“ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ରାଜନୀତିରେ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ବଦଳ; ବାଂଲାଦେଶରେ ନିର୍ବାଚିତ ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କୁ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ପଠାଇଲା ଭାରତ। ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାର୍ପଣ ଓ ନୂଆ ସରକାରଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ତୀବ୍ର।”
ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆର କୂଟନୈତିକ ପରିସରରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ରୋଚକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଭାରତ ସରକାର ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ‘ବ୍ରିକ୍ସ’ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି। ବାଂଲାଦେଶରେ ସଦ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ବାଂଲାଦେଶ ନେଶନାଲିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ନେତା ତାରିକ୍ ରହମାନ କ୍ଷମତାସୀନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ, ଭାରତର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂତନ ମୋଡ଼ ଦେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ଓ ନିମନ୍ତ୍ରଣର ଗୁରୁତ୍ୱ
ବ୍ରାଜିଲ୍, ରାଷ୍ଟ୍ରିଆ, ଭାରତ, ଚୀନ୍, ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଏବଂ ନୂତନ ଭାବେ ଯୋଡ଼ିହୋଇଥିବା ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଗଠିତ ‘ବ୍ରିକ୍ସ’ ଗୋଷ୍ଠୀର ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାଗନେବା ପାଇଁ ଭାରତ ବାଂଲାଦେଶର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିଛି। ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ, ଭାରତ ନିଜର “ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଥମ” ନୀତି ଅଧୀନରେ ଢାକା ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ନିରନ୍ତର ଓ ମଜବୁତ ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ଚାହେଁ ବାଂଲାଦେଶରେ ଯେକୌଣସି ଦଳ କ୍ଷମତାରେ ଥାଉ ନା କାହିଁକି।
ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ ଏସିଆରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା, ବାଣିଜ୍ୟ, ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବାଂଲାଦେଶ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶୀଦାର। ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କୁ ଏହି ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ନୂଆ ମଞ୍ଚ ମିଳିବ।
ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ସ୍ଥିତି ଓ କୂଟନୈତିକ ସଂକଟ
ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବାଂଲାଦେଶର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଭାରତ ଓ ବାଂଲାଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସଂକଟ ଜାରି ରହିଛି। ବାଂଲାଦେଶରେ ଗଣ-ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ କ୍ଷମତା ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଶେଖ୍ ହସିନା ଦେଶ ଛାଡ଼ି ଭାରତରେ ଶରଣ ନେଇଥିଲେ। ବାଂଲାଦେଶର ନୂତନ ସରକାର ଓ ଅଦାଲତ ପକ୍ଷରୁ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅନେକ ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଦାବି କରାଯାଉଛି।
ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ନୂଆ ସରକାର ଭାରତକୁ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟାର୍ପଣ ପାଇଁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଅନୁରୋଧ କରିସାରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଭାରତ ଏ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ସାବଧାନତାପୂର୍ଣ୍ଣ କୂଟନୈତିକ ରୁଖ୍ ଆପଣାଇଛି। ଭାରତ ପାଇଁ ହସିନା ଦୀର୍ଘ ଦିନର ଜଣେ ଆପ୍ତ ମିତ୍ର ଥିବା ବେଳେ, ବାଂଲାଦେଶର ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ସରକାର ସହ ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ନ କରିବା ମଧ୍ୟ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ପାଇଁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ।
ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କ
ବିଏନ୍ପି ନେତା ତାରିକ୍ ରହମାନ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଲଣ୍ଡନରେ ନିର୍ବାସିତ ଜୀବନ ବିତାଉଥିଲେ, ବାଂଲାଦେଶକୁ ଫେରିବା ପରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ସମ୍ଭାଳିଛନ୍ତି। କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ସେ ଭାରତ ସହ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ସକାରାତ୍ମକ ସଂକେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବାଂଲାଦେଶ ନିଜର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ଓ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ସମସ୍ତ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ, ବିଶେଷ କରି ଭାରତ ସହ ସମାନତା ଓ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ମାନ ଆଧାରରେ ବନ୍ଧୁତା ରଖିବାକୁ ଚାହେଁ।
କୂଟନୈତିକ ସମୀକ୍ଷା
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଲେଷକଙ୍କ ମତରେ, ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀ ପାଇଁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଦେବା ଏକ ମାଷ୍ଟରଷ୍ଟ୍ରୋକ୍। ଏହା ଦ୍ୱାରା ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ବାଂଲାଦେଶର ନୂଆ ପ୍ରଶାସନ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିପାରିବ। ବ୍ରିକ୍ସ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ତାରିକ୍ ରହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକରେ ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ମୁଦ୍ଦା, ସୀମା ସୁରକ୍ଷା, ନଦୀ ଜଳବଣ୍ଟନ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସହଯୋଗ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଷୟ ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇପାରେ।
