ଭାରତର ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଛି ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI)। ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକସନ ପାଇଁ ‘ୱାନ୍ ଟାଇମ୍ ପାସୱାର୍ଡ’ ବା ଓଟିପି (OTP)କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସୁରକ୍ଷା ମାନକ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ମାତ୍ର ବଢ଼ୁଥିବା ସାଇବର ଅପରାଧ ଏବଂ ଓଟିପି ଠକେଇକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆରବିଆଇ ଏବେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବଦଳାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଓଟିପି ଦ୍ୱାରା ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହା ବଦଳରେ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ତର ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।
ଓଟିପି କାହିଁକି ଅସୁରକ୍ଷିତ?
ଦେଶରେ ଡିଜିଟାଲ୍ କାରବାର ବଢ଼ିବା ସହିତ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ‘ସିମ୍ ସ୍ୱାପିଂ’ (SIM Swapping) କିମ୍ବା ମୋବାଇଲ୍ ହ୍ୟାକ୍ କରି ଅପରାଧୀମାନେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଓଟିପି ଚୋରି କରିବାରେ ସଫଳ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଫିସିଂ କଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଲୋଭିତ କରି ଓଟିପି ହାସଲ କରାଯାଉଛି। ଓଟିପି ଏସଏମଏସ (SMS) ମାଧ୍ୟମରେ ଆସୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟ ବା ଚୋରି କରିବା ସହଜ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ସେଥିପାଇଁ ଆରବିଆଇ ଏବେ ଏହି ପୁରୁଣା ପଦ୍ଧତିକୁ ହଟାଇ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ‘ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍ ଫ୍ରେମୱାର୍କ’ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ନୂଆ ନିୟମରେ କ’ଣ ଅଛି?
ଆରବିଆଇର ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ଆପ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ‘ମଲ୍ଟି-ଫ୍ୟାକ୍ଟର ଅଥେଣ୍ଟିକେସନ୍’ (MFA) ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଟଙ୍କା ପଠାଇବା ପାଇଁ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଅତିକମରେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ସ୍ତରର ପ୍ରମାଣ ଦେବାକୁ ହେବ।
• ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍: ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଫିଙ୍ଗର ପ୍ରିଣ୍ଟ, ଆଇରିସ୍ ସ୍କାନ ବା ଫେସିଆଲ୍ ରିକୋଗ୍ନିସନ (Face ID)।
• ଆପ୍-ଆଧାରିତ ସୁରକ୍ଷା: ପେମେଣ୍ଟ କରିବା ସମୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ରେ ଏକ ନୋଟିଫିକେସନ୍ ଆସିବ, ଯାହାକୁ କ୍ଲିକ୍ କରି ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଆପ୍ରୁଭ୍ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
• ଡାଇନାମିକ କୋଡ୍: ଏସଏମଏସ ବଦଳରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆପ୍ ଭିତରେ ହିଁ କୋଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବ।
ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ
ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ପେମେଣ୍ଟ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିପାରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭଳି କେବଳ ଏକ ମେସେଜ୍ ଆସିବା ଏବଂ ତାକୁ ଏଣ୍ଟ୍ରି କରିବା ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଅଳ୍ପ ଶିକ୍ଷିତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଓଟିପିଠାରୁ ଅଧିକ ସହଜ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ। କାରଣ ଏହାକୁ ଚୋରି କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେବେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସମସ୍ୟା ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଏହି ନିୟମ କିପରି କାମ କରିବ, ସେ ନେଇ ଆରବିଆଇ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଅପରେଟିଂ ପ୍ରୋସିଜ୍ୟୁର (SOP) ଜାରି କରିବ।
ସାଇବର ନିରାପତ୍ତା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ
ସାଇବର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଆରବିଆଇର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଓଟିପି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବେ ବହୁତ ପୁରୁଣା ହୋଇଗଲାଣି। ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ବିକଶିତ ଦେଶରେ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ସୁରକ୍ଷା ହିଁ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ। ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ ହେଲେ ୟୁପିଆଇ (UPI) ଏବଂ ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ବୃହତ ଅଙ୍କର ଠକେଇ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ବନ୍ଦ ହୋଇପାରିବ।
ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଏହି ନୂତନ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ ନିୟମ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଏକ ଯୁଗାନ୍ତକାରୀ ପଦକ୍ଷେପ। ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପଇସା ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଏବେ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହ ନିଜକୁ ଖାପଖୁଆଇ ଚଳିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗୁଡ଼ିକ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ଅପଡେଟ୍ କରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇପାରନ୍ତି। ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଅର୍ଥନୀତି ଗଠନ ଦିଗରେ ଏହା ଆରବିଆଇର ଏକ ଶକ୍ତ ପ୍ରହାର।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/who-is-bijus-political-killer/
ବିଜୁଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ହତ୍ୟାକାରୀ କିଏ? || Who is Biju’s political killer?
