ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ଜିନିଷ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ— ନା କ୍ଷମତା, ନା ଆଧିପତ୍ୟ, ଆଉ ନା ଅପରାଜେୟତାର ଅହଂକାର! ଯେଉଁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଏକଚାଟିଆ ସମ୍ରାଟ ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ଇସାରାରେ ରାଜ୍ୟର ଭାଗ୍ୟ ବଦଳି ଯାଉଥିଲା, ଆଜି ସେହି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜ ଦଳକୁ ଭାଙ୍ଗିବାରୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ଆଜି ବିଜେଡି ଅଫିସର ବନ୍ଦ ଗେଟ ଆଗରେ ଠିଆ ହୋଇ ନେତାମାନେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ପଚାରୁଛନ୍ତି— “ଆମର ଦୋଷ କ’ଣ ଥିଲା?”
କିନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ଦଳ ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜ୍ୟରେ ଶାସନ କଲା, ତାହା ହଠାତ୍ ଏମିତି ତାସର ଘର ଭଳି ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ବସିଲା କାହିଁକି?
ଉତ୍ତର ଗୋଟିଏ— ଜଣେ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଫିସରଙ୍କୁ ଦଳ, ସରକାର ଏବଂ ନିଜର ଆଗାମୀ ଭବିଷ୍ୟତ ଭାବି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଯେଉଁ ଐତିହାସିକ ଭୁଲ୍ କରିଥିଲେ, ଆଜି ତାର ବିଷମ ପରିଣାମ ଭୋଗୁଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ!
ଟିକିଏ ପଛକୁ ଫେରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ନିବାସୀ ଭୈରବ କାର୍ତ୍ତିକେୟନ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କୁ ‘୫-ଟି’ ର ଚେହେରା ବନାଇ ସମଗ୍ର ପ୍ରଶାସନ ଓ ଦଳର ଚାବିକାଠି ତାଙ୍କ ହାତରେ ଟେକି ଦିଆଗଲା, ସେତେବେଳେ ବିଜେଡିର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଭିତରେ ଭିତରେ କୁହୁଳୁଥିଲେ। ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଝାଳ ବୁହାଇ ଦଳକୁ ଛିଡ଼ା କରିଥିବା ନେତାମାନଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ରାତିରେ ଅପାଙ୍ଗେୟ କରିଦିଆଗଲା।
ଆଉ ଆଜି? ଆଜି ଯେତେବେଳେ ବିଜେଡି କ୍ଷମତାରୁ ବାହାରେ, ଯେତେବେଳେ ଆଇନର ଜାଲ କଷି ହେବାରେ ଲାଗିଛି, ସେତେବେଳେ ସେହି ଗୁମୁରି ହୋଇ ରହିଥିବା କ୍ରୋଧ ଏବେ ଅଗ୍ନିପାତ ସାଜିଛି!
ନବୀନ ନିବାସର ବନ୍ଦ କୋଠରୀ ଭିତରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶଙ୍ଖ ଭବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ… ଏବେ ଗୋଟିଏ ସ୍ୱର ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି
“ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଅହଂକାର ଆମକୁ ବୁଡ଼ାଇଲା! ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ଆମକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ! ଏବେ ପୋଲିସ ନୋଟିସ ଯାଉ କି ସିବିଆଇ ସମନ୍ ଆସୁ, ଆମେ କାହିଁକି ତାଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଯିବୁ?”
ଯେଉଁ ଅଫିସରଙ୍କ ଆଗରେ ଦିନେ ସ୍ୱାଭିମାନ ବିକି ଦେଇ ନେତାମାନେ ଧାଡ଼ି ବାନ୍ଧି ଠିଆ ହେଉଥିଲେ, ଆଜି ସେହି ଅଫିସରଙ୍କୁ ବିଜେଡି ନେତାମାନେ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ମାନୁଛନ୍ତି। କୌଣସି ନେତା ଆଜି ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ସମର୍ଥନରେ ଗୋଟିଏ ବି ପଦ କହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନାହାନ୍ତି।
ଏହା କେବଳ କୋପ କି କ୍ରୋଧ ନୁହେଁ, ଏହା ହେଉଛି ଦଳ ଭାଙ୍ଗିବାର ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କେତ!
ଅତୀତରେ କର୍ପୋରେଟ୍ ଜଗତରୁ ଆସି ହଠାତ୍ ବିଜେଡିରେ ଉଚ୍ଚ ପଦବୀ ପାଇଥିବା ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ରଙ୍କ ଭଳି ନେତା, ଯିଏ ଦିନେ ପାଣ୍ଡିଆନ୍ କୋର-ଟିମ୍ର ଅତି ନିକଟତର ଥିଲେ, ଆଜି ତାଙ୍କୁ ନେଇ ବି ରାଜନୈତିକ କରିଡୋରରେ ଜୋରଦାର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି। ଖବର ଆସୁଛି ଯେ ସେ ବିଜେପିର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅଛନ୍ତି!
କେବଳ ସଂତୃପ୍ତ ମିଶ୍ର ନୁହନ୍ତି, ବିଜେଡିର ଏକାଧିକ ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ, ପୂର୍ବତନ ବିଧାୟକ, ଏବଂ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଜିଲ୍ଲା ନେତା ଏବେ ନିଜ ନିଜର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ନେଇ ଗଭୀର ଚିନ୍ତିତ।
• ସେମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ବିଜେଡି ଡଙ୍ଗାରେ ଏବେ ବଡ଼ କଣା ହୋଇସାରିଛି।
• ସେମାନେ ଦେଖୁଛନ୍ତି ଯେ ଅଦୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଦଳ ଚଳାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଏବେ ଆଇନଗତ ଆଞ୍ଚରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଛଟପଟ ହେଉଛନ୍ତି।
• ଆଉ ଏସବୁ ଭିତରେ, ଯଦି ଦଳକୁ ସମ୍ଭାଳିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଦୃଢ଼ ନେତୃତ୍ୱ ନାହିଁ, ତେବେ କେହି ବି ବୁଡ଼ୁଥିବା ନାଆରେ ବସି ରହିବାକୁ ଚାହିଁବେ ନାହିଁ।
ସୂତ୍ରରୁ ମିଳୁଥିବା ଖବର ଅନୁଯାୟୀ, ଆଗାମୀ କିଛି ସପ୍ତାହ ଭିତରେ ବିଜେଡିରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳ ଏବଂ ଦଳଛାଡ଼ା ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
ଆସନ୍ତୁ ଟିକିଏ ଗଭୀର ଭାବେ ସମୀକ୍ଷା କରିବା
୨୦୦୦ ମସିହାରୁ ୨୦୨୪… ଦୀର୍ଘ ୨୪ ବର୍ଷ! ଓଡ଼ିଶାବାସୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କୁ ଅକୁଣ୍ଠ ଭଲପାଇବା ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାଜନୀତିର ଏକ ବ୍ରାଣ୍ଡ। ବିରୋଧୀଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକଟି ଚାଲ୍କୁ ସେ ଅତି ସହଜରେ କାଟି ଦେଉଥିଲେ। ସେ ଥିଲେ ‘ଅପରାଜେୟ’।
କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ବଡ଼ ଭୁଲ୍… ଶାସନର ଶେଷ କିଛି ବର୍ଷରେ ଜଣେ ତାମିଲନାଡ଼ୁ ନିବାସୀ ଆଇଏଏସ ଅଫିସରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, ଏବଂ ଜନପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ କ୍ଷମତାହୀନ କରିବାର ମାନସିକତା— ଆଜି ସେହି ୨୪ ବର୍ଷର ସାମ୍ରାଜ୍ୟକୁ ଧୂଳିସାତ୍ କରିଦେଇଛି।
ଆଜି ସେହି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ…
• ଯିଏ ଦିନେ ଗୋଟିଏ ଚିଠିରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ବହିଷ୍କାର କରୁଥିଲେ,
• ଯାହାଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଇସାରାରେ ଆମଲାତନ୍ତ୍ର ନାଚୁଥିଲା,
ଆଜି ସେ ନିଜର ଅତି ଆପଣାର ଅଫିସରଙ୍କୁ ବୋଝ ବୋଲି ଭାବୁଥିବା ନେତାମାନଙ୍କୁ ବୁଝାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଆଜି ସେ ନିଜ ନିଜ ଭିତରେ ଲଢ଼ୁଥିବା ନେତାମାନଙ୍କୁ ଏକାଠି ରଖିବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ରାଜନୀତିର ସବୁଠାରୁ ନିଷ୍ଠୁର ସତ୍ୟ— ଯେଉଁ କ୍ଷମତା ଦିନେ ଆପଣଙ୍କୁ ଅପରାଜେୟ ବନାଏ, ସେହି କ୍ଷମତାର ଅପବ୍ୟବହାର ଦିନେ ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଦିଏ!
ତେବେ ଏବେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି— ବିଜେଡିର ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ?
ଗୋଟିଏ ପଟେ ନୂଆ ବିଜେପି ସରକାରଙ୍କ ଆକ୍ସନ୍ ମୋଡ୍, ସରକାରୀ ଫାଇଲ ଗାଏବ ମାମଲାରେ ସମନ୍, ସିବିଆଇ ଜେରା, ଆଉ ଅନ୍ୟପଟେ ଦଳ ଭିତରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଗୃହଯୁଦ୍ଧ!
୧. ପ୍ରଥମ ସମ୍ଭାବନା: ବିଜେଡି ଯଦି ଆଜି ବି ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରୁ ବାହାରି ନ ପାରେ, ତେବେ ଦଳୀୟ ଅସନ୍ତୋଷ ଏତେ ଗ୍ରାସ କରିବ ଯେ ଦଳ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଯିବାର ଯଥେଷ୍ଟ ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
୨. ଦ୍ୱିତୀୟ ସମ୍ଭାବନା: ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ନିଜକୁ ଆଇନଗତ ଓ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟରୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଦଳ (ବିଶେଷ କରି ବିଜେପି) ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇବେ।
୩. ତୃତୀୟ ସମ୍ଭାବନା: ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପରେ ବିଜେଡିର କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନ ଥିବାରୁ, ଏହି ଦଳୀୟ କନ୍ଦଳ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦଳର ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ହିଁ ଶେଷ କରିଦେବ।
ଇତିହାସ ଗୋଟିଏ କଥା ଶିଖାଏ— “ଅତ୍ୟାଧିକ କ୍ଷମତାର କେନ୍ଦ୍ରୀକରଣ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଜନାଦେଶକୁ ଅବଜ୍ଞା କରିବାର ପରିଣାମ ସଦାସର୍ବଦା ଭୟଙ୍କର ହୋଇଥାଏ।”
ଆଜି ବିଜେଡି ଯେଉଁ ଛଟପଟ ହେଉଛି, ତାହା କୌଣସି ବାହାର ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜର ଭୁଲ୍ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ। ଜଣେ ପ୍ରଶାସନିକ ଅଫିସରଙ୍କ ପ୍ରେମରେ ପଡ଼ି ପୂରା ଦଳକୁ ବାଜି ଲଗାଇ ଦେବାର ସେହି ମୂଲ୍ୟ ଆଜି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦଳ ସୁଝୁଛନ୍ତି।
