ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଲା ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତମ ନକ୍ଷତ୍ର। ନିଜର ଯାଦୁକରୀ କଣ୍ଠସ୍ୱରରେ ଦୀର୍ଘ ଛଅ ଦଶନ୍ଧି ଧରି କୋଟି କୋଟି ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରିଆସିଥିବା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ ତଥା ସୁର ସାଧକ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଛି। ମୃତ୍ୟୁ ବେଳକୁ ତାଙ୍କୁ ୮୬ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲା। ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟଜନିତ ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ସେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଚିକିତ୍ସିତ ହେଉଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବିୟୋଗ ଖବର ପ୍ରଚାରିତ ହେବା ମାତ୍ରେ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ, ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତ ସମେତ ସାରା ରାଜ୍ୟରେ ଗଭୀର ଶୋକର ଛାୟା ଖେଳିଯାଇଛି।
/odishatv/media/post_attachments/uploadimage/library/16_9/16_9_0/recent_photo_1692852468.webp)
କଟକରୁ କୋଲକାତା ଓ ମୁମ୍ବାଇ: ଏକ ଅପୂର୍ବ ସଙ୍ଗୀତ ଯାତ୍ରା
୧୯୩୮ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨୦ ତାରିଖରେ ଐତିହାସିକ କଟକ ସହରର ଏକ ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ପରିବାରରେ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ପିଲାଦିନରୁ ହିଁ ସଙ୍ଗୀତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଥିଲା ଅଗାଧ ଭଲପାଇବା ଓ ନିଷ୍ଠା।
- ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ପ୍ରବେଶ : ୧୯୫୮ ମସିହାରେ କାଳଜୟୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ‘ମା’ ଜରିଆରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ସିନେମା ଜଗତରେ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ ଭାବେ ପାଦ ଥାପିଥିଲେ।
- ବହୁମୁଖୀ ଗାୟନ ଶୈଳୀ : ଭକ୍ତି ସଙ୍ଗୀତ, ଆଧୁନିକ ଗୀତ, ରୋମାଣ୍ଟିକ୍, ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ତଥା ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ ସଙ୍ଗୀତ; ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଧାରାରେ ସେ ନିଜର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ କଣ୍ଠର ଗଭୀରତା ଓ ଭାବପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଚ୍ଚାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୀତକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିଦେଉଥିଲା।
କାଳଜୟୀ ଗୀତ ଯାହା ସଦା ଅମର ରହିବ
ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଗାୟନରେ ଏମିତି ଏକ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା ଯାହା ଶ୍ରୋତାଙ୍କୁ ସଙ୍ଗୀତର ଏକ ଭାବମୟ ଦୁନିଆକୁ ନେଇଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗାନ କରାଯାଇଥିବା ଶହ ଶହ ଗୀତ ମଧ୍ୟରୁ କେତୋଟି ଚିରସବୁଜ ସଙ୍ଗୀତ:
- “ମଝି ଧାରରେ କାଳିଆ ଭାସିଯାଉଛି ମୋ’ ଡଙ୍ଗା…”
- “ସେଇ ଝିଅଟି ନାଁ ତାର ବୋଉ ଦେଇଥିଲା ଶ୍ରାବଣୀ…”
- “ଝୁମୁକା ଟିକେ ହଲେଇ ଦେ…”
- “ଚମ୍ପା ଫୁଲେ କେତେ ଯେ ବାସନା…”
- “ମୋ ପ୍ରିୟା ଠାରୁ କିଏ ଅଧିକ ସୁନ୍ଦର…”
- “ଏ ଆଖି ଆମ ଆଖି, ସେ ଆଖି ତୁମ ଆଖି…”
ଜଗନ୍ନାଥ ଭଜନ ହେଉ କିମ୍ବା ଆଧୁନିକ ଭାବପ୍ରବଣ ଗୀତ, ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସ୍ୱର ବିନା ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତର ଇତିହାସ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧୁରା।
ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ତଥା ସିନେମା ଜଗତକୁ ତାଙ୍କର ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବହୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା:
1. ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର : ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସମ୍ମାନ ‘ଜୟଦେବ ପୁରସ୍କାର’ ରେ ତାଙ୍କୁ ବିଭୂଷିତ କରାଯାଇଥିଲା।
2. ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର : ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଚ୍ଛଦପଟ୍ଟ ଗାୟକ ଭାବେ ସେ ରେକର୍ଡ ସଂଖ୍ୟକ ରାଜ୍ୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ।
3. ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର : ସଙ୍ଗୀତ ସାଧନା ପାଇଁ ସେ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମେତ ଦେଶ ବିଦେଶର ଅନେକ ସାଂସ୍କୃତିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲେ।
ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଶୋକବାର୍ତ୍ତା
ତାଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ମହାମହିମ ରାଜ୍ୟପାଳ, ମାନ୍ୟବର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, କେନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ରାଜନୈତିକ ତଥା ସାଂସ୍କୃତିକ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଗଭୀର ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶୋକବାର୍ତ୍ତା : ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, “ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ସଙ୍ଗୀତ ଜଗତ ପାଇଁ ଏକ ଅପୂରଣୀୟ କ୍ଷତି। ତାଙ୍କ ମଧୁର କଣ୍ଠସ୍ୱର ଏବଂ କାଳଜୟୀ ସଙ୍ଗୀତ ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଧରି ଓଡ଼ିଶାବାସୀଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଚିରକାଳ ଜୀବନ୍ତ ରହିବ।”
କଳାକାର ମହଲରେ ଶୋକ : ଓଡ଼ିଆ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତର ବରିଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ସଙ୍ଗୀତକାର, ଅଭିନେତା ଓ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନେ ତାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ପହଞ୍ଚି ଶେଷ ଦର୍ଶନ କରିବା ସହ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି।
ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହ ଶେଷକୃତ୍ୟ
ତାଙ୍କ ପାର୍ଥିବ ଶରୀରକୁ ଶେଷ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଉତ୍କଳ ସଙ୍ଗୀତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ରବୀନ୍ଦ୍ର ମଣ୍ଡପ ପରିସରରେ ରଖାଯିବା ପରେ ପୁରୀ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ସହିତ ଶେଷକୃତ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯିବା ନେଇ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି।
ଶାନ୍ତ, ନମ୍ର ଏବଂ ସରଳ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱର ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଣବ ପଟ୍ଟନାୟକ କେବଳ ଜଣେ ମହାନ ଗାୟକ ନଥିଲେ, ବରଂ ସେ ଥିଲେ ନୂତନ ପିଢ଼ିର କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରେରଣାର ଉତ୍ସ। ତାଙ୍କର ବିୟୋଗ ଓଡ଼ିଆ ସାଂସ୍କୃତିକ ଜୀବନରେ ଏକ ବିରାଟ ଶୂନ୍ୟସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯାହା କଦାପି ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।
