ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ପାଣିପାଗ ଏବେ ବେଶ୍ ଗରମ। ଯେଉଁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଆମେ ବିଗତ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଏକ ଶାନ୍ତ, ସ୍ଥିର ଏବଂ କମ୍ କଥା କହୁଥିବା ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଦେଖିଆସୁଥିଲେ, ଆଜି ସେହି ନବୀନଙ୍କ ଏକ ଭିନ୍ନ ରୂପ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବିରୋଧୀ ଆସନରେ ବସିବା ପରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବେ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ, ଅଧିକ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଏବଂ ଅଧିକ ଜନସମ୍ପର୍କ ଅଭିମୁଖୀ ହୋଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— କାହିଁକି? କ’ଣ ପାଇଁ ନବୀନଙ୍କୁ ଏହି ନୂଆ ଅବତାର ଧାରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା? ଆଉ କ’ଣ ବିଜେପି ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି ଖେଳ ଖେଳିବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛି କି? ବିଜେପିର ‘ଅପୋଜିସନ୍ ଫ୍ରି’ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ ହେବ କି?
ବିଧାନ ପରିଷଦର ସେହି ଅକୁହା କଥା
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ହୁଏତ ଆଜି ନିଜ ଭାଗ୍ୟକୁ ଧନ୍ୟବାଦ ଦେଉଥିବେ। କାହିଁକି ଜାଣନ୍ତି? କାରଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଧାନ ପରିଷଦ ନାହିଁ। ମନେପକାନ୍ତୁ ୨୦୧୮ ମସିହାକୁ, ଯେତେବେଳେ ନବୀନ ସରକାର ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ବିଧାନ ପରିଷଦ ଗଠନ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ପାରିତ କରିଥିଲେ। ୨୦୨୨ରେ ସେତେବେଳର କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରୀ କିରଣ ରିଜିଜୁ କହିଥିଲେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଏମିତି କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ମିଳିନାହିଁ। ଏହା ପରେ ବିଜେପି ଓ ବିଜେଡି ଭିତରେ କିଛି ଦିନ ‘ଫ୍ରେଣ୍ଡଲି’ ମ୍ୟାଚ୍ ଚାଲିଲା, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଚାପି ହୋଇଗଲା।
ଆଜି ନବୀନ ଆଶ୍ୱସ୍ତ ହେଉଥିବେ କାରଣ ଯଦି ବିଧାନ ପରିଷଦ ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ଏଠାରେ ବି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାନ୍ତା। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ କ’ଣ ହୋଇଥିଲା ଆପଣମାନଙ୍କର ମନେଥିବ। ୨୦୨୨ ଜୁନ୍ରେ ବିଧାନ ପରିଷଦ ନିର୍ବାଚନରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ ଯୋଗୁଁ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେଙ୍କ ସରକାର କିଭଳି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା, ତାହା ସାରାଦେଶ ଦେଖିଛି। ଓଡ଼ିଶାରେ ବି ଏବେ ସେହିପରି କିଛି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲାଣି କି?
ରାଜ୍ୟସଭା ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଏବଂ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂର କରାମତି
ଗତ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୬ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିବା ରାଜ୍ୟସଭା ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଏହାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ। ବିଜେପି ସମର୍ଥିତ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଦିଲୀପ ରାୟ ବିଜୟୀ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଚକିତ କଲା ଭଳି କଥା ହେଉଛି, ବିଜେଡିର ୮ ଜଣ ଏବଂ କଂଗ୍ରେସର ୩ ଜଣ ବିଧାୟକ ଦିଲୀପ ରାୟଙ୍କ ସପକ୍ଷରେ କ୍ରସ୍ ଭୋଟିଂ କଲେ।
ଏହି ଘଟଣା ପରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ ଦଳ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ୬ ଜଣ ବିଧାୟକଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରିଛନ୍ତି। ଏବେ ବିଧାନସଭାରେ ବିଜେଡିର ଶକ୍ତି ୫୧ ରୁ ୪୨କୁ ଖସି ଆସିଛି— ଯାହା ପ୍ରାୟ ୧୬ ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ। ଏହା ନବୀନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଚେତାବନୀ। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ବିଜେଡି ଭିତରେ ଯେଉଁ ବିଦ୍ରୋହର ନିଆଁ କୁହୁଳୁଥିଲା, ତାହା ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦାଣ୍ଡରେ ପଡ଼ି ହାଟରେ ଗଡ଼ୁଛି।
ବିଜେଡି ଭିତରେ ବିଦ୍ରୋହର ସ୍ୱର: କେଉଁଆଡ଼େ ଯାଉଛି ଦଳ?
ସାଧାରଣତଃ କୁହାଯାଏ, ଜାହାଜ ବୁଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ମୂଷାମାନେ ସେଥିରୁ ଡେଇଁ ପଳାନ୍ତି। ବିଜେଡି ଭିତରେ ବି ଏବେ ସେହିଭଳି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ମମତା ମହାନ୍ତ ରାଜ୍ୟସଭାରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ ବିଜେପିରେ ମିଶିଲେ, ତାଙ୍କ ପରେ ପରେ ସୁଜିତ କୁମାର ମଧ୍ୟ ସମାନ ରାସ୍ତା ଆପଣେଇଲେ। ଏମିତିକି ଦଳର ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଦେବାଶୀଷ ସାମନ୍ତରାୟ ମଧ୍ୟ ଦଳୀୟ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ।
ବିଜେଡି ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଝଟ୍କା ଥିଲା ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ନୂଆପଡ଼ା ଉପ-ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ। ଯେଉଁଠି ଦଳ ତୃତୀୟ ସ୍ଥାନକୁ ଖସିଗଲା। କଂଗ୍ରେସ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିବା ବିଜେଡିର ଘା’ରେ ଲୁଣ ଦେଲା ଭଳି ହୋଇଛି। ଏହି ସବୁ ଘଟଣା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ବିଜେଡିର ଗଡ଼ ଏବେ ଦୋହଲିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲାଣି।
ବିଜେପିର ମିଶନ୍ ଓଡ଼ିଶା: ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମଡେଲ୍ର ପୁନରାବୃତ୍ତି କି?
ବିଜେପି ଏବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସେଇଆ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଯାହା ସେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ ଏବଂ ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କ ଦଳ ସହ କରିଥିଲା। ଏକଦା ବିଜେପି ହିଁ ବିଜେଡି ଗଠନରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ୧୯୯୭ରେ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ସ୍ଥିତି ନଗଣ୍ୟ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଅଟଳ ବିହାରୀ ବାଜପେୟୀ ଓ ପ୍ରମୋଦ ମହାଜନଙ୍କ ଭଳି ନେତାମାନେ ନବୀନଙ୍କୁ ଆଗକୁ ଆଣି ବିଜେଡି ଗଠନ କରାଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ୨୦୦୯ରେ ନବୀନ ବିଜେପି ସହ ସମ୍ପର୍କ ଛିନ୍ନ କଲେ। ଏବେ ୧୭ ବର୍ଷ ପରେ ବିଜେପି ସେହି ଦଳକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯାହାକୁ ସେ ନିଜେ ଗଢ଼ିଥିଲା। ବିଜେପିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାକୁ ଗୁଜରାଟ ଭଳି ଏକ ‘ଅପୋଜିସନ୍ ଫ୍ରି’ ବା ବିରୋଧୀ ଶୂନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ କରିବା। ଆଉ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ପଥରେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ଶେଷ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ।
ନବୀନଙ୍କ ନୂଆ ରଣନୀତି: କାହିଁକି ବଦଳିଲେ ନବୀନ?
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜଣେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚତୁର ରାଜନୀତିଜ୍ଞ। ସେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଏବେ ତାଙ୍କର ପିଠି କାନ୍ଥରେ ଲାଗିଗଲାଣି। ସେଥିପାଇଁ ସେ ଏବେ ସେହି ସବୁ କାମ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହା ସେ ଗତ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି କେବେ କରିନଥିଲେ।
• ସେ ପ୍ରତିଦିନ ବିଧାନସଭାକୁ ଆସୁଛନ୍ତି।
• ବିଭିନ୍ନ ଟିଭି ଚ୍ୟାନେଲକୁ ବାଇଟ୍ ଦେଉଛନ୍ତି।
• ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇ ଲୋକଙ୍କ ସହ ମିଶୁଛନ୍ତି।
• ନିକଟରେ ଏସସିବି ମେଡିକାଲରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡରେ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଭେଟିବାକୁ ସେ ନିଜେ ଯାଇଥିଲେ।
ନବୀନ ଏବେ ଦଳର ନେତା ଓ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ସମୟ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଦଳ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କଠୋର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଉଛନ୍ତି। ଏମିତିକି ନିଜର ଚିରଶତ୍ରୁ କଂଗ୍ରେସ ସହ ହାତ ମିଳାଇବାକୁ ବି ସେ ପଛାଉ ନାହାନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ ନବୀନ ଏବେ ସର୍ବଶକ୍ତି ଲଗାଇ ନିଜ ଦଳକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।
ବିଜେଡିର ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପ୍ରଶ୍ନ
ବିଜେଡି ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଦୁର୍ବଳତା ହେଉଛି ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀର ଅଭାବ। ନବୀନଙ୍କୁ ଏବେ ୭୯ ବର୍ଷ ବୟସ। ସେ ନିଜର କୌଣସି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିନାହାନ୍ତି। ବିଜେପି ଏହାରି ଫାଇଦା ଉଠାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପି ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ କରିଥିଲା। ପାଣ୍ଡିଆନ୍ ଆଇଏଏସ୍ରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଲେ ସତ, କିନ୍ତୁ ସେ ଏବେ ବି ନବୀନ ନିବାସରେ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ନିକଟତମ ସହଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟ ମହାପାତ୍ର ଏବେ ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଚିବ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ‘ଆଉଟ୍ସାଇଡର୍’ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଏବେ ବି ବିଜେଡି ଭିତରେ ଏକ ଅଶାନ୍ତିର କାରଣ ହୋଇ ରହିଛି।
ପରିସଂଖ୍ୟାନ କ’ଣ କହୁଛି?
ଯଦିଓ ବିଜେପି ଏବେ ଓଡ଼ିଶାରେ ସରକାର ଗଢ଼ିଛି, କିନ୍ତୁ ବିଜେଡିର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବେ ବି ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ଅଛି। ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେଡି ପ୍ରାୟ ୪୦.୨୨% ଭୋଟ୍ ପାଇଥିବାବେଳେ ବିଜେପିକୁ ୪୦.୭% ଭୋଟ୍ ମିଳିଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଭୋଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବିଜେଡି ଏବେ ବି ବିଜେପିଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫% ଭୋଟ୍ ଆଗରେ ଅଛି। କଂଗ୍ରେସ ପାଖରେ ୧୩.୪% ଭୋଟ୍ ଅଛି। ଯଦି ଭବିଷ୍ୟତରେ ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସ ମେଣ୍ଟ କରନ୍ତି, ତେବେ ବିଜେପି ପାଇଁ ବାଟ ଆଦୌ ସହଜ ହେବନାହିଁ।
ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ଜଟିଳ ମୋଡ଼ରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଛି। ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ‘କର ବା ମର’ ପରିସ୍ଥିତି। ଜଣେ ବିଜୁ ବାବୁଙ୍କ ସହଯୋଗୀଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି, “ନବୀନ ଏବେ ବି ଫିଟ୍ ଏବଂ ସୁସ୍ଥ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନକୁ ଏବେ ବି ୩ ବର୍ଷ ବାକି ଅଛି”। ନବୀନ ନିଜ ଦଳକୁ ବିଭାଜନରୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ କି? ବିଜେପିର ‘ଅପୋଜିସନ୍ ଫ୍ରି’ ଓଡ଼ିଶା ସ୍ୱପ୍ନ ପୂରଣ ହେବ କି? ଏସବୁ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ସମୟ ହିଁ ଦେବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/12-hour-shutdown-by-congress-normal-life-affected/
