକୁ “ସ୍ଥାନୀୟ ସମସ୍ୟା” ବୋଲି ଏଡ଼ାଇ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲା।
କିନ୍ତୁ ଆଜି ସେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ସମ୍ବଲପୁରକୁ ଛୁଇଁଛି। ରାସ୍ତାରୋକ, ପ୍ରତିବାଦ, ଧାରଣା—ଏସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ସରକାରକୁ ସତର୍କ କରିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଦୁଃଖର କଥା, ସରକାର ଓ ପ୍ରଶାସନ ଚାଷୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଟାଳଟୁଳ ନୀତି ଅବଲମ୍ବନ କରୁଛନ୍ତି।
ଚାଷୀ କେବଳ ଭୋଟବ୍ୟାଙ୍କ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆଜି ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ଗୁଞ୍ଜୁଛି—ଚାଷୀ କଣ କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ମାତ୍ର ଦରକାର? ଭୋଟ ନେବା ପରେ ତାଙ୍କ ସମସ୍ୟାକୁ ଭୁଲିଯିବା କଣ ଏକ ନୂଆ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କୃତି?
ଓଡ଼ିଶାର ଚାଷୀ ଆଜି ତିନିଟି ମୁଖ୍ୟ ସମସ୍ୟାରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ—
୧) ଟୋକନ ନ ମିଳିବା
୨) ବୋନସ ଘୋଷଣା ରହି ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ ନ ହେବା
୩) ପ୍ରଶାସନିକ ଅହଙ୍କାର ଓ ଅସମ୍ବେଦନଶୀଳତା
ଏହି ତିନିଟି ମିଶି ଚାଷୀଙ୍କୁ ଆନ୍ଦୋଳନର ରାସ୍ତାରେ ଠେଲିଦେଇଛି।
ସରକାର ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କି?
ଯେଉଁ ସରକାର ନିଜକୁ “ଚାଷୀ–ବନ୍ଧୁ” ବୋଲି ଦାବି କରେ, ସେହି ସରକାର ଯଦି ଚାଷୀଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ଦମନ କିମ୍ବା ଅଗ୍ରାହ୍ୟ କରେ, ତେବେ ଏହା ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଭଲ ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ। ସମାଧାନ ରାସ୍ତାରୋକରେ ନୁହେଁ, ଆଲୋଚନାରେ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମନରେ ଇଚ୍ଛା ଥିବା ଦରକାର।
ଅଗ୍ନି ସହ ଖେଳ ନ କରନ୍ତୁ
ମୋହନ ସରକାର ଯଦି ଭାବୁଛି ଯେ ଏହି ଅସନ୍ତୋଷ ସମୟ ସହିତ ଥମିଯିବ, ତେବେ ସେମାନେ ଭୁଲ୍ କରୁଛନ୍ତି। ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶାର ଚାଷୀ ଆନ୍ଦୋଳନ ଯଦି ସମଗ୍ର ରାଜ୍ୟକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ଦାୟିତ୍ୱ ସରକାରକୁ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଏବେ ବି ସମୟ ଅଛି। ୮୦୦ ଟଙ୍କା ବୋନସ ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଘୋଷଣା, ତୁରନ୍ତ ଟୋକନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଚାରୁ କରିବା ଓ ଚାଷୀ ସହ ସିଧାସଳଖ ଆଲୋଚନା—ଏହା ହିଁ ସରକାର ପାଇଁ ଏକମାତ୍ର ରାସ୍ତା।
ନ ହେଲେ “ଗୋଦରା କୋଡ଼େ ଯେତେ, ମାଡ଼େ ସେତେ” କଥାଟି ଇତିହାସରେ ମୋହନ ସରକାରର ପରିଚୟ ହୋଇ ରହିଯିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/was-it-mandatory-for-queens-to-wear-hijab-during-the-mughal-era/
