ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଇତିହାସରେ କୌଣସି ବି ଦଳ ଚିରକାଳ ଜିତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଚିରକାଳ ହାରି ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପରାଜୟ ପରେ ଦଳର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଲଢ଼ିବାର ଜିଦ୍ ହିଁ ତାହାର ଭବିଷ୍ୟତ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ। ଦୀର୍ଘ ୧୨ ବର୍ଷ ଧରି କେନ୍ଦ୍ର କ୍ଷମତାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ପରେ ଭାରତର ସବୁଠୁ ପୁରୁଣା ଦଳ କଂଗ୍ରେସ ଏବେ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତପୂର୍ବ ନିରାଶା ଓ ହତାଶା ମଧ୍ୟରେ ଗତି କରୁଛି। ଏହି ହତାଶା ଏବେ ଏପରି ଏକ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯେଉଁଠି ଦଳର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଅପେକ୍ଷା ବିଭେଦ ଏବଂ ଉତ୍ତେଜନାମୂଳକ ବୟାନକୁ ଶେଷ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେଣି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—କଂଗ୍ରେସ କ’ଣ ବାସ୍ତବରେ ଲଢ଼ିବାର ମାନସିକତା ହରାଇ ସାରିଛି?
୧. ଖଡ଼ଗେଙ୍କ ‘ସାପ’ ବୟାନ: ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ମାନସିକତାର ପ୍ରତିଫଳନ
କଂଗ୍ରେସର ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖଡ଼ଗେଙ୍କ ନିକଟରେ ଦେଇଥିବା ଏକ ବକ୍ତବ୍ୟ ସାରା ଦେଶରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। କେରଳର ଏକ ଜନସଭାରେ ସେ ବିଜେପି ଏବଂ ଆରଏସଏସକୁ ‘ବିଷାକ୍ତ ସାପ’ ସହ ତୁଳନା କରିବା ସହ ସେମାନଙ୍କୁ ‘ମାରିଦେବା’ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ସବୁଠୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ କଥା ହେଉଛି, ସେ ଏଥିପାଇଁ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କୁରାନର ସନ୍ଦର୍ଭ ଦେଇ କହିଲେ ଯେ—”ଯଦି ସାପ ସାମ୍ନାକୁ ଆସେ, ତେବେ ନମାଜ ଛାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ତାକୁ ମାରିବା ଉଚିତ।”
ଏହା କେବଳ ଏକ ରୂପକ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ କଂଗ୍ରେସ ନିଜର ମୂଳ ବିଚାରଧାରାରୁ ବିଚ୍ୟୁତ ହୋଇସାରିଛି। ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ଆଦର୍ଶ ଓ ନିର୍ବାଚନ ମଇଦାନରେ ହରାଇବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ‘ଖତମ କରିବା’ ଭଳି ଶବ୍ଦର ବ୍ୟବହାର ଏକ ପରାଜିତ ମାନସିକତାର ପରିଚୟ। ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ କଂଗ୍ରେସ ବୁଝିସାରିଛି ଯେ ନିର୍ବାଚନୀ ରଣନୀତିରେ ସେମାନେ ବିଜେପିର ମୁକାବିଲା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
୨. ତୁଷ୍ଟୀକରଣ ଓ ଭୟର ରାଜନୀତି
ଖଡ଼ଗେଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ଗଣିତ ଲୁଚି ରହିଛି। ମୁସଲମାନ ସମୁଦାୟଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ବିଜେପି-ଆରଏସଏସ ବିରୋଧରେ ବିଷୋଦ୍ଗାର କରିବା ହେଉଛି ପୁରୁଣା ‘ତୁଷ୍ଟୀକରଣ’ ରଣନୀତି। “ମୁସଲମାନ ଭାଇମାନେ, ଆପଣମାନେ ବିଜେପିଠାରୁ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଆମ ଶରଣାପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତୁ”—ଏହା ହିଁ କଂଗ୍ରେସର ବର୍ତ୍ତମାନର ମୂଳମନ୍ତ୍ର। ଯେଉଁ ଦଳ ଦିନେ ସର୍ବଧର୍ମ ସମଭାବର କଥା କହୁଥିଲା, ସେ ଆଜି ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୁଦାୟର ଭୋଟ୍ ପାଇଁ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ତିକ୍ତତାକୁ ପ୍ରଶ୍ରୟ ଦେବାକୁ ପଛାଉ ନାହିଁ।
୩. ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗର ‘ଫିତ୍ରତ’: ସେଣ୍ଟ୍ କିଟ୍ସରୁ ଆସାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ନିକଟରେ ଆସାମ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହିମନ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶର୍ମାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଂଗ୍ରେସ ଆଣିଥିବା ‘ପାସପୋର୍ଟ ଦୁର୍ନୀତି’ ଅଭିଯୋଗ ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରମାଣିତ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଏହା କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ନୂଆ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ବି କଂଗ୍ରେସ ନିଜେ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗରେ ଘେରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରତିପକ୍ଷଙ୍କ ଉପରେ କିଛି ନା କିଛି ମିଥ୍ୟା ଅଭିଯୋଗ ଲଦି ଦେଇ ନିଜକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
୧୯୮୦ ଦଶନ୍ଧିରେ ବିପି ସିଂହ ଯେତେବେଳେ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଉଠାଇଲେ, କଂଗ୍ରେସ ସେତେବେଳେ ‘ସେଣ୍ଟ୍ କିଟ୍ସ’ ଦ୍ୱୀପରେ ତାଙ୍କ ନାଁରେ ଏକ ଫର୍ଜି ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟର କାହାଣୀ ରଚିଥିଲା। ଠିକ୍ ସେହିପରି ୨ଜି ଘୋଟାଲା, କୋଇଲା ଘୋଟାଲା ଏବଂ କମନୱେଲଥ୍ ସ୍କାମ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ କଂଗ୍ରେସ ନିଜକୁ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ପ୍ରମାଣ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସଜାଇବାରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲା। ଏହି ‘ଫିତ୍ରତ’ କଂଗ୍ରେସକୁ ଆଜି ବିନାଶ ଆଡକୁ ନେଇଯାଉଛି।
୪. ସାଂଗଠନିକ ମନୋବଳର ପତନ
ବିଜେପି ୧୯୮୪ରେ ମାତ୍ର ୨ଟି ସିଟ୍ ପାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ କେବେ ବି ଧର୍ମ ବା ହିଂସାର ଉଗ୍ର ଆହ୍ୱାନ ଦେଇନଥିଲେ। କିନ୍ତୁ କଂଗ୍ରେସ ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ନିର୍ବାଚନରେ ହାରିବା ପରେ ପାଣି ବିନା ମାଛ ଭଳି ଛଟପଟ ହେଉଛି। ତାଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ହେଉଛି ‘ସଞ୍ଜୀବନୀ’ ଏବଂ ଦୁର୍ନୀତି ହେଉଛି ‘ତାକତ’। ଏହି ଦୁଇଟି ଯାକ ଯେତେବେଳେ ହାତରୁ ଖସିଗଲା, ଦଳ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବା ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ପରିବର୍ତ୍ତନର ଆବଶ୍ୟକତା
କଂଗ୍ରେସ ପାଇଁ ଏବେ ସମୟ ଆସିଛି ଆତ୍ମସମୀକ୍ଷା କରିବାର। କେବଳ ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ରଣନୀତି ଦଳକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବ ନାହିଁ। ନିଜର ବାସ୍ତବ ଆଦର୍ଶକୁ ଫେରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଯଦି କଂଗ୍ରେସ ଏହିଭଳି ହତାଶାରେ ‘ସାପ’ ଏବଂ ‘ବିଷ’ର କଥା କହିବ, ତେବେ ଜନତା ସେମାନଙ୍କୁ ଆହୁରି ଦୂରେଇ ଦେବେ। ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ବିରୋଧୀ ଦଳର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଏକ ‘ହତାଶ ବିରୋଧୀ’ ଦଳ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ସାରା ଦେଶ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/trumps-war-peace-or-conspiracy/
ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧ: ଶାନ୍ତି ନା ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର? || Trump’s War: Peace or Conspiracy?
