ଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଏକ ଭିଡିଓ ଖୁବ୍ ଭାଇରାଲ୍ ହେଉଛି। ସେହି ଭିଡିଓରେ କଂଗ୍ରେସ ନେତା ତଥା ଲୋକସଭାର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବୟାନ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ ବିଦେଶ ଗସ୍ତର କିଛି ଅଂଶକୁ ନେଇ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା ଓ କଟାକ୍ଷ କରାଯାଇଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବୈଠକ ଓ କୂଟନୀତିର ପ୍ରସଙ୍ଗ ରହିଛି, ଅନ୍ୟପଟେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା—ଯେପରିକି ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ କାରର ତୁଳନା ରହିଛି, ଏବଂ ତା’ସହ ରହିଛି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନେଇ ବିଦେଶରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ମନ୍ତବ୍ୟ।

APEC ବୈଠକ, G3 ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୈତିକ ବାସ୍ତବତା
ଆଲୋଚନାର ପ୍ରଥମ ଓ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କୂଟନୀତି ଏବଂ APEC ବୈଠକକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବିତର୍କ। ଭାଇରାଲ୍ ଭିଡିଓରେ ଆମେ ଦେଖିବାକୁ ପାଉଛୁ ଯେ, ସେନଝେନ୍ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ APEC ବୈଠକ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ, ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଏବଂ ରୁଷ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନ ଏକାଠି ଗୋଟିଏ ଟେବୁଲ ପାଖରେ ବସିଥିବାର ଫଟୋକୁ ନେଇ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି।
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପୋଷ୍ଟର ସାରାଂଶ ଥିଲା ଯେ, ଯଦି କଂଗ୍ରେସ କ୍ଷମତାରେ ଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସେହି ଟେବୁଲରେ ବସିଥାଆନ୍ତେ, ଏବଂ ଏକ ‘କମ୍ପ୍ରୋମାଇଜଡ୍’ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କେବେ ସେଠାରେ ବସିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ, ଏହି ମନ୍ତବ୍ୟ ପଛରେ କୂଟନୈତିକ ଓ ଐତିହାସିକ ସତ୍ୟତା କ’ଣ ରହିଛି?
ଯଦି ଆମେ ଅତୀତକୁ ଦେଖିବା ତେବେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ୧୯୮୯ ମସିହାର କଥା। ଯେତେବେଳେ APEC ବା ଏସିଆ-ପ୍ୟାସିଫିକ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ କୋ-ଅପରେସନ୍ ଗଠନ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ। ଦ୍ୱିତୀୟ ତଥ୍ୟଟି ହେଉଛି ୨୦୧୨ ମସିହାର। ସେତେବେଳେ କେନ୍ଦ୍ରରେ ୟୁପିଏ ସରକାର ଥିଲା ଏବଂ ଡକ୍ଟର ମନମୋହନ ସିଂହ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ। ଉଭୟ ସମୟରେ ଭାରତ APECର ସଦସ୍ୟ ନଥିଲା।
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସମ୍ପର୍କ ଓ କୂଟନୀତିର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କୁହନ୍ତି ଯେ, କୌଣସି ବହୁପକ୍ଷୀୟ ମଞ୍ଚ ବା ଆଞ୍ଚଳିକ ଗୋଷ୍ଠୀରେ କୌଣସି ଦେଶର ଉପସ୍ଥିତି ବା ଅନୁପସ୍ଥିତି କେବଳ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବା ଅନିଚ୍ଛା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ସଦସ୍ୟତା, ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା, ଆର୍ଥିକ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସହମତିର ଆବଶ୍ୟକତା ଥାଏ। ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମା ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତ ମହାସାଗର ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ଏବଂ ଭାରତ ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ୟାସିଫିକ୍, QUAD, BRICS, G20 ଭଳି ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମଞ୍ଚରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରୁଛି।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘଟଣାକୁ ନିଜ ସପକ୍ଷରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବାର ପ୍ରବଣତା ଦେଖାଯାଏ। ବିରୋଧୀ ଦଳ ଚାହୁଁଛି ଯେ, ବଡ଼ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ଆଲୋଚନାରେ ଭାରତର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ସରକାରଙ୍କୁ ଅଡ଼ୁଆରେ ପକାଯାଉ। ଅନ୍ୟପଟେ ଶାସକ ଦଳ ଓ ସମର୍ଥକମାନେ ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠା ଓଲଟାଇ ପୁରୁଣା ସରକାରମାନଙ୍କ ସମୟର ସ୍ଥିତିକୁ ମନେ ପକାଉଛନ୍ତି।
ଏଠାରେ ଦର୍ଶକମାନେ ବୁଝିବା ଜରୁରୀ ଯେ, ବୈଦେଶିକ ନୀତି କେବଳ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ଗୋଟିଏ ଫଟୋ ବା ଗୋଟିଏ ଧାଡ଼ିର ପୋଷ୍ଟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରଣନୀତି, ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ଏବଂ ବୈଶ୍ୱିକ ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଯେତେବେଳେ କୂଟନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଘରୋଇ ରାଜନୀତିର ହତିଆର କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତଥ୍ୟ ଓ ଭାବନା ମଧ୍ୟରେ ଟଣାଓଟରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ମୋବାଇଲ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ କାର—ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ତୁଳନା ଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆର ମିମ୍ସ
ଏବେ ଆସନ୍ତୁ ଭିଡିଓର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଂଶକୁ। ଏହି ଅଂଶଟି ବେଶ୍ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ଏବଂ ହାସ୍ୟାସ୍ପଦ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ହାତରେ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଧରି ମୋବାଇଲ୍, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ କାର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବିଷୟରେ କହୁଥିବାର କ୍ଲିପ୍ ଏଥିରେ ଦେଖାଯାଇଛି।
ସେହି ବୟାନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଗୋଟିଏ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଡ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ କେବଳ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ମୋଟରର। ମୋବାଇଲ୍ରେ କ୍ୟାମେରା ଅଛି, ବ୍ୟାଟେରୀ ଅଛି, GPS ଅଛି; ଡ୍ରୋନ୍ରେ ମଧ୍ୟ କ୍ୟାମେରା, ବ୍ୟାଟେରୀ ଓ GPS ଅଛି। କେବଳ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ମୋଟର ଲଗାଇଦେଲେ ତାହା ଡ୍ରୋନ୍ ହୋଇଯିବ।
ଏହି ବୟାନ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ମିମ୍ସର ବନ୍ୟା ଆସିଗଲା। ଭିଡିଓରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ, ଲୋକମାନେ କିପରି ମଜା ନେଉଛନ୍ତି। କେହି କହୁଛନ୍ତି ମିକ୍ସିରେ ବଡ଼ ମୋଟର ଲଗାଇଦେଲେ NASA ର ରକେଟ୍ ହୋଇଯିବ, ତ କେହି କହୁଛନ୍ତି ମୋବାଇଲ୍ରେ ଚାରିଟି ଚକ ଲଗାଇଦେଲେ ଗାଡ଼ି ହୋଇଯିବ। ଆଉ ଏକ କଟାକ୍ଷରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ଚାରିଟି ଗୋଡ଼ ଥିବା ଦୁଇଟି ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଦାନ୍ତର ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖାଇ ଯେକୌଣସି ଜିନିଷକୁ ଯେକୌଣସି ଜିନିଷ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ଦିଆଯାଉଛି।
ଏବେ ଆମେ ଟିକିଏ ବୈଷୟିକ ଓ ବ୍ୟବହାରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହାକୁ ଦେଖିବା। ସତ କଥା କହିବାକୁ ଗଲେ, କୌଣସି ଜଟିଳ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ସରଳ ଭାଷାରେ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ବକ୍ତାମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଉପମା ବା ତୁଳନାର ସାହାରା ନିଅନ୍ତି। ହୁଏତ ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ମୌଳିକ ଉପାଦାନ—ଯେପରିକି ବ୍ୟାଟେରୀ, ସେନ୍ସର, କ୍ୟାମେରା ଓ ସପ୍ଟୱେୟାର—ବିଷୟରେ କହିବା। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଏକ ବୈଷୟିକ ବିଷୟକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ସରଳୀକୃତ ବା ଅତିରଞ୍ଜିତ କରି କୁହାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାହାର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ପ୍ରକୃତ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ।
ଗୋଟିଏ ଡ୍ରୋନ୍କୁ ଉଡ଼ିବା ପାଇଁ କେବଳ ମୋଟର ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ଏଥିପାଇଁ ଏରୋଡାଇନାମିକ୍ ଡିଜାଇନ୍, ଫ୍ଲାଇଟ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲର୍, ଥ୍ରଷ୍ଟ-ଟୁ-ୱେଟ୍ ଅନୁପାତ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସ୍ପିଡ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲର୍ ଏବଂ ବାଲାନ୍ସିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଦରକାର ହୁଏ। ସେହିପରି ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ କାରରେ କେବଳ ବଡ଼ ବ୍ୟାଟେରୀ ଓ ମୋଟର ନୁହେଁ, ବରଂ ଚେସିସ୍ ସୁରକ୍ଷା, ଥର୍ମାଲ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ, ବ୍ରେକିଂ ସିଷ୍ଟମ୍, ସସପେନସନ୍ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ଭୋଲ୍ଟେଜ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଥାଏ।
ରାଜନୀତିରେ ଯେତେବେଳେ ଏଭଳି ବୟାନ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ବିରୋଧୀ ଓ ସମାଲୋଚକମାନେ ତାହାର ଶବ୍ଦକୁ ଧରି ବ୍ୟାଙ୍ଗାତ୍ମକ ପ୍ରଚାର କରନ୍ତି। ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଗୋଟିଏ ୩୦ ସେକେଣ୍ଡର କ୍ଲିପ୍ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଯାଏ ଏବଂ ତାହାକୁ ନେଇ ହାସ୍ୟରସ ଓ ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ଆଜିର ରାଜନୀତିରେ କେବଳ ନୀତି ଓ ଆଦର୍ଶ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାଷା ଓ ଉପମାର ସଠିକ୍ ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ବାସ୍ତବତା ବନାମ ଦାବି
ଭିଡିଓର ତୃତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନେଇ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି ଏବଂ ତା’ର ବିପରୀତରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଭିଜୁଆଲ୍ ପ୍ରମାଣ। ଭିଡିଓରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ କହୁଛନ୍ତି ତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ (DU) ରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳୁନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ କଥା ହେଉଛି ପୂର୍ବରୁ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧିଙ୍କର ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ, କ୍ୟାଣ୍ଟିନ୍ ଆଲୋଚନା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୋଇଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ରହିଛି।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପୁରୁଣା ଓ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଧାରାକୁ ସୂଚାଏ—ତାହା ହେଉଛି ‘କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ରାଜନୀତି’ ଏବଂ ‘ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ୱାଧୀନତା’। ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ରାଜନୈତିକ ନେତାମାନଙ୍କ ଗସ୍ତ, ବକ୍ତୃତା ବା ଛାତ୍ର ସଂଳାପକୁ ନେଇ ସମୟ ସମୟରେ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଥାଏ। କେତେବେଳେ ପ୍ରଶାସନିକ ଅନୁମତି, ଆଇନଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି ବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ନିୟମାବଳୀକୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଯାଏ, ତ କେତେବେଳେ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ କଣ୍ଠରୋଧ ବା ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି।
ଏଠାରେ ସନ୍ତୁଳିତ ବିଶ୍ଳେଷଣର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ, କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନମିଳିବା କିମ୍ବା ସୀମିତ ହେବାର ଘଟଣା ଘଟିଥାଇ ପାରେ। ଅନ୍ୟପଟେ, ସାମଗ୍ରିକ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନେତାମାନଙ୍କ ଗସ୍ତ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।
ଯେତେବେଳେ ଭିଡିଓରେ ‘CLAIM’ ବନାମ ‘REALITY’ ଭଳି ଫର୍ମାଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଦର୍ଶକଙ୍କ ମନରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଧାରଣା ତିଆରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଜଣେ ସଚେତନ ଦର୍ଶକ ଭାବରେ ଆମକୁ ଦେଖିବାକୁ ହେବ ଯେ, କେଉଁ ପ୍ରସଙ୍ଗଟି କେଉଁ ସମୟର, କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିର, ଏବଂ ତାହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ କ’ଣ। କେବଳ ଗୋଟିଏ କ୍ଲିପ୍ ବା ଗୋଟିଏ ଫଟୋ ଦେଖି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ତଥ୍ୟ ଓ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ବିଦେଶ ଗସ୍ତ, ନିର୍ବାଚନ ଓ ଅର୍ଥନୀତିର ଚିତ୍ର
ଦେଶରେ ନିର୍ବାଚନ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ବା ରାଜନୈତିକ ସକ୍ରିୟତାର ସମୟରେ ବିଦେଶରେ ଯାଇ ଭାରତ ଓ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ବିଷୟରେ ନକାରାତ୍ମକ କଥା କହୁଛନ୍ତି ରାହୁଲ। ବିଦେଶ ମାଟିରେ ଏଭଳି ବୟାନ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ରାଜନୈତିକ ଲାଭ ମିଳେ ନାହିଁ, ବରଂ ନିର୍ବାଚନରେ ପରାଜୟ ପରେ ବିଭିନ୍ନ ବାହାନା ଖୋଜାଯାଏ।
ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗଟି ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ଓ ଚିରନ୍ତନ ବିତର୍କ। ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନେ ଯେତେବେଳେ ବିଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରେ ଦେଶର ବେକାରୀ, ଶିକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଅର୍ଥନୀତି ବା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଷୟରେ ସମାଲୋଚନା କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଶାସକ ଦଳ ଏହାକୁ ଦେଶର ଛବିକୁ କ୍ଷୁଣ୍ଣ କରିବାର ପ୍ରୟାସ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଏ।
ଅନ୍ୟପଟେ, ବିରୋଧୀ ଦଳର ଯୁକ୍ତି ଥାଏ ଯେ, ବିଦେଶରେ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ବା ଶିକ୍ଷାବିତ୍ମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଦେଶର ବାସ୍ତବ ସମସ୍ୟା ବିଷୟରେ କହିବାରେ କୌଣସି ଭୁଲ୍ ନାହିଁ; ଏହା ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମାଲୋଚନାର ଏକ ଅଂଶ।
କିନ୍ତୁ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ବିତର୍କର କେନ୍ଦ୍ରରେ ରହିଛି ଦୁଇଟି ଜିନିଷ: ୧. ଦେଶର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା: ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ କିପରି ବାର୍ତ୍ତା ଯାଉଛି। ୨. ଘରୋଇ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ: ବେକାରୀ, ଦରଦାମ୍, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଦେଶ ଭିତରେ କେତେ ଗମ୍ଭୀର ଓ ଫଳପ୍ରଦ ଆଲୋଚନା ହେଉଛି।
ନିର୍ବାଚନ ସମୟରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରତି-ପ୍ରଚାର ସ୍ୱାଭାବିକ। କିନ୍ତୁ ଭୋଟରମାନେ ଆଜି ସଚେତନ। ସେମାନେ କେବଳ ବାକ୍ଯୁଦ୍ଧ ବା କଟାକ୍ଷ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ୍କୁ ତଉଲିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି।
ଆଜିର ଏହି ଆଲୋଚନାରୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ, ଆଧୁନିକ ରାଜନୀତି କେବଳ ସଂସଦ ବା ନିର୍ବାଚନୀ ସଭାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଏହା ଏବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ, ଛୋଟ ଭିଡିଓ କ୍ଲିପ୍, ମିମ୍ସ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମଞ୍ଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ହୋଇଛି।
APEC ବୈଠକର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ହେଉ, ବା ମୋବାଇଲ୍-ଡ୍ରୋନ୍-ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ କାରର ବୈଷୟିକ ତୁଳନା ହେଉ, କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ବିଦେଶ ଗସ୍ତର ମନ୍ତବ୍ୟ ହେଉ—ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଘଟଣା ଦେଖାଇ ଦେଉଛି ଯେ, ରାଜନୀତିରେ ଶବ୍ଦ ଚୟନ ଏବଂ ତଥ୍ୟଗତ ସଠିକତା କେତେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ସମାଲୋଚନା ଓ କଟାକ୍ଷର ଧାରା ରହିଛି, ଅନ୍ୟପଟେ ତଥ୍ୟ, ଇତିହାସ ଓ ବାସ୍ତବତାର ଯାଞ୍ଚ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଚାଲିଛି।
ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଏନେଇ କ’ଣ ଲାଗୁଛି?
• ରାଜନୈତିକ ବୟାନବାଜିରେ ଏଭଳି ତୁଳନା ଓ କଟାକ୍ଷ କେତେଦୂର ପ୍ରଭାବ ପକାଏ?
• କୂଟନୈତିକ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ମନ୍ତବ୍ୟକୁ ଆପଣ କିପରି ଦେଖନ୍ତି?
also read


