ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି (ବିଜେପି) ଏବେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତି ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଦଳ ଓ ସରକାର ଉଭୟରେ ନୂତନ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ମଧ୍ୟରେ ବିଜେପିର ନୂତନ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଭାପତି ନିର୍ବାଚନ ଦଳୀୟ ରଣନୀତିର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ଏବେ ଏହା ଦେଶର ରାଜନୀତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ ହୋଇଛି।
ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷରେ ଆରଏସଏସ–ବିଜେପି ସମୀକରଣ ପୁଣିଥରେ ଜୋରଦାର ହେଉଛି, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ “ମୋଦୀ–ଶାହ ମଡେଲ୍” ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ନୂତନ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରୁଛି। ଏପରିକି ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ପରାଜୟ–ବିଜୟ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର କାମ କରିବାର ଶୈଳୀ, ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟସଂସ୍କୃତି ଓ ସଂଘର ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ-ଏକାଠି ମିଶି ଏହି ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ନୂତନ ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଛି।
ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଏବେ – କିଏ ହେବେ ଆଗାମୀ ବିଜେପି ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଭାପତି?
ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଛଅ ଜଣ ନେତାଙ୍କ ନାମ ବିଶେଷ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। ସେମାନେ ହେଲେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ, ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ, ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବ, ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ,.ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନବୀସ ଓ ଦଳର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ବିନୋଦ ତାୱଡେ। ଯଦିଓ ଏହି ସୂଚୀ ବ୍ୟାପକ, ତଥାପି ବିଜେପି ଓ ସଂଘ ମହଲରେ ଗୋଟିଏ ନାଁ ଭାରୀ ପଡ଼ୁଛି- ସେ ହେଲେ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ: ଦଳ–ସରକାର ସମନ୍ୱୟର ‘ମିଶନ୍ ମାଷ୍ଟର’
କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ନାଁକୁ ଏହି ଦୌଡ଼ରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବୋଲି ଦଳୀୟ ସ୍ତରରେ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ଏହି ବିଚାର ପାଇଁ ଦୁଇଟି କାରଣ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କ ‘ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ’ ହେଉଛନ୍ତି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଅମିତ ଶାହଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ରଣନୀତିକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ। ୨୦୦୯ରୁ ଦଳର ଯେଉଁ ପ୍ରକାରର ସାଂଗଠନିକ ଦାୟିତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ- ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ମିଶନରେ ସଫଳତା ଆଣିଛନ୍ତି।
କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ସାଂଗଠନିକ ପ୍ରଭାବ ଜାରି ରହିଛି। ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରାଳୟରେ ତାଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ନୂତନ ଶିକ୍ଷାନୀତିର ରୂପାୟଣ, ରାଜ୍ୟ ସହ ମାନବିକ ସମ୍ପର୍କ-ସବୁଠାରୁ ତାଙ୍କ “ଅର୍ଗାନାଇଜେସନାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ” ସାକ୍ଷୀ ଦେଉଛି।
ସଂଘ ସହ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସମନ୍ୱୟ ବହୁତ ଭଲ ରହିଛି। ଅଗଷ୍ଟ ୧୪ରେ ସଂଘପ୍ରମୁଖ ମୋହନ ଭାଗବତ ଓଡ଼ିଶା ଗସ୍ତରେ ଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ମୋହନ ଭାଗବତଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଏବଂ ଏକାନ୍ତ ଭେଟଘାଟ ତଥା ଆଲୋଚନା ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଏହାକୁ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଭାପତି ପ୍ରସ୍ତାବର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କେତ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଏହାଛଡ଼ା ବିଜେପି ଏବେ ପୂର୍ବ ଭାରତ ଉପରେ ନଜର ପକାଇଛି। ଉତ୍ତର ଓ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ବିଜେପି ସଂଗଠନ ଏବେ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଦକ୍ଷିଣରେ ବିଜେପିକୁ ସଫଳତା ମିଳିପାରୁନାହିଁ। ତେଣୁ ପୂର୍ବଭାରତ ହିଁ ବିଜେପିର ଏବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହୋଇଥିବାରୁ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସଭାପତି କରାଗଲେ ବିଜେପି ଅଧିକ ଫାଇଦ ପାଇବ।
ସଂଘ ଓ ବିଜେପିର ଧାରଣାରେ ଏକ ସାଧାରଣ ଚିନ୍ତା ଅଛି- “ଯେଉଁ ନେତାକୁ ସଂଘ ବିରୋଧ କରେନାହିଁ, ସେ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ।”
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏହି ସୁବିଧାର ପୂରା ଲାଭ ପାଇପାରନ୍ତି ବୋଲି ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଉଛି।
ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ: ‘ଶାନ୍ତ ମୁହଁ’, କିନ୍ତୁ କମାଣ୍ଡ ସ୍ଵୀକାର କରିବେ ତ?
ଶିବରାଜ ସିଂହ ଚୌହାନ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ବିଜେପିର ସବୁଠାରୁ ସଫଳ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ- ଏହି ତଥ୍ୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତଥାପି ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସବୁଠାରୁ ଯେଉଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ଦେହ ରହିଛି ତାହା ହେଲା- ‘ମୋଦୀ–ଶାହ ମଡେଲ୍’ ସହ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମନ୍ୱୟ ହେବେ କି ନାହିଁ କହି ହେବ ନାହିଁ।
ଶିବରାଜଙ୍କର ଦଳୀୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କ ଶୈଳୀରୁ ଅନେକ ଭିନ୍ନ। ସେ ଅଧିକ ‘ମଧ୍ୟମପନ୍ଥୀ’, ସମ୍ମିଳନୀ ଶୈଳୀର, ଅଧିକ ସ୍ୱାଧୀନ। ଦଳୀୟ ଶ୍ରେଣୀ ମନେ କରେ “ଶିବରାଜ ଶାନ୍ତ ମୁହଁ- କିନ୍ତୁ ବଶତା ସ୍ଵୀକାରକ ନୁହେଁ।”
ଏହି ଅବଲମ୍ବନରୁ ସେ ତାଲିକାରେ ଥିଲେ ବି ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ନୁହନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବ: ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ “ଅସଲ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ”
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଭାପତି ଦୌଡ଼ରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଯଦି କିଏ ଥାଏ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଜଙ୍ଗଲ ଓ ପରିବେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବ। ସଂଘ ସହିତ ଭୂପେନ୍ଦ୍ର ଯାଦବଙ୍କର ସହ ଗାଢ଼ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।
ଦଳୀୟ ସଂଗଠନର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଉତ୍ପାଦ। ସଂଘ ଓ ବିଜେପି ମଧ୍ୟରେ ସେ ‘କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ବ୍ରିଜ୍’ ହୋଇପାରିବେ।
ଦଳ ହାରୁଥିବା ରାଜ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ରଣନୀତି ଅନେକ ସମୟରେ ସଫଳତା ଆଣିଛି। ଏହି ତାଲିକାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର–ଓଡ଼ିଶା ରହିଛି। ଏହି ଦୁଇ ରାଜ୍ୟରେ ଭୂପେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ସଫଳ ରୋଡମ୍ୟାପ ଦଳକୁ କ୍ଷମତାସୀନ କରିଛି। ଏବେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ନୂତନ ଦାୟିତ୍ୱ ସହିତ ସେ ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କ ଭରସାର ପାତ୍ର ହୋଇ ଉଠିଛନ୍ତି।
ତଥାପି, ତାଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ମହାନ ଦୃଷ୍ଟିଦୋଷ- ସେ ଅଧିକ ‘ସଂଘ–କେନ୍ଦ୍ରିତ’; ଭଲ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି କାର୍ଯ୍ୟକାର କରିବାରେ ମାହିର। ଯାହାକି ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ମୟରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କ ମହଲରେ ସେତେ ପ୍ରସାରିତ ପ୍ରଭାବ ନାହିଁ।
ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନବୀସ: କୌଶଳୀ, ଦୃଢ଼, କିନ୍ତୁ ଏକ ସମସ୍ୟା
ଫଡନବୀସ ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କ ଓ ସଂଘର “ଅତ୍ୟନ୍ତ ପସନ୍ଦର କ୍ୟାଡର”। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜନୀତିରେ ତାଙ୍କ ଦକ୍ଷ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବେ ବି ଦଳକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି।
ତାଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ହେଲା, ସେ
• କୌଶଳୀ
• ଦୃଢ଼
• ଦଳପ୍ରତି ବିଶ୍ୱସ୍ତ
• ଦୁର୍ବଳ ସଂଘନୀତିକୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପୁଣି ଯୋଡ଼ିଥିବା ନେତା
● କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ସମସ୍ୟା ହେଲା
ଯଦି ସେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଦଳୀୟ ସଭାପତି ହେବେ- ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବିଜେପି ଦଳୀୟ ଭାବରେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗୀ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସଂଗଠନର ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ନୁହନ୍ତି।
ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣ: ଶିଷ୍ଟତା, ପ୍ରସ୍ତୁତି – କିନ୍ତୁ ‘ଗ୍ରାସରୁଟ୍’ର ସନ୍ଦେହ
ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣଙ୍କୁ ଦେଶ ଦେଖେ- ଏକ କଠୋର, ଶିଷ୍ଟ, ସବୁ ପରିସ୍ଥିତି ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦୃଢ଼ ମହିଳା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ। କିନ୍ତୁ ବିଜେପିର ଦଳୀୟ ଗଠନ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସତ୍ୟକୁ ପସନ୍ଦ କରେ- “ସଭାପତି କର୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଉଠିଥିବା ଲୋକ ହେବା ଉଚିତ।”
ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ନିର୍ମଳା ସୀତାରମଣଙ୍କର ନାମ ଦୌଡ଼ରେ ଥିଲେ ବି ସେ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ହୋଇ ଉଠିବା ସମ୍ଭାବନା ବହୁତ କମ୍।
ବିନୋଦ ତାୱଡେ: ସଂଘ–ସଂଗଠନର ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ
ବିନୋଦ ତାୱଡେଙ୍କୁ ସେମାନେ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ଯେମାନେ ବିଜେପିର କ୍ୟାଡର–କେନ୍ଦ୍ରିତ ସଂଗଠନଦକୁ ପରିଚାଳନାକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ସେ ଦଳର ଆଦର୍ଶ, ସଂଗଠନର ଯୋଦ୍ଧା।
କିନ୍ତୁ-ଦଳ ଏବେ ଯେପରି ସ୍ଥିତିରେ ରହିଛି, ସେଥିପାଇଁ ଅଧିକ ପ୍ରବଳ, ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମାପରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ମୁହଁ ଦରକାର। ତାୱଡେ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ନାହନ୍ତି।
ସମସ୍ତ ସମୀକରଣକୁ ଯୋଡ଼ିଲେ—କାହିଁକି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ସବୁଠାରୁ ଆଗ?
ବିଜେପିର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଭାପତି ଆସନ ବିକଳ୍ପର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନୁହେଁ-ଏହା ଏବେ ଦଳୀୟ ଭବିଷ୍ୟତ୍, ଭାରତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ରଣନୀତିର ଅଂଶ।
୨୦୨୪ ପରେ ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କ ମଡେଲ୍ ପୁନର୍ଗଠନର ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପହଞ୍ଚିଛି।
ଦଳ ଆଗାମୀ ୨୦୨୯ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି- ପାଞ୍ଚ ଦିଗର ନେତୃତ୍ୱ ଚାହୁଞ୍ଚି:-
1. ସଂଘ ସହ ସମନ୍ୱୟ
2. ଦଳୀୟ କର୍ମୀମହଲରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହେବା
3. ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭରସା
4. ରାଜ୍ୟ–କେନ୍ଦ୍ର ସଂଗଠନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତମ ସମନ୍ୱୟ
5. ନୂତନ ଭୋଟବ୍ୟାଙ୍କ ତିଆରି କରିବାରେ ଦକ୍ଷତା ଥିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଳ ଖାଇ ପାରୁଛି।
ସଂଘର ସଙ୍କେତ ବିଜେପି ସଂଗଠନରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସଂଘପ୍ରମୁଖ ଭାଗବତଙ୍କ ନିକଟରେ ଦେଇଥିବା ମନ୍ତବ୍ୟ- “ମୋଦୀଙ୍କ କଥାକୁ ଏବେ ବିଶ୍ୱ ଶୁଣୁଛି।” ଏହାକୁ ବିଜେପି–ସଂଘ ମହଲରେ ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଚାଲିଥିବା ମତଭେଦ ସମାପ୍ତିର ଘୋଷଣା ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ସଭାପତି କରାଗଲେ- ସଂଘ ବିରୋଧ କରିବାର କାରଣ ନାହିଁ। ବରଂ ସମର୍ଥନ କରିବ ବୋଲି ସୂଚନା ମିଳୁଛି।
ଆଗାମୀ ପଥ: ବିଜେପିର ନୂତନ ନେତୃତ୍ୱର ନୂତନ ରଣନୀତି
୨୦୨୯ ନିର୍ବାଚନ ଦୂରରେ ଥିଲେ ବି ଆଜିର ସଭାପତି ଚୟନ ସେହି ଦିନ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ବିଜେପି ସ୍ପଷ୍ଟ- “ପରିଚାଳନାରେ ଦୃଢ଼ ଓ ନୀତିରେ ସମନ୍ୱୟ ଥିବା ନେତା ଦରକାର।”
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ-
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଦୁଇଟି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲାଭ
1. ମୋଦୀ–ଶାହଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ
2. ସଂଘର ସମ୍ମତି
ଏକଥା ବିଜେପିରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ କୁହାଯାଉଛି- “ଯିଏ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର–ଦଳ–ସଂଘ ତିନିଟିକୁ ଏକାଠି ରଖି ପାରିବେ, ସେ ହିଁ ସଭାପତି ହେବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”
ଏହି ତିନିଟି ବିନ୍ଦୁରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏବେ ଅସାଧାରଣ ଭାବେ ଆଗରେ।
ଉପସଂହାର
ବିଜେପିର ଆଗାମୀ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସଭାପତି ଚୟନ କେବଳ ଦଳୀୟ ପଦବୀ ନୁହେଁ- ଏହା ଭାରତର ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ପରିଦୃଶ୍ୟର ଗଠନ।
ସଂଘ–ମୋଦୀ–ଶାହ ତ୍ରିଭୁଜ ଏହି ପଦବୀକୁ ଘୃଣା କରିନାହିଁ, ପ୍ରେମ କରେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସଭାପତି ହେଉଛନ୍ତି ଦଳର କମାଣ୍ଡର–ଇନ୍–ଚିଫ୍।
ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂମିକାରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ସେଇ ନେତା- ଯିଏ ଦଳ, ସଂଘ ଓ ସରକାର- ତିନିଟିକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ରଖିପାରନ୍ତି।
ସେହି କାରଣ ଦଳୀୟ ମହଲରେ ଏହିକଥା ବ୍ୟାପକ- “ଏଥର ଦୌଡ଼ରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ।”
AlsoRead; https://purvapaksa.com/hike-in-salary-and-pension-of-mlas-ministers/
ବଢ଼ିଲା ବିଧାୟକ, ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦରମା ଓ ପେନସନ || Hike in salary and pension of MLAs, ministers
