ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ଆଜିକାଲି କଥା କଥାକେ ତୁହାକୁ ତୁହା ଝଡ଼ ଉଠୁଛି । ଗତକାଲି ଅର୍ଥାତ ସୋମବାର ଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଗଲା ସପ୍ତଦଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିର। ରାଜ୍ୟକୁ ଆସିଥିଲେ ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସିପି. ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ। ସେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ, ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ ଭୁଲି ଗୃହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଲେ।

ଏତେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବର୍ଜନ କଲେ ମୁଖ୍ୟ ବିରୋଧୀ ଦଳ ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ! କାହିଁକି ହେଲା ଏପରି ବୟକଟ୍? କୁହାଯାଉଛି, ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ମତି ଦେଇଥିଲେ, ହେଲେ ଯେତେବେଳେ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ କଟକରୁ ସାତ ଥର ନିର୍ବାଚିତ ତଥା ଦେଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଂସଦ, ଲୋକସଭାର ପ୍ରୋଟେମ ବାଚସ୍ପତି ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ ଏହି ମଞ୍ଚରେ ଭାଷଣ ଦେବେ, ସେତେବେଳେ ବିଜେଡିର ସବୁ ସମୀକରଣ ଓ ଯୋଜନା ବିଗିଡ଼ିଗଲା!
ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଗସ୍ତ ଓ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିରର ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ସୋମବାର ଦିନ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ସପ୍ତଦଶ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭାର ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆମର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରାୟ ୮୦ଜଣ ମାନ୍ୟବର ବିଧାୟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିରର ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଉଦ୍ଘାଟନ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟକୁ ଆସିଥିଲେ ଦେଶର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସିପି. ରାଧାକ୍ରିଷ୍ଣନ।
ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିଜର ଅଭିଭାଷଣରେ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମୂଳଦୁଆକୁ ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ବହୁତ ବଢ଼ିଆ କଥା କହିଥିଲେ। ସେ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦକୁ ପାଖରେ ରଖି ଗୃହ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଗୃହ ହେଉଛି ଆଲୋଚନାର ସ୍ଥାନ, କଳହର ନୁହେଁ—ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଥା, ଯେଉଁ ମଞ୍ଚରେ ରାଜ୍ୟର ବିକାଶ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା କଥା ହେବାର ଥିଲା, ସେହି ମଞ୍ଚ ଏବେ ରାଜନୈତିକ ତୁ ତୁ ମେ ମେ’ ଏବଂ କାଦୁଅ ଫିଙ୍ଗାର ଆଖଡ଼ା ପାଲଟିଗଲା।
ବିଜେଡିର ମନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ ଫ୍ୟାକ୍ଟର୍
ଏବେ ଆସିବା ମୂଳ କଥା ଉପରେ। ଖବର ମିଳିଛି ଯେ, ପ୍ରଥମେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିର କଥା ଉଠିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟର ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ତଥା ବିଜେଡି ସୁପ୍ରିମୋ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏଥିରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ସମ୍ମତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ। ଏପରିକି ସେ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଫୋନ୍ରେ କଥା ହୋଇଥିଲେ। ତେବେ ସବୁକିଛି ଠିକ୍ଠାକ୍ ଚାଲିଥିଲା।
ସେତେବେଳେ, ଅସଲ ଟୁଇଷ୍ଟ୍ ଆସିଲା ଯେତେବେଳେ ଗୋଟିଏ ଗୁପ୍ତ ସୂଚନା ବାହାରକୁ ଆସିଲା। ବିଜେଡି ନେତାମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ କଟକରୁ କ୍ରମାଗତ ସାତଥର ନିର୍ବାଚିତ ସାଂସଦ ତଥା ଦେଶର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାଂସଦ ଭାବେ ପୁରସ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ ମୁଖ୍ୟ ବକ୍ତା ଭାବେ ଭାଷଣ ଦେବେ!
ବସ୍, ଏତିକି ଜାଣିବା ପରେ ଯେମିତି ବିଜେଡି ଶିବିରରେ ଭୂକମ୍ପ ଆସିଗଲା। ଯେଉଁ ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷ ଧରି ବିଜେଡିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚେହେରା ଥିଲେ, ଦଳର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ବାଚାଳ ଓ ବୌଦ୍ଧିକ ସାଂସଦ ଥିଲେ, ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଦଳ ଛାଡ଼ି ବିଜେପିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏବେ ସାଂସଦ ଅଛନ୍ତି—ତାଙ୍କରି ହାତରେ ଏଭଳି ଏକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ମଞ୍ଚର ଗୁରୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଖି ବିଜେଡିର ସବୁ ଗଣିତ ବିଗିଡ଼ିଗଲା। ବିଜେଡି ନେତାମାନେ ଆଉ ସେଠାକୁ ମୁହଁ ମଧ୍ୟ ମାଡ଼ିଲେ ନାହିଁ। ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଏବେ ଏହାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବଜରମ ଗରମ।
ଶାସକ ଦଳର ଆକ୍ରମଣ – “ବିରୋଧୀ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କଲେ”
ବିଜେଡି ଓ କଂଗ୍ରେସର ଏହି ବୟକଟ୍ ପରେ ଶାସକ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆସିବାର ଥିଲା, ଏବଂ ତାହାହିଁ ହେଲା। ରାଜ୍ୟର ରାଜସ୍ୱ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୁରେଶ ପୂଜାରୀ ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିର କୌଣସି ଦଳୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନଥିଲା; ଏହା ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ବିଧାୟକ ଓ ସାଂସଦମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା।
ମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ପୂଜାରୀ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବିଜେଡି ଏବଂ କଂଗ୍ରେସ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ନଦେଇ ସିଧାସଳଖ ଦେଶର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପଦମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଅପମାନିତ କରିଛନ୍ତି। ବିରୋଧୀମାନେ ହୁଏତ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ରାଜନୀତିରେ ସବୁକିଛି ଶିଖିଗଲେଣି, ଆଉ ସେମାନଙ୍କୁ କିଛି ଶିଖିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ମନୁଷ୍ୟ ଜୀବନରେ ଶିକ୍ଷା ଏକ ଅନବରତ ଚାଲୁଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା—ଏହା ସେ କହିବାକୁ ଭୁଲି ନାହାନ୍ତି।
ବିରୋଧୀଙ୍କ ପାଲଟା ଜବାବ – ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଶୋକ ଦାଶଙ୍କ ମତ
ଏବେ ଦେଖନ୍ତୁ, ଶାସକ ଦଳର ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ବିରୋଧୀମାନେ କେମିତି ମୌନ ରହିଥା’ନ୍ତେ? ମୁଖ୍ୟଲଜ୍ଜାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଏବଂ ନିଜର ପକ୍ଷ ରଖିବା ପାଇଁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଉପନେତା ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଆଗକୁ ଆସିଲେ। ସେ କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗଣତନ୍ତ୍ରର ଠିକାଦାରୀ କେବଳ ବିଜେପି ନେଇନାହିଁ। ଗଣତନ୍ତ୍ରକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏବଂ ଏହାକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ବିଜେଡି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବହୁତ ଲଢ଼େଇ ଲଢ଼ିଆସିଛି।
ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି ଯେ, “ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି କ’ଣ ଆମକୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଉଥିଲେ? ଏହା କେବଳ ଏକ ଶିବିରର ଆୟୋଜନ ଥିଲା। ସରକାରଙ୍କର ଭୁଲ୍ ନୀତି ବିରୋଧରେ ପ୍ରତିବାଦ କରିବାର ଅଧିକାର ଆମର ନାହିଁ କି?”
ସେହିପରି କଂଗ୍ରେସ ବିଧାୟକ ଦଳ ଉପନେତା ଅଶୋକ ଦାଶ ମଧ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଘେରିଛନ୍ତି। ସେ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ ଜଣାଇଥିଲେ ସତ, କିନ୍ତୁ ସରକାରଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନଚିହ୍ନ ଲଗାଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି—”ରାଜ୍ୟରେ ସରକାରଙ୍କ ଅଢ଼େଇ ବର୍ଷ ବିତିଯିବା ପରେ ଏବେ ହଠାତ୍ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିର ଆୟୋଜନ କରିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ନୂଆ ରାଜ୍ୟପାଳ ଓଡ଼ିଶାରେ ପାଦ ନଦେଉଣୁ ଦଳର ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ସଜାଡ଼ିବା କଥା କହୁଛନ୍ତି, ଆଉ ଏପଟେ ସରକାର କେବଳ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ବାହାନାରେ ନିଜ ଦଳକୁ ସଂଗଠିତ କରିବା ଏବଂ ଦଳୀୟ ମାଇଲେଜ୍ ନେବା ପାଇଁ ଏହି ସବୁ ନାଟକ କରୁଛନ୍ତି।” ପ୍ରଥମେ ବିଜେପି ନିଜର ବିଧାୟକ ଓ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷିତ କରୁ—ବୋଲି ସେ କଟାକ୍ଷ କରିଛନ୍ତି।
ବିଦ୍ରୋହୀ ଓ ନିଲମ୍ବିତ ନେତାଙ୍କ ଭିନ୍ନ ସୁର
କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁ ବିବାଦ ଭିତରେ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ମଜାଳିଆ ଏବଂ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ବିଷୟଟି ହେଲା—ଦଳୀୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ ଖାତିର ନକରି କିଛି ନେତା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେଇଛନ୍ତି।
• ପ୍ରଥମେ ହେଉଛନ୍ତି କଂଗ୍ରେସର ନିଲମ୍ବିତା ବିଧାୟିକା ସୋଫିଆ ଫିରଦୋଷ। ସେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବର୍ଜନ କରିବା ନେଇ କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇନାହିଁ। ସେ ଜଣେ ଜନପ୍ରତିନିଧି ଏବଂ ସେ ନୂଆ ଜିନିଷ ଶିଖିବା ପାଇଁ ଆସିଛନ୍ତି। ସବୁ ବିଧାୟକ ଏଥିରେ ଯୋଗଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା ବୋଲି ସେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି।
• ଦ୍ୱିତୀୟରେ, ବିଜେଡିର ନିଲମ୍ବିତ ପାଟକୁରା ବିଧାୟକ ଅରବିନ୍ଦ ମହାପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ନଜର ଆସିଥିଲେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଅନ୍ୟ ବିଜେଡି ବିଧାୟକମାନେ କାହିଁକି ଆସିନାହାନ୍ତି ତାହା ସେ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ହୁଏତ ଏହା ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇପାରେ। କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜେ ଶିଖିବାକୁ ଆସିଛନ୍ତି ଏବଂ ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଅଭିଭାଷଣ ବେଶ୍ ଉପାଦେୟ ଥିଲା।
ଏହି ଦୁଇ ଜଣଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ, ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ସବୁକିଛି ଠିକଠାକ୍ ଚାଲିନାହିଁ ଏବଂ ଦଳୀୟ ହ୍ୱିପ୍ ବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ କିପରି ଖୋଲାଖୋଲି ଅବମାନନା କରାଯାଉଛି।
ରାଜନୀତି କେଉଁଆଡ଼େ ଯାଉଛି?
ତେବେ ଶେଷରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ଏହି ଘଟଣାରୁ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ କ’ଣ ଶିଖିବେ?
ଗଣତନ୍ତ୍ରରେ ଶାସକ ଦଳ ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଦଳ—ଉଭୟ ଗୋଟିଏ ମୁଦ୍ରାର ଦୁଇଟି ପାଖ। ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ପରି ଜଣେ ସମ୍ବିଧାନିକ ପଦାଧିକାରୀ ରାଜ୍ୟକୁ ଆସିବା ଏବଂ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ଗୁରୁମନ୍ତ୍ର ଦେବା ଏକ ସକରାତ୍ମକ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ କେବଳ ଜଣେ ବକ୍ତାଙ୍କ (ଭର୍ତ୍ତୃହରି ମହତାବ) ନାମକୁ ନେଇ କିମ୍ବା ରାଜନୈତିକ ଅହଂକାର ବଶତଃ ଏଭଳି ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଶିବିରକୁ ବର୍ଜନ କରିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ଏହା କ’ଣ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥରେ ଅଛି?
ଜନସାଧାରଣ ନିଜର ଭୋଟ୍ ଦେଇ ବିଧାୟକମାନଙ୍କୁ ବିଧାନସଭାକୁ ପଠାଉଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ୟା ସମାଧାନ ପାଇଁ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ନେତାମାନେ କେବଳ ଦଳୀୟ ରାଜନୀତି ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଭିମାନ ପାଇଁ ଏଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରୁ ଦୂରେଇ ରୁହନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ଗଣତନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭସଙ୍କେତ ନୁହେଁ।
also read


