ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଆଜିକାଲି କ’ଣ ଚାଲିଛି? ନିର୍ବାଚନ ଜିତିବା ପରେ କ’ଣ ନେତାମାନେ ସଂଯମତା ହରାଇ ବସୁଛନ୍ତି? କିମ୍ବା ବିରୋଧୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରୂପ ପଛରେ କୌଣସି ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ରହିଛି? ଗତ କିଛିଦିନ ହେବ ସଂସଦ ଭିତରେ ଏବଂ ବାହାରେ ଯାହାସବୁ ଘଟିଲା, ତାହା ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ବିଶେଷ କରି, କଂଗ୍ରେସ ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି ଯେଉଁ ଧରଣର ଶବ୍ଦ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ, ତାହା ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଏକ ପ୍ରକାର ଝଡ଼ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆଜି ଆମେ ଏହି ଭିଡିଓରେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଆଲୋଚନା କରିବା ଯେ, ଏହି ବୟାନବାଜି ପଛର ପ୍ରକୃତ କାରଣ କ’ଣ? ସଂସଦୀୟ ଅଧିବେଶନ କାହିଁକି ଏଭଳି ଅଚଳାବସ୍ଥାର ଶିକାର ହେଲା? ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତା ଏସବୁକୁ କିପରି
ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ନିକଟରେ ଯେଉଁ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ତାହାକୁ ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଦେଖିଥିବେ। ସେ କହିଲେ ଯେ ଦେଶର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ରାତିରେ ଶୋଇ ପାରୁନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପାଗଳ କରିଦିଆଯିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କିଛି ଏପରି ଶବ୍ଦ ବ୍ୟବହାର କଲେ, ଯାହାକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୈତିକ ସଂସ୍କୃତିରେ କଦାପି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହାକୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ କହୁଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ଗତ ୧୨ ବର୍ଷର ସଂଗୃହିତ ନୈରାଶ୍ୟର ପରିଣତି। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ନେତା କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ନିର୍ବାଚନରେ ହାରି ଚାଲନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଦଳର ସ୍ଥିତିକୁ ସୁଧାରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୁଅନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ଏପରି ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା ତାଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅସନ୍ତୋଷକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ଶାଳୀନତା ଏବଂ ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନକୁ ସବୁବେଳେ ଏକ ବଡ଼ ଗୁଣ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯତେବେଳେ ରାଜନେତାମାନେ ଏହି ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ଲଙ୍ଘନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହା ସେମାନଙ୍କର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରତିଛବିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ। ବିଜେପି ମଧ୍ୟ ଏହାର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେଇଛି ଏବଂ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ‘ଅପରିପକ୍ୱ’ ତଥା ‘ଗଣତନ୍ତ୍ର ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱହୀନ’ ବୋଲି କହିଛି।
ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି—ସଂସଦରେ ପ୍ରକୃତରେ କ’ଣ ଘଟିଲା? ସାଧାରଣତଃ ଆମେ ଦେଖିଥାଉ ଯେ ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ସଂସଦ ଚାଲୁ ରଖିବା ପାଇଁ ଦାବି କରନ୍ତି ଏବଂ ସରକାର କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଆଲୋଚନାରୁ ବର୍ତ୍ତିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏଥରର ସ୍ଥିତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା ଥିଲା।
ସରକାର ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ସଂସଦରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେଉ, ବିଲ୍ ପାସ୍ ହେଉ। କିନ୍ତୁ ବିରୋଧୀ, ବିଶେଷ କରି କଂଗ୍ରେସ ଦଳ ସଂସଦୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିବାରେ ଲାଗିଲା। କଂଗ୍ରେସ ନେତା ଜୟରାମ ରମେଶ ଏକ ପ୍ରେସମିଟ୍ କରି ଗର୍ବର ସହିତ କହିଲେ ଯେ ସରକାରଙ୍କ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲ୍ (ଯେପରିକି ଏଜୁକେସନ୍ ରିଫର୍ମ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଆଇନ) ଆମର ଚାପ କାରଣରୁ ପାସ୍ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ।
ଏହାକୁ କ’ଣ ସଫଳତା କୁହାଯିବ? ଗୋଟିଏ ଦେଶର ସଂସଦ ଯେଉଁଠାରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବା କଥା, ସେଠାରେ ବିଲ୍ ଅଟକାଇବାକୁ ନିଜର ବଡ଼ ବିଜୟ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବା କେତେଦୂର ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ? ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର କୌଣସି ଲାଭ ହେଉନାହିଁ, ବରଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ମନରେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଏକ ନକାରାତ୍ମକ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି।
ରାଜନୀତି କେବଳ କିଛି ନେତାଙ୍କ ଭାଷଣ ଦ୍ୱାରା ଚଳେ ନାହିଁ; ଏହା ଚଳେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଭୋଟ୍ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଦ୍ୱାରା। ଆଜି ଯେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି, ସେତେବେଳେ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ଜନତା କାହା ପଟରେ ଅଛନ୍ତି।
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର ଏବଂ ପଞ୍ଚାବ ପରି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ନିର୍ବାଚନ ରହିଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଭାବୁଛନ୍ତି ଯେ ଏଭଳି ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ରଣନୀତି ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସରକାରଙ୍କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେବେ। କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିର ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ଦେଖିଲେ, ଭାରତୀୟ ଭୋଟର ବହୁତ ପରିପକ୍ୱ। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ନେତା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ସେହି ଭୋଟରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ନିରପେକ୍ଷ ଅଟନ୍ତି, ସେମାନେ ଦଳଠାରୁ ଦୂରେଇ ଯାଆନ୍ତି।
ବିଜେପିର ସାଂଗଠନିକ ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଲୋକପ୍ରିୟତାକୁ ଏତେ ସହଜରେ ଖାଣ୍ଡିଆ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏକ ଜନତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଧରଣର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ସେଥିରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ବିରୋଧୀଙ୍କ ଏହି ରଣନୀତି ଶେଷରେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହିଁ ଓଲଟା ପଡ଼ିପାରେ।
ତେବେ, ଆଜିର ଏହି ସମଗ୍ର ଆଲୋଚନାରୁ ଆମେ କ’ଣ ନିଷ୍କର୍ଷ ବାହାର କରିବା?
ଭାରତୀୟ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଏକ ପରିପକ୍ୱ ଅବସ୍ଥାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏଠାରେ ସରକାର ଏବଂ ବିରୋଧୀ ଉଭୟଙ୍କର ଦାୟିତ୍ୱ ରହିଛି। ସରକାରଙ୍କୁ ଯେପରି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସାଙ୍ଗରେ ନେଇ ଚାଲିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି, ସେହିପରି ବିରୋଧୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଗଣତନ୍ତ୍ରର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କରି ରଚନାତ୍ମକ ସମାଲୋଚନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। କେବଳ କ୍ଷମତା ପାଇଁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକ୍ରମଣ କରିବା କିମ୍ବା ସଂସଦକୁ ଅଚଳ କରିବା ଦେଶର ହିତରେ ନୁହେଁ।
ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଯେଉଁସବୁ ନିର୍ବାଚନ ଆସୁଛି, ସେଥିରେ ଜନସାଧାରଣ ନିଜର ମତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ରଖିବେ। ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଏହି ନୂତନ ରଣନୀତି କଂଗ୍ରେସକୁ କେତେ ଦୂର ଆଗକୁ ନେଇଯିବ, ତାହା ସମୟ କହିବ; କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ଏହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ଏବଂ ଶାଳୀନତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଆଜି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ।
