ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଖୋଲିଛି। ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ଓ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୁଝାମଣା ରାଜନୀତିକ ମଞ୍ଚରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଯେଉଁ ଦୁଇ ଦଳ ଗତ ୨୦୨୪ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ମୁକାବିଲ୍ଲାରେ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଜି ଉଚ୍ଚସଦନ ପାଇଁ ଏକାତ୍ମ ହୋଇ ରଣନୀତି ଗଠନ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ରାଜନୀତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ଗଣିତର ମିଳନ ନୁହେଁ, ଏହା ଆଦର୍ଶ, ସ୍ୱାଭିମାନ, ଓ ଭୂମିସ୍ତରର କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମନୋବୃତ୍ତିକୁ ନେଇ ଗଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି।
ମୁକାବିଲ୍ଲାର ତଥ୍ୟ: ୧୮ଟି ଆସନର ଅନ୍ତର୍ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ
ଗତ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ୧୦ଟି ଆସନରେ ବିଜେଡି ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ସିଧାସଳଖ କଂଗ୍ରେସ ସହିତ ଲଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ଆଉ ୮ଟି ଆସନରେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ବିଜେଡିକୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଭାବେ ମୁହଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ୧୮ଟି ଆସନରେ ଲଢ଼ି ଜିତିଥିବା ଓ ହାରିଥିବା ନେତାମାନେ ନିଜ-ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦଳୀୟ ପରିଚୟ ଓ ଆଦର୍ଶକୁ ଆଧାର କରି ରାଜନୀତି କରିଛନ୍ତି।
କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ରାଜଗଙ୍ଗପୁରର ସି.ଏସ. ରାଜନ ଏକ୍କା, ବାସୁଦେବପୁରର ଅଶୋକ କୁମାର ଦାସ, ସାନଖେମୁଣ୍ଡିର ରମେଶ ଜେନା, ଗୁଣୁପୁରର ସତ୍ୟଜିତ୍ ଗୋମାଙ୍ଗୋ, ବିଷମ-କଟକର ନୀଳମାଧବ ହିକାକା, ଲକ୍ଷ୍ମୀପୁରର ପବିତ୍ର ସାଉଣ୍ଟା, ଜୟପୁରର ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନୀପତି ଓ ପୋଟାଙ୍ଗିର ରାମଚନ୍ଦ୍ର କାଡାମ—ଏମାନେ ବିଜେଡି ସହିତ ମୁକାବିଲ୍ଲା କରି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବିଜୟ ସେମାନଙ୍କର ଦଳୀୟ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଓ ବିଜେଡି ବିରୋଧୀ ରାଜନୀତିକ ଭୂମିକାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଥିଲା।
ଅନ୍ୟପଟେ ଆନନ୍ଦପୁରର ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀ, ଭୋଗରାଇର ଗୌତମ ବୁଦ୍ଧ ଦାସ, ବସ୍ତାର ସୁବାସିନି ଜେନା, ଭଣ୍ଡାରିପୋଖରୀର ସଞ୍ଜୀବ କୁମାର ମଲ୍ଲିକ, ବଲାଙ୍ଗୀରର କଳିକେଶ ନାରାୟଣ ସିଂ ଦେଓ, ଡାବୁଗାଁର ମନୋହର ରାନ୍ଧାରୀ, ଲାଞ୍ଜିଗଡ଼ର ପ୍ରଦୀପ ଦିଶାରୀ, ନର୍ଲାର ମନୋରମା ମହାନ୍ତି, ବାଲିଗୁଡ଼ାର ଚକ୍ରପାଣି କହଁର ଓ ଆଳିର ପ୍ରତାପ କେଶରୀ ଦେବ—ଏମାନେ କଂଗ୍ରେସ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ବିଧାନସଭାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନିଜ ନିକଟତମ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ହରାଇ ରାଜନୀତିକ ପରିଚୟ ଗଢ଼ିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ନୂତନ ମିଳନକୁ କିପରି ଗ୍ରହଣ କରିବେ?
ଦଳୀୟ ଆଦର୍ଶ ବନାମ ରାଜନୀତିକ ବାସ୍ତବତା
ରାଜନୀତିରେ ଶତ୍ରୁ-ମିତ୍ରର ସମୀକରଣ ସଦା ବଦଳୁଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଭୂମିସ୍ତରରେ ଯେଉଁ ରଣନୀତି, ଆକ୍ରମଣ, ଓ ଅଭିଯୋଗ ଆଧାର କରି ନେତାମାନେ ନିଜ ଭୋଟବ୍ୟାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଏକ ରାତ୍ରିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ସହଜ ନୁହେଁ। ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ଯେଉଁ ସଭାମଞ୍ଚରେ ବିଜେଡି ବିରୋଧରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତାମାନେ କଟୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଏବେ ସେମାନେ ସେଇ ଦଳ ସହିତ ଉଚ୍ଚସଦନରେ ଏକାତ୍ମ ହେବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଏହା କେବଳ ଦଳୀୟ ନୀତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ; ଏହା ନେତାମାନଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ରାଜନୀତିକ ସ୍ଥାନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।
ଅନ୍ତର୍ଦଳୀୟ ସନ୍ଦେହ ଓ ଅସନ୍ତୋଷ
ଆନନ୍ଦପୁରର ଅଭିମନ୍ୟୁ ସେଠୀଙ୍କ ନାମ ବିଶେଷ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। ସେ ବିଜେଡିରୁ ନିଲମ୍ବିତ ବିଧାୟକ ସନାତନ ମହାକୁଡ଼ଙ୍କ ସମର୍ଥକ ଭାବରେ ପରିଚିତ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ କେତେଦୂର ମାନିବେ, ତାହା ନେଇ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି। ସେହିପରି କଟକ ବିଧାୟିକା ସୋଫିଆ ଫିରଦୌସ ଓ ଜୟପୁର ବିଧାୟକ ତାରା ପ୍ରସାଦ ବାହିନୀପତିଙ୍କ ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟଣୀୟ।
ଏହି ନେତାମାନେ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୃଢ଼ ବିଜେଡି ବିରୋଧୀ କିମ୍ବା କଂଗ୍ରେସ ବିରୋଧୀ ଛବି ଗଢ଼ିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ଏକ ନୂଆ ରାଜନୀତିକ ସମୀକରଣକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହଜ ନୁହେଁ।
ଇତିହାସର ପୁନରାବୃତ୍ତି?
ଅତୀତରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଅନେକ କଂଗ୍ରେସ ନେତାଙ୍କୁ ନିଜ ଦଳରେ ସାମିଲ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦଳକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କଂଗ୍ରେସର ଭୂମିସ୍ତରରେ ଏକ ଦୁର୍ବଳତା ଆଣିଥିଲା। ଯଦି ଏହି ମେଣ୍ଟ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ, ତେବେ କଂଗ୍ରେସର କିଛି ଦୃଢ଼ ନେତା ନିଜ ଗଡ଼ ହରାଇବାର ଭୟରେ ପଡ଼ିପାରନ୍ତି।
କଂଗ୍ରେସର ଦ୍ୱିଧା ଓ ଆତ୍ମପରିଚୟ
କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଦ୍ୱିଧାର ସମୟ। ଏକପଟେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ାଇବାର ଅବସର, ଅନ୍ୟପଟେ ଭୂମିସ୍ତରରେ ନିଜର ଆତ୍ମପରିଚୟ ରକ୍ଷା କରିବାର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ଯଦି ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନେ ଏହି ମେଣ୍ଟକୁ ଆଦର୍ଶ ବିରୋଧୀ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ଦଳ ଭିତରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଜନ୍ମ ନେଇପାରେ।
ବିଜେଡିର ଗଣିତ ଓ କୌଶଳ
ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହି ମେଣ୍ଟ ଏକ ରଣନୀତିକ ପଦକ୍ଷେପ। ରାଜ୍ୟସଭାରେ ନିଜ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଜିତାଇବା ପାଇଁ କଂଗ୍ରେସର ସମର୍ଥନ ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହାର ଦୀର୍ଘମିଆଦି ପ୍ରଭାବ କେମିତି ହେବ, ତାହା ଏବେ ଅନିଶ୍ଚିତ।
ଭୂମିସ୍ତରର ଭାବନା
ସର୍ବପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ମନୋଭାବରେ। ଯେଉଁମାନେ ଗତକାଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ଦଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ, ସେମାନେ ଆଜି ସହଯୋଗୀ ଭାବେ କାମ କରିବେ—ଏହା ମନୋବୃତ୍ତିକ ଭାବେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ।
ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନର ଇଙ୍ଗିତ
ଯଦି ଏହି ସମୀକରଣ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ, ତେବେ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ଆସନ ବଣ୍ଟନ, ପ୍ରାର୍ଥୀ ଚୟନ ଓ ଭୋଟ ବ୍ୟାଙ୍କର ପୁନର୍ବିନ୍ୟାସ ହେବ। ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭୂଗୋଳକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ।
ଉପସଂହାର
ବିଜେଡି–କଂଗ୍ରେସ ହାତମିଳାପ କେବଳ ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନର ଏକ ଘଟଣା ନୁହେଁ; ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଭବିଷ୍ୟତ ପଥଚିହ୍ନ। ୧୮ଟି ଆସନର ମୁକାବିଲ୍ଲା ଏବେ ଏକ ନୂଆ ପରୀକ୍ଷାରେ ପଡ଼ିଛି। ନେତାମାନେ କି ଦଳୀୟ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ମାନିବେ, କି ନିଜର ଭୂମିସ୍ତରର ଆଦର୍ଶକୁ ଅଗ୍ରଗଣ୍ୟ କରିବେ—ସମୟ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେବ।
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ସଙ୍କ୍ରାନ୍ତିକାଳରେ ଅଛି। ଏହି ସମୀକରଣ ସଫଳ ହେବ କି ଅସଫଳ—ତାହା ନିର୍ଭର କରିବ ଦଳୀୟ ଏକତା, ନେତାମାନଙ୍କ ସହଯୋଗ ଓ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/congress-slams-trump/
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କୁ କଂଗ୍ରେସର ତାଚ୍ଛଲ୍ୟ; କହିଲା ଦେବ ପୁରସ୍କାର || Congress slams Trump
