ଓଡ଼ିଶାରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପ୍ରଳୟଙ୍କରୀ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ଉପକୂଳ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ଲୋକଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଚରମ ସୀମାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ବନ୍ୟାଜଳରେ ଘରଦ୍ୱାର ଭାସିଯାଇ ଖାଇବା ପିଇବାର ଘୋର ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ନଦୀକୂଳିଆ ତଥା ତଳିଆ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ‘କୁମ୍ଭୀର ଆତଙ୍କ’ ଜନଜୀବନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ କରିପାରିଛି। ବିଶେଷ କରି କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା, ଯାଜପୁର ଓ ଭଦ୍ରକ ଜିଲ୍ଲାର ବନ୍ୟାପ୍ଳାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ନଦୀର ଉଛୁଳା ପାଣି ସହ ବିରାଟକାୟ ଲୁଣା କୁମ୍ଭୀର ମାନବ ବସତି, ଗାଁ ଦାଣ୍ଡ, ପୋଖରୀ ଏବଂ ଜଳମଗ୍ନ ଧାନ କିଆରିକୁ ପଶିଆସିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବନ ବିଭାଗ ତୁରନ୍ତ ସତର୍କତା ଜାରି କରିବା ସହ ପ୍ରଭାବିତ ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ ସଚେତନତା ଓ କୁମ୍ଭୀର ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
କାହିଁକି ଜନବସତି ମୁହାଁ ହେଲେ କୁମ୍ଭୀର ?
ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ତଥା ଆଖପାଖ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ, ବୈତରଣୀ, ଖରସ୍ରୋତା ଏବଂ ପାଟଶାଳା ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶାଳକାୟ ଲୁଣା କୁମ୍ଭୀରମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଆବାସସ୍ଥଳୀ।
- ନଦୀର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି : ଉପରମୁଣ୍ଡରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟାଜଳ ଯୋଗୁଁ ନଦୀଗୁଡ଼ିକ କୂଳ ଲଂଘିବା ସହ ନଦୀବନ୍ଧ ଡେଇଁ ପାଣି ଚାରିଆଡ଼େ ମାଡ଼ିଯାଇଛି।
- ପ୍ରବାହ ସହ ଭାସିଆସିବା : ନଦୀର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସ୍ରୋତରେ କୁମ୍ଭୀରମାନେ ନିଜର ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମା ପାର ହୋଇ ଜଳମଗ୍ନ ଗାଁ ଗଣ୍ଡା, ନାଳ, ପୋଖରୀ ଓ ଖାଲୁଆ ଜମିକୁ ପଶିଆସୁଛନ୍ତି।
- କୂଳରେ କୁମ୍ଭୀର ଦୃଶ୍ୟମାନ : ରାଜକନିକା, ଆଳି, ପଟ୍ଟାମୁଣ୍ଡାଇ, ରାଜନଗର ଏବଂ ଚାନ୍ଦବାଲି ବ୍ଲକ୍ର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ୧୦ ରୁ ୧୨ ଫୁଟ୍ ଲମ୍ବର ବିରାଟ କୁମ୍ଭୀର ଭାସୁଥିବା ଦେଖି ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ଆତଙ୍କିତ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି।
ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୋକୁଆ ଭୟ ଓ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ
ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୋକଙ୍କୁ ନିତ୍ୟକର୍ମ, ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କ ଯତ୍ନ ଏବଂ ରିଲିଫ୍ ସଂଗ୍ରହ ପାଇଁ ଆଣ୍ଠୁଏରୁ ଅଣ୍ଟାଏ ପାଣିରେ ଚାଲି ଚାଲି ଯିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
1. ଅଜଣା ବିପଦ : ପାଣି ଘୋଳିଆ ଥିବାରୁ କେଉଁ ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭୀର ଲୁଚି ରହିଛି, ତାହା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିଛି। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ଗୃହପାଳିତ ଛେଳି, ବାଛୁରୀ ଓ କୁକୁରଙ୍କୁ କୁମ୍ଭୀର ଟାଣି ନେଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି।
2. ଛାତ ଓ ଡଙ୍ଗାରେ ବନ୍ଦୀ ଜୀବନ : ଲୋକେ ଭୟରେ ପାଣିକୁ ଓହ୍ଲାଇବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଘର ଛାତ ଉପରେ କିମ୍ବା ବନ୍ଧ ଉପରେ ବସି ଦିନରାତି କାଟୁଛନ୍ତି।
3. ଶିଶୁଙ୍କ ପ୍ରତି ଆଶଙ୍କା : ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ଅଜାଣତରେ ପାଣି ଭିତରକୁ ଚାଲିଯିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ମା’-ବାପାମାନେ ଆତଙ୍କରେ ରାତି ଅନିଦ୍ରା ରହୁଛନ୍ତି।
ବନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସଚେତନତା ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଦକ୍ଷେପ
/odishatv/media/media_files/2026/08/22/crocodile-fear-in-odisha-villages-2026-08-22-13-53-19.png)
ବନ୍ୟାଞ୍ଚଳରେ କୁମ୍ଭୀର ଆକ୍ରମଣର ବିପଦକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ରାଜନଗର ବନଖଣ୍ଡ ତରଫରୁ ବ୍ୟାପକ ସତର୍କତାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି:
- ମାଇକିଂ ଜରିଆରେ ସତର୍କ ସୂଚନା : ବନ୍ୟାପ୍ଳାବିତ ଗାଁଗୁଡ଼ିକରେ ଡଙ୍ଗା ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଲି ବୁଲି ଲାଉଡ୍ ସ୍ପିକର ଯୋଗେ ଲୋକଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ନିବେଦନ କରାଯାଉଛି। ରାତି ସମୟରେ କିମ୍ବା ଏକାକୀ ପାଣି ଭିତରକୁ ନଯିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି।
- ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରେସ୍କ୍ୟୁ ଟିମ୍ ମୁତୟନ : ଅଭିଜ୍ଞ ବନ କର୍ମଚାରୀ ଓ କୁମ୍ଭୀର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ନେଇ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଜାଲ୍, ଟ୍ରାଙ୍କୁଲାଇଜର ଗନ୍ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉପକରଣ ମହଜୁଦ ରଖାଯାଇଛି।
- ଜାଲ ଘେରାଇବା : ଯେଉଁ ଗ୍ରାମ୍ୟ ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ନାଳରେ କୁମ୍ଭୀର ପଶିଥିବାର ଖବର ମିଳୁଛି, ସେଠାରେ ସୁରକ୍ଷା ଜାଲ ଲଗାଇ କୁମ୍ଭୀରକୁ ଘେରାବନ୍ଦୀ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଉଦ୍ଧାର ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିରାପଦରେ ନଦୀର ଗଭୀର ଜଳକୁ ଛଡ଼ାଯାଉଛି।
ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ବନ ବିଭାଗର ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା
ବନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କେତେକ ଜରୁରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି:
- ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବେ ବନ୍ୟାପାଣିରେ ପହଁରିବା କିମ୍ବା ଜାଲ ପକାଇ ମାଛ ଧରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାରଣ କରାଯାଇଛି।
- ରାତି ସମୟରେ ପାଣି ନିକଟକୁ ଗଲେ ଟର୍ଚ୍ଚଲାଇଟ୍ ଏବଂ ବାଡ଼ି ସାଙ୍ଗରେ ଧରି ସତର୍କତାର ସହ ଯିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।
- ଯଦି କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭୀର ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଟେକାପଥର ମାରି ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ନକରି ତୁରନ୍ତ ବନ ବିଭାଗର କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ରୁମ୍ କିମ୍ବା ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ବରରେ ସୂଚନା ଦେବାକୁ ନିବେଦନ କରାଯାଇଛି।
ବନ୍ୟାଜଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନକମିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କୁମ୍ଭୀର ଆତଙ୍କ ଲାଗିରହିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ପ୍ରଶାସନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସମନ୍ୱୟ ହିଁ ବଡ଼ ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ରୋକିପାରିବ ବୋଲି ବନ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
