ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ଭାରତ-ଢାକା ସମ୍ପର୍କର ଭବିଷ୍ୟତ
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ରାଜନୀତିରେ ବାଂଲାଦେଶ ସବୁବେଳେ ଏକ ସେନ୍ସିଟିଭ୍ ଏବଂ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୂମିକା ନେଇଆସିଛି। ଗଙ୍ଗା-ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଉପତ୍ୟକାର ଏହି ଦେଶ ଭୂଗୋଳ, ଇତିହାସ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ଭାରତ ସହ ଗଭୀର ଭାବରେ ଜଡିତ। ଏମିତି ସମୟରେ ଢାକାରେ ହୋଇଥିବା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ନିର୍ବାଚନ କେବଳ ଏକ ଶାସନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ— ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନର ଏକ ନୂଆ ପର୍ବର ଆରମ୍ଭ।
ବାଂଲା ଦେଶ ନ୍ୟାସନାଲ ପାର୍ଟି (ବିଏନପି) ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜନାଦେଶ ପାଇଛି। ଏହାର ନେତୃତ୍ୱ ଏବେ ଦେଶକୁ କେଉଁ ଦିଗକୁ ନେଇଯିବ? ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କି ତାଙ୍କ ମାଆ ଖାଲେଦା ଜିଆଙ୍କ ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରି ଭାରତ ବିରୋଧୀ ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିବେ, ନା କି ନୂଆ ଆର୍ଥିକ ଓ କୂଟନୈତିକ ବାସ୍ତବତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଏକ ଗଠନମୂଳକ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବେ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ କେବଳ ଢାକାର ନୁହେଁ— ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ମଧ୍ୟ।
ଅତୀତର ଛାୟା: ୨୦୦୧–୨୦୦୬ର ସ୍ମୃତି
୨୦୦୧ରୁ ୨୦୦୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଖାଲେଦା ଜିଆଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ବିଏନପି ଶାସନକାଳ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ପାଇଁ ସରଳ ନ ଥିଲା। ସୀମାପାର ଉଗ୍ରବାଦ, ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଭାରତର ବିଦ୍ରୋହୀ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ, ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଭାଷାରେ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ଧାରା— ଏହି ସବୁ ସ୍ମୃତି ଆଜିଯାଏ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ନୀତିନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନଙ୍କ ମନରେ ଅଛି।
ସେତେବେଳେ ଢାକାର ଶକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରରେ ଭାରତ ପ୍ରତି ଏକ ସନ୍ଦେହ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ କଠୋରତା ଦେଖାଯାଇଥିଲା। ତେଣୁ ଏବେ ପୁଣି ବିଏନପି କ୍ଷମତାରେ ଆସିଥିବାରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି— ଇତିହାସ କି ପୁଣି ନିଜକୁ ପୁନରାବୃତ୍ତ କରିବ?
ତାରିକ ରହମାନଙ୍କ ଭାଷା: ଇସାରା କି ପରିବର୍ତ୍ତନ?
ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ବିଏନପି ନେତା ତାରିକ ରେହମାନ ଭାରତ ବିଷୟରେ ସାଧାରଣତଃ ସକାରାତ୍ମକ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବାଂଲାଦେଶର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଗତି ପାଇଁ ଭାରତ ସହ ଗଠନମୂଳକ ସମ୍ପର୍କ ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହା କେବଳ ଏକ ନିର୍ବାଚନୀ ଉକ୍ତି ଥିଲା କି, ନା କି ଏକ ବୃହତ୍ତର ରଣନୀତିର ଅଂଶ? ଏହାର ଉତ୍ତର ଆସନ୍ତା ମାସମାନେ ମିଳିବ। କିନ୍ତୁ ଏକ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ— ୨୦୦୧ର ବାଂଲାଦେଶ ଓ ୨୦୨୦ ଦଶକର ବାଂଲାଦେଶ ସମାନ ନୁହେଁ।
ବଦଳିଥିବା ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆ: ଭାରତର ନୂଆ ଭୂମିକା
୨୦୦୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଭୂରାଜନୈତିକ ଚିତ୍ର ବହୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି। ଭାରତ ଏବେ ଏକ ଉଦୟମାନ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି। ଏହା ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଛି ଓ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିକାଶର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ନେତୃତ୍ୱ ଏହି ବାସ୍ତବତାକୁ ଅନଦେଖା କରିପାରିବ ନାହିଁ। ଭାରତ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଦାନ-ପ୍ରଦାନ, ରେଳ ଓ ସଡ଼କ ସଂଯୋଗ, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ବନ୍ଦର ସହଯୋଗ— ଏଗୁଡ଼ିକ ଢାକାର ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଜୀବନ୍ତ ନଳୀକାର ଭଳି।
ଆର୍ଥିକ ଚାପ: ଢାକାର ବାସ୍ତବ ସମସ୍ୟା
ବାଂଲାଦେଶର ବାହ୍ୟ ଋଣ ୧୦୦ ବିଲିୟନ୍ ଡଲାର ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ବୈଦେଶିକ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ଲକ୍ଷଣୀୟ ଭାବରେ କମିଛି। ଗାର୍ମେଣ୍ଟ୍ ଶିଳ୍ପରେ ବିଶ୍ୱ ମାନଦଣ୍ଡର ଚାପ ଓ ମୁଦ୍ରା ସ୍ଥିରତାର ଅଭାବ— ଏହା ନୂଆ ସରକାର ପାଇଁ ଗୁରୁତର ଚାଲେଞ୍ଜ।
ଏପରି ସମୟରେ ଭାରତ ସହ ଗଠନମୂଳକ ସହଯୋଗ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏକ ସହଜ ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ପଥ। ଏହା କେବଳ କୂଟନୀତିକ ଲାଭ ନୁହେଁ— ଘରୋଇ ରାଜନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ମଧ୍ୟ ଉପାୟ।
ଜମାତ ଓ ଉଗ୍ର ରାଜନୀତି: ଚେତାବନୀ ସଙ୍କେତ
ନିର୍ବାଚନରେ ଜମାତ-ଇ-ଇସଲାମୀ ବାଂଲାଦେଶର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏକ ଚେତାବନୀ ସଙ୍କେତ। ଏହା ସହିତ ଯୁବ ରାଜନୀତିର କିଛି ଧାରା ଉଗ୍ରବାଦ ଆଡ଼କୁ ଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଯଦି ନୂଆ ସରକାର ଏହି ଚାପରେ ଭାରତ ବିରୋଧୀ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ ଭାଷାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ତେବେ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କରେ ପୁଣି ଏକ ଶୀତଳତା ଆସିପାରେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ଢାକା ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ଓ କୂଟନୀତିକ ଭାବେ ହାନିକାରକ ହେବ।
୧୯୭୧ର ଆତ୍ମା: ସମ୍ପର୍କର ମୂଳ
୧୯୭୧ର ମୁକ୍ତିଯୁଦ୍ଧ ଦୁଇ ଦେଶକୁ ଐତିହାସିକ ଭାବେ ଯୋଡ଼ିଛି। ଭାରତର ସହଯୋଗ ବିନା ବାଂଲାଦେଶର ଜନ୍ମ ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥାନ୍ତା। ଏହି ଇତିହାସ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ଏକ ନୈତିକ ଭିତ୍ତି।
ବିଏନପି ଯଦି ଏହି ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଏକ ବ୍ୟାପକ ଓ ସମାବେଶୀ ରାଜନୈତିକ ମେଣ୍ଟ ଗଠନ କରେ, ତେବେ ଦେଶର ଆନ୍ତରିକ ସ୍ଥିରତା ବଢ଼ିବ ଓ ଭାରତ ସହ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ସୁସ୍ଥ ରହିବ।
ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ: ସ୍ଥିରତା ଓ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ୱାର୍ଥ
ଭାରତ ସାଧାରଣତଃ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଓ ସ୍ଥିର ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରେ। ବାଂଲାଦେଶ ସହ ସୀମା, ବାଣିଜ୍ୟ, ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ସହଯୋଗ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା— ଏଗୁଡ଼ିକ ଭାରତର ମୂଳ ସ୍ୱାର୍ଥ।
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ମଧ୍ୟ ଏହା ଚାହେଁ ଯେ ଢାକା ଭାରତ ବିରୋଧୀ କୌଣସି ଶକ୍ତିର ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହେବାକୁ ଦିଅନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ସହ ଯଦି କୌଣସି ଗୁପ୍ତ ରଣନୀତି ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ବିପଦଜନକ ହେବ।
ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସୁରକ୍ଷା: ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ବାଂଲାଦେଶରେ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସୁରକ୍ଷା ଭାରତର ପାଇଁ ଏକ ଭାବନାତ୍ମକ ଓ କୂଟନୀତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ। ଯଦି ଢାକା ଏହି ବିଷୟରେ ସକାରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥାଏ, ତେବେ ଦୁଇ ଦେଶର ଭରସା ଆଉ ଗଭୀର ହେବ।
ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସମୟ
ଆଗାମୀ କିଛି ମାସ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ। ତାରିକ ରେହମାନ ଓ ନୂଆ ସରକାର ଏବେ ପରୀକ୍ଷାରେ। ନିର୍ବାଚନୀ ଭାଷା ଓ ନୀତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ତଫାତ୍ ଥାଏ।
ସେମାନେ କି ଅତୀତର ଭାବନାପ୍ରବଣ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦକୁ ବାଛିବେ, ନା କି ବ୍ୟବହାରିକ ଆର୍ଥିକ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦକୁ?
ଇତିହାସ ନା ବାସ୍ତବତା?
ବାଂଲାଦେଶ ଏକ ଚୌରାହାରେ ଠିଆ ହୋଇଛି। ଏକ ପଥ ଅତୀତର ଭାବନାପ୍ରବଣ ବିରୋଧକୁ ନେଇଯାଏ, ଅନ୍ୟ ପଥ ବ୍ୟବହାରିକ ସହଯୋଗକୁ।
ନୂଆ ସରକାର ଯଦି ଆର୍ଥିକ ପୁନରୁଦ୍ଧାର, ନିବେଶକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଯୋଗକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଉଛି, ତେବେ ଭାରତ ସହ ଘନିଷ୍ଠ ସମ୍ପର୍କ ଏକ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ।
ସେହିପରି, ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଏହି— ମାଆଙ୍କ ପଥ ନା ନୂଆ ଦିଗ? ଇତିହାସର ଭାର ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ବାସ୍ତବତାର ଚାପ ଆଉ ବଡ଼।
ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଯେଉଁ ପଥ ବାଛିବେ, ସେହିପଥ ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ।
Also readhttps://purvapaksa.com/kiit-has-signed-an-agreement-with-the-school-of-bionatural-medicine-london/
