ରାଜନୀତି ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଦଉଡ଼ି ଉପରେ ଚାଲିବାର ଖେଳ। ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ଭୁଲ ପାଦ ଜଣକୁ ଶିଖରରୁ ଶୂନ୍ୟକୁ ଖସାଇ ଦେଇପାରେ। କଟକ-ବାରବାଟୀ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ବିଧାୟିକା ସୋଫିଆ ଫିରଦୌସଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଅକ୍ଷରେ ଅକ୍ଷରେ ସତ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଛି। ଯେଉଁ ଚେହେରାକୁ ନେଇ ଦିନେ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ‘ପାଗଳ’ ଥିଲା, ଯାହାଙ୍କୁ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ନବଜାଗରଣର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଥିଲା, ଆଜି ସେହି ସୋଫିଆ ନିଜ ଦଳ ପାଇଁ ‘ବିଶ୍ୱାସଘାତକ’ ଏବଂ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପାଇଁ ଜଣେ ‘ରାଜନୈତିକ ଭିଲିଆନ୍’। ମାତ୍ର କିଛି ମାସର ବ୍ୟବଧାନରେ ଏହି ‘ୟୁ-ଟର୍ଣ୍ଣ’ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଲୁଟିଏନ୍ସ ମିଡିଆର ‘ଡାର୍ଲିଂ’ ଓ ବିଜୟର ସେହି ଉନ୍ମାଦନା
ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ମୁସଲିମ୍ ମହିଳା ବିଧାୟିକା ଭାବେ ସୋଫିଆଙ୍କ ବିଜୟ କେବଳ ଏକ ନିର୍ବାଚନୀ ସଫଳତା ନ ଥିଲା, ବରଂ ଏହା ଏକ ‘ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ’ ଥିଲା। ବିଶେଷ କରି ଦିଲ୍ଲୀର ଲୁଟିଏନ୍ସ ମିଡିଆ ପାଇଁ ସେ ପାଲଟିଥିଲେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ଏକ ‘ବ୍ରାଣ୍ଡ’। ଶିକ୍ଷିତ, ସ୍ପଷ୍ଟବାଦୀ ଏବଂ ପ୍ରଗତିଶୀଳ ଚିନ୍ତାଧାରାସମ୍ପନ୍ନ ସୋଫିଆଙ୍କୁ ଜାତୀୟ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ସେ ଓଡ଼ିଶା କଂଗ୍ରେସର ଏକମାତ୍ର ଉଦ୍ଧାରକର୍ତ୍ତା।
ସୋଫିଆ ମଧ୍ୟ ଏହି ମିଡିଆ ହାଇପ୍କୁ ବେଶ୍ ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ, ବଡ଼ ବଡ଼ ନ୍ୟୁଜ୍ ରୁମ୍ରେ ବସି ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରଥମ ବିଜେପି ସରକାରକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ଜାହିର କରିବା ଏକ ନିତିଦିନିଆ ଘଟଣା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଚେହେରା ପଛରେ ଏକ ଅନ୍ଧକାରମୟ ରଣନୀତି ଲୁଚି ରହିଥିଲା ବୋଲି ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ଭାବମୂର୍ତ୍ତି ଓ ‘ସମ୍ବେଦନଶୀଳ’ ବୟାନବାଜି
ସୋଫିଆଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଭିଯୋଗ ହେଉଛି, ସେ ରାଜନୈତିକ ଫାଇଦା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ସମ୍ମାନକୁ ବାଜି ଲଗାଇଥିଲେ। ରାଜ୍ୟରେ ଘଟୁଥିବା କେତେକ ଅପରାଧିକ ଘଟଣାକୁ ସେ ଜାତୀୟ ଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ଏପରି ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଓଡ଼ିଶାକୁ ଏକ ‘ଅସୁରକ୍ଷିତ’ ଏବଂ ‘ଅପରାଧପ୍ରବଣ’ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରିଥିଲା। ଯେଉଁ ଓଡ଼ିଶା ନିଜର ଶାନ୍ତିପ୍ରିୟ ସଂସ୍କୃତି ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବିଦିତ, ତାକୁ ଏକ ‘ବଳତ୍କାରୀ ରାଜ୍ୟ’ର ଆଖ୍ୟା ଦେବାକୁ ପ୍ରୟାସ କରିବା ଭଳି ସାଂଘାତିକ ପରିସ୍ଥିତି ସେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ବୋଲି ବିଭିନ୍ନ ମହଲରେ ସମାଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ସେତେବେଳେ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ‘ବୀରାଙ୍ଗନା’ ଭାବେ ଦେଖାଉଥିଲା ସତ, କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ମନରେ ଏହା ଏକ ଗଭୀର କ୍ଷତ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ: ବିଶ୍ୱାସ ଓ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତାର ଖେଳ
ସମୟ ବଦଳିଲା ଏବଂ ସେହି ସମୟ ସହିତ ବଦଳିଗଲା ସୋଫିଆଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ। ଗତ ୧୬ ତାରିଖର ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲା। ଦଳୀୟ ହ୍ଵିପ୍ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ବେଖାତିର କରି ସୋଫିଆ ‘କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ’ କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆସିଲା। ଯେଉଁ ‘ହାତ’ ଚିହ୍ନ ତାଙ୍କୁ ସଫଳତାର ଶୀର୍ଷକୁ ନେଇଥିଲା, ସେହି ହାତ ତାଙ୍କୁ ଦଳରୁ ବାହାର କରିଦେଲା।
ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳିଗଲା। ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ‘ପୋଷ୍ଟର ଗାର୍ଲ’ ସଜାଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଏବେ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ‘ସୁବିଧାବାଦୀ’ ଏବଂ ‘ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ୱାସଘାତକ’ ଭାବେ ଚିତ୍ରିତ କରୁଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ସୋଫିଆ କ’ଣ କେବଳ ଏକ ‘ମିଡିଆ ହାଇପ୍’ ଥିଲେ? ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ବଦନାମ କରୁଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଜାତୀୟ ମିଡିଆ ପାଇଁ ‘ଡାର୍ଲିଂ’ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ନିଜ ଦଳ ସହିତ ବିଶ୍ୱାସଘାତକତା କଲେ, ସେ ‘ଭିଲିଆନ୍’ ହୋଇଗଲେ।
ସୋଫିଆ କେବଳ ଜଣେ ନେତ୍ରୀ ନୁହନ୍ତି, ସେ ହେଉଛନ୍ତି କଂଗ୍ରେସର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ତଥା ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ ମହମ୍ମଦ ମୋକିମଙ୍କ ଝିଅ। ମୋକିମଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ କଟକ-ବାରବାଟୀରେ ତାଙ୍କର ଦବଦବା ସୋଫିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ଳେଷକଙ୍କ ମତରେ, ସୋଫିଆ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ‘ଅତି-ମହତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ’ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିଜକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିବା ନିଶାରେ ସେ ନିଜର ଆଞ୍ଚଳିକ ମୂଳଦୁଆ ଏବଂ ଦଳୀୟ ଅନୁଶାସନକୁ ଭୁଲିଗଲେ। ଯେଉଁ ମୋକିମ ଦିନେ କଂଗ୍ରେସର ଅଭେଦ୍ୟ ଦୁର୍ଗ ଥିଲେ, ଆଜି ତାଙ୍କ ଝିଅଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୋଗୁଁ ସେହି ପରିବାରର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ଦାଗ ଲାଗିଛି।
‘ଓଡ଼ିଶା ବିରୋଧୀ’ ଆଖ୍ୟା ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ସୋଫିଆଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୁଲ୍ ଥିଲା ରାଜ୍ୟର ଅଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମସ୍ୟାକୁ ନେଇ ଜାତୀୟ ନ୍ୟୁଜ୍ ରୁମ୍ରେ ‘ନକାରାତ୍ମକ’ ବୟାନବାଜି କରିବା। ଯେତେବେଳେ ସେ ଓଡ଼ିଶାକୁ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି କହିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଭୁଲିଗଲେ ଯେ ସେ କେବଳ ଜଣେ କଂଗ୍ରେସ ନେତ୍ରୀ ନୁହନ୍ତି, ବରଂ ଓଡ଼ିଶାର ଜଣେ ଜନପ୍ରତିନିଧି। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ତାଙ୍କୁ ‘ଓଡ଼ିଶା ବିରୋଧୀ’ ବୋଲି ସମାଲୋଚନା କରାଗଲା। ଜଣେ ଯୁବ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ ସେ ଯେଉଁ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବା କଥା, ତାହା ବଦଳରେ ସେ ଏକ ବିବାଦୀୟ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏହି ‘ବ୍ରାଣ୍ଡିଂ’ ହିଁ ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କଠାରୁ ଦୂରେଇ ନେଲା।
କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ପଛର ‘ସିକ୍ରେଟ୍ ଡିଲ୍’?
ରାଜ୍ୟସଭା ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ କେବଳ ଏକ ‘ଭୁଲ’ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ‘ସୁଚିନ୍ତିତ ରଣନୀତି’ ବୋଲି ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ରାଜନୈତିକ ଗଳିରେ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି ଯେ, ସୋଫିଆ ହୁଏତ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଦଳ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଇପାରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଟି ବ୍ୟୁମେରାଙ୍ଗ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲା। ଦଳରୁ ନିଲମ୍ବନ ହେବା ପରେ ସେ ଏବେ ‘ରାଜନୈତିକ ତ୍ରିଶଙ୍କୁ’ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ନା ସେ ଦଳରେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ରକ୍ଷା କରିପାରିଲେ, ନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦଳ ତାଙ୍କୁ ଏତେ ଶୀଘ୍ର ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି।
କଟକ-ବାରବାଟୀର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ସୋଫିଆଙ୍କ ବିକଳ୍ପ
କଟକର ଭୋଟରମାନେ ସବୁବେଳେ ସଚେତନ। ସୋଫିଆଙ୍କ ନିଲମ୍ବନ ପରେ କଟକ-ବାରବାଟୀ ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀରେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଶୂନ୍ୟତା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। କଂଗ୍ରେସ ଏବେ ଏହି ଆସନ ପାଇଁ ନୂଆ ଚେହେରା ଖୋଜୁଥିବା ବେଳେ ବିଜେପି ଏବଂ ବିଜେଡି ମଧ୍ୟ ସୋଫିଆଙ୍କ ଏହି ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରୁ ଫାଇଦା ଉଠାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ରାଜନୈତିକ କ୍ୟାରିୟରର ଏହି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଏଭଳି ଏକ ‘କଳା ଦାଗ’ ସୋଫିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନରେ ବଡ଼ ବାଧା ସାଜିବ।
ସୋଫିଆ ଫିରଦୌସଙ୍କ କାହାଣୀ ଆଧୁନିକ ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ। ଏହା ଶିଖାଏ ଯେ, କ୍ୟାମେରା ଆଗରେ ‘ଡାର୍ଲିଂ’ ହେବା ଅପେକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ତରରେ ‘ବିଶ୍ୱାସୀ’ ହେବା ଅଧିକ ଜରୁରୀ। ସୋଫିଆଙ୍କ ପାଇଁ ଏବେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତା ଖୋଲା ଅଛି—ସେ ପୁଣି ଥରେ ଜନତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ ନିଜର ଭୁଲ୍ ସ୍ୱୀକାର କରିବେ କିମ୍ବା ଏହି ‘ଭିଲିଆନ୍’ ଆଖ୍ୟା ସହ ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ କରିବେ।
ଏକ ରାଜନୈତିକ ଶିକ୍ଷା
ସୋଫିଆ ଫିରଦୌସଙ୍କ ଏହି ପତନ କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ପତ୍ତନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ରାଜନୀତିରେ ନୈତିକତାର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। କଟକର ଜନତା ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଆଶା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ସହ ନିଜର ପ୍ରତିନିଧି ବାଛିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଆଜି ସୋଫିଆ ନା ଦଳର ହୋଇ ରହିଲେ, ନା ଗଣମାଧ୍ୟମର। ସେ ଆଜି ଏକାକୀ।
ରାଜନୀତିରେ ମିଡିଆ ଇମେଜ୍ ଅପେକ୍ଷା ଜନତାଙ୍କ ଭଲପାଇବା ଏବଂ ଦଳର ଆଦର୍ଶ ପ୍ରତି ଅନୁଗତ ରହିବା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସୋଫିଆଙ୍କ ଏହି ‘ୟୁ-ଟର୍ଣ୍ଣ’ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଯୁବ ନେତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା। ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଭବିଷ୍ୟତ କେଉଁ ମୋଡ଼ ନେବ, ସେ କ’ଣ ପୁଣିଥରେ ନିଜକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିପାରିବେ ନା ଏହି ‘ଭିଲିଆନ୍’ ଆଖ୍ୟା ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟରର ଶେଷ ଅଧ୍ୟାୟ ହେବ, ତାହା କେବଳ ସମୟ ହିଁ କହିବ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ସେହି ଅଭିନେତ୍ରୀ, ଯିଏ ଶୁଭାରମ୍ଭରେ ନାୟିକା ଥିଲେ ହେଲେ କାହାଣୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଖଳନାୟିକା ସାଜିଲେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/tunnel-to-the-sea-under-puri-gpr-survey/
ପୁରୀ ତଳେ ସମୁଦ୍ରକୁ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ; GPR ସର୍ଭେ || Tunnel to the sea under Puri; GPR survey
