ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତିର ଏପିସେଣ୍ଟର ବା କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ କୁହାଯାଉଥିବା ‘ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ’ ପୁଣିଥରେ ଏକ ହାଇଭୋଲଟେଜ୍ ରାଜନୈତିକ ନାଟକର ମଞ୍ଚ ପାଲଟିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସାଂଗଠନିକ କୌଶଳରେ ପାରଙ୍ଗମ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ବିଜେପିର ବରିଷ୍ଠ ରଣନୀତିକାର ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ଅଛନ୍ତି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତଥା ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ (ଟିଏମ୍ସି) ସୁପ୍ରିମୋ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ। ୨୦୨୧ ମସିହା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନର ସ୍ମୃତିକୁ ଉଜ୍ଜୀବିତ କରି ପୁଣିଥରେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ଆସନରେ ଏହି ଦୁଇ ବଡ଼ ଚେହେରା ପରୋକ୍ଷ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି।
ବିଜେପିର ହେଭିୱେଟ୍ ନେତା ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ଥିବାବେଳେ, ଟିଏମ୍ସି ଏଥର ଏକ ଭିନ୍ନ ରଣନୀତି ଆପଣାଇ ବିଜେପିର ଜଣେ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନେତା ପବିତ୍ର କରଙ୍କୁ ନିଜ ଦଳରୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରିଛି। ପବିତ୍ରଙ୍କ ପଛରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏବଂ ଟିଏମ୍ସିର ସେକେଣ୍ଡ-ଇନ୍-କମାଣ୍ଡ ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ରହିଛି। ଆଜି ଉଭୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ଦାଖଲ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ କେବଳ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନୀ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଚିତ୍ର ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
ଅତୀତର ପୃଷ୍ଠଭୂମି: ୨୦୨୧ର ସେହି ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ ବିଜୟ
ଆଜିର ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତିକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେଲେ ଆମକୁ ୨୦୨୧ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନର ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେତେବେଳେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ସମଗ୍ର ଦେଶର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା କାରଣ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ନିଜର ପାରମ୍ପରିକ ଆସନ ଭବାନୀପୁର ଛାଡ଼ି ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କରି ଗଡ଼ରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଦେବାକୁ ଆସିଥିଲେ। ସେହି ସମୟରେ ବିଜେପିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଶୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା ଦାୟିତ୍ୱ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ମାଇକ୍ରୋ-ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ, ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ସାଂଗଠନିକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ରଣନୀତି ଯୋଗୁଁ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଏକ ରୋମାଞ୍ଚକର ତଥା ତୀବ୍ର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଢ଼େଇରେ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ପରାଜିତ କରି ଏକ ଐତିହାସିକ ବିଜୟ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେହି ପରାଜୟ ଟିଏମ୍ସି ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଝଟକା ଥିଲା, ଯଦିଓ ଦଳ ରାଜ୍ୟରେ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିଥିଲା। ଏବେ ପୁଣିଥରେ ସେହି ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏବଂ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ରଣନୀତିର ପରୀକ୍ଷା ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ଦାଖଲ ଏବଂ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ
ଆଜି ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଉଭୟ ଶିବିର ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଏକ ବିଶାଳ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଆସି ନିଜର ନାମାଙ୍କନ ପତ୍ର ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଢାଲ ଭଳି ଛିଡ଼ା ହୋଇଥିଲେ କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ। ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି କେବଳ କର୍ମୀଙ୍କ ମନୋବଳ ବଢ଼ାଇନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛି ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଜେପି ନେତୃତ୍ୱ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମକୁ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଦଳୀୟ ସଙ୍ଗଠନକୁ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରରେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଅପର ପକ୍ଷରେ, ଟିଏମ୍ସି ଶିବିରରେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ସାହର କୌଣସି ଅଭାବ ନ ଥିଲା। ଟିଏମ୍ସି ପ୍ରାର୍ଥୀ ପବିତ୍ର କରଙ୍କ ନାମାଙ୍କନ ବେଳେ ଖୋଦ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ଏବଂ ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀ ଉପସ୍ଥିତ ରହି ଦଳୀୟ କର୍ମୀଙ୍କ ମନରେ ନୂଆ ଜୋସ୍ ଭରିଛନ୍ତି। ମମତାଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଟିଏମ୍ସି କୌଣସି ମତେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ଆସନକୁ ହାତଛଡ଼ା କରିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ ଏବଂ ଅତୀତର ପରାଜୟର ପ୍ରତିଶୋଧ ନେବା ପାଇଁ ଦଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଟିଏମ୍ସିର ନୂଆ ଅସ୍ତ୍ର: ପବିତ୍ର କର
ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରି ଏକ ବଡ଼ ଚେହେରାଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଟିଏମ୍ସିକୁ ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା। ତେବେ ଦଳ ଭିତରୁ ସେଭଳି କୌଣସି ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ନ ମିଳିବାରୁ ଟିଏମ୍ସି ଏକ ଚତୁର ରଣନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରିଛି। ବିଜେପିରୁ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିବା ସ୍ଥାନୀୟ ନେତା ପବିତ୍ର କରଙ୍କୁ ଦଳରେ ସାମିଲ କରି ଟିଏମ୍ସି ତାଙ୍କୁ ଟିକେଟ୍ ଦେଇଛି।
ରାଜନୈତିକ ସମୀକ୍ଷକଙ୍କ ମତରେ ଏହା ଏକ ‘ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ୍’ ହୋଇପାରେ କିମ୍ବା ଏକ ବଡ଼ ରିସ୍କ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ପବିତ୍ର କର ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବିଜେପି ସଙ୍ଗଠନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ଏକ ଜନାଧାର ରହିଛି। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥୀ କରି ଟିଏମ୍ସି କେବଳ ବିଜେପିର ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିନାହିଁ, ବରଂ ଶୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଥିବା ଆଣ୍ଟି-ଇନ୍କମ୍ବେନ୍ସି (ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିରୋଧୀ) ଭୋଟ୍କୁ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ପଛରେ ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି, ଯିଏକି ନିଜେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମର ନିର୍ବାଚନୀ ରଣନୀତିକୁ ପରିଚାଳନା କରୁଛନ୍ତି।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାଂଗଠନିକ ଦକ୍ଷତା ବନାମ ଅଭିଷେକଙ୍କ ଯୁବ ସଙ୍ଗଠନ
ଏଥର ନନ୍ଦିଗ୍ରାମର ଲଢ଼େଇ କେବଳ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ବନାମ ପବିତ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ହେଉଛି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଯୁବ ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୁକାବିଲା।
• ବିଜେପିର ରଣନୀତି (ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଭୂମିକା): ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ନିଜର ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଗଣନାତ୍ମକ ରାଜନୀତି ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ସେ ବୁଥ୍ ସ୍ତରର କମିଟି ଗଠନ, ପନ୍ନା ପ୍ରମୁଖଙ୍କୁ ସକ୍ରିୟ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ପ୍ରଶମିତ କରିବାରେ ବେଶ୍ ପାରଙ୍ଗମ। ୨୦୨୧ ରେ ସେ ଯେଉଁ ‘ମାଇକ୍ରୋ-ଲେଭଲ୍’ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ଏଥର ଅଧିକ ଶାଣିତ କରିବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ପବିତ୍ର କରଙ୍କ ଦଳତ୍ୟାଗ ପରେ ବିଜେପି କର୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି କୌଣସି ହତାଶା ନ ଆସେ, ସେଥିପାଇଁ ଶ୍ରୀ ପ୍ରଧାନ କର୍ମୀ ସମ୍ମିଳନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ସଙ୍ଗଠନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛନ୍ତି।
• ଟିଏମ୍ସିର ରଣନୀତି (ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଭୂମିକା): ଅଭିଷେକ ବାନାର୍ଜୀ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ଟିଏମ୍ସିର ସାଂଗଠନିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇଛନ୍ତି। ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ପାଇଁ ସେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଟିମ୍ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା କେବଳ ବିଜେପିର ଦୁର୍ବଳତା ଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଜି ବାହାର କରିବା ସହ ସରକାରୀ ଯୋଜନାର ଲାଭାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ କରୁଛି। ପବିତ୍ର କରଙ୍କ ଭଳି ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ବିଜେପି ନେତାଙ୍କୁ ଆଣି ଅଭିଷେକ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଟିଏମ୍ସି ମଧ୍ୟ ବିଜେପିର ଶୈଳୀରେ ରାଜନୀତି କରିବାକୁ ପଛାଇବ ନାହିଁ।
ନନ୍ଦିଗ୍ରାମର ଗଣିତ ଓ ଭୋଟରଙ୍କ ମାନସିକତା
ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ କେବଳ ଏକ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ନୁହେଁ, ଏହା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କୃଷକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ପ୍ରତୀକ। ଏଠାକାର ଭୋଟର ବେଶ୍ ରାଜନୈତିକ ସଚେତନ। ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଭୋଟ୍, କୃଷକମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଉନ୍ନୟନମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ଏଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇଥାଏ।
ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜର ଗଡ଼ ରକ୍ଷା କରିବା ଏକ ସମ୍ମାନର ପ୍ରଶ୍ନ ହୋଇଥିବାବେଳେ, ଟିଏମ୍ସି ପାଇଁ ଏହା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ ପ୍ରତିଶୋଧର ଲଢ଼େଇ। ପବିତ୍ର କରଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥୀତ୍ୱ ବିଜେପିର କିଛି ପାରମ୍ପରିକ ଭୋଟ୍ କାଟିବାରେ ସଫଳ ହେବ କି ନାହିଁ, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ଅନେକାଂଶରେ ନିର୍ଭର କରୁଛି।
ଆଜିର ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟ୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ବିଧାନସଭା ଆସନ ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୋମାଞ୍ଚକର ଏବଂ କଣ୍ଟକିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଓ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ପ୍ରଚାର ଶୈଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ କାହା ସପକ୍ଷରେ ଯିବ, ତାହା ଦେଖିବା ବାକି ରହିଲା। ଗୋଟିଏ କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ, ନନ୍ଦିଗ୍ରାମର ଏହି ରାଜନୈତିକ ସମର କେବଳ ଏକ ଆସନର ଫଳାଫଳ ନୁହେଁ, ବରଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଆଗାମୀ ରାଜନୈତିକ ଦିଗଦର୍ଶନକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ସମଗ୍ର ଦେଶର ନଜର ଏବେ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ଉପରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/commercialization-of-cricket-in-india-ipl-and-its-real-impact/
