ଦେଶର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୌରବ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ସମ୍ମାନକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ କଠୋର ଆଇନଗତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ଭଳି ଦେଶର ପବିତ୍ର ଜାତୀୟ ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ କୁ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ସଂସଦରେ ଏକ ନୂତନ ବିଲ୍ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ବ୍ୟାପକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶେଷ ହୋଇଛି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ନୂଆ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ବା ସଂଗଠନ ଜାଣିଶୁଣି ଜାତୀୟ ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ର ଅପମାନ କରନ୍ତି, ଏହାକୁ ଗାନ କରିବା ସମୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଏହାର ଗରିମାକୁ ହାନି ପହଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ସହ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ମୋଟା ଅଙ୍କର ଜରିମାନାର ପ୍ରାବଧାନ ରହିବ।
![]()
ଆଇନଗତ ଶୂନ୍ୟତା ଦୂର କରିବାକୁ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରୟାସ
ବର୍ତ୍ତମାନର ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ‘ପ୍ରିଭେନସନ୍ ଅଫ୍ ଇନସଲ୍ଟସ ଟୁ ସିଟିଜେନ୍ସ ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଅନର୍ ଆକ୍ଟ, ୧୯୭୧’ ରହିଛି। ଏହି ଆଇନ ମାଧ୍ୟମରେ କେବଳ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ପତାକା (ତ୍ରିରଙ୍ଗା), ସମ୍ବିଧାନ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତର ଅପମାନକୁ ଏକ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ।
ମାତ୍ର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ମୁଖ୍ୟ ସ୍ଲୋଗାନ ତଥା କୋଟି କୋଟି ଭାରତୀୟଙ୍କ ଭାବନା ସହ ଜଡ଼ିତ ଜାତୀୟ ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ପାଇଁ ଏହି ପୁରୁଣା ଆଇନରେ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର କଠୋର ଦଣ୍ଡର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା। ସଂସଦରେ ଆସିବାକୁ ଥିବା ଏହି ନୂତନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ସେହି ପୁରୁଣା ଆଇନଗତ ତ୍ରୁଟି ଓ ଶୂନ୍ୟତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୂର କରିବ ଏବଂ ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଓ ଆଇନଗତ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପ୍ରଦାନ କରିବ।

କ’ଣ ରହିବ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଲ୍ର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରାବଧାନ ଓ ଦଣ୍ଡ ବ୍ୟବସ୍ଥା ?
ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶିତ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଲ୍ରେ କେତେକ ଅତି କଠୋର ନିୟମ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି:
୧. କାରାଦଣ୍ଡ ଓ ଜରିମାନା : ଯଦି କୌଣସି ସର୍ବସାଧାରଣ ସ୍ଥାନ, ସଭାସମିତି, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ କିମ୍ବା ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗାନ କରାଯିବା ସମୟରେ କେହି ହଟ୍ଟଗୋଳ କରନ୍ତି, ଗୀତ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଏହା ପ୍ରତି ଅବଜ୍ଞା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଶ୍ରମ କାରାଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ଆର୍ଥିକ ଜରିମାନା କିମ୍ବା ଉଭୟ ଦଣ୍ଡରେ ଦଣ୍ଡିତ କରାଯାଇପାରେ।
୨. ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ଉପରେ କଟକଣା : ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି କୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ ଗୀତର ଅପମାନ ମାମଲାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ୬ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶର ସଂସଦ (ଲୋକସଭା/ରାଜ୍ୟସଭା) କିମ୍ବା କୌଣସି ରାଜ୍ୟର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଯୋଗ୍ୟ ଘୋଷଣା କରାଯିବାର ପ୍ରାବଧାନ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଲ୍ରେ ରହିଛି।
୩. ଡିଜିଟାଲ୍ ଓ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ଉପରେ ନଜର : କେବଳ ବାସ୍ତବ ଜୀବନରେ ନୁହେଁ, ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ବା ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଯଦି କେହି ଜାତୀୟ ଗୀତକୁ ବିକୃତ କରି ଉପସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଏହାର ପରିହାସ କରନ୍ତି, ତେବେ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଆଣି ଆଇଟି ଆକ୍ଟ ସହ କଠୋର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ।
ରାଜନୈତିକ ବିତର୍କ ଓ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ଦେଶର ରାଜନୈତିକ ମହଲରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଶାସକ ପକ୍ଷର ନେତା ଓ ବହୁ ରାଷ୍ଟ୍ରବାଦୀ ସଂଗଠନ ଏହି ବିଲ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚାଟାର୍ଜୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’ ଗୀତଟି ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ପ୍ରାଣ ଥିଲା। ଏହାର ସମ୍ମାନ ରକ୍ଷା କରିବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ମୂଳ ସାମ୍ବିଧାନିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
ଅନ୍ୟପଟେ କେତେକ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଏବଂ ମାନବାଧିକାର କର୍ମୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦେଶପ୍ରେମ ହେଉଛି ଏକ ଆନ୍ତରିକ ଭାବନା, ଏହାକୁ କୌଣସି କଠୋର ଆଇନଗତ ଚାପ କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ମାଧ୍ୟମରେ ଜବରଦସ୍ତ ଲଦି ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ସରକାର ଏହି ବିଲ୍ ଆଣିବା ସମୟରେ ସମସ୍ତ ବର୍ଗର ଧାର୍ମିକ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ। ତେବେ ଆଗାମୀ ସଂସଦ ଅଧିବେଶନରେ ଏହି ବିଲ୍ ଆଗତ ହେବା ପରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ବିତର୍କ ହେବ ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ୁଛି।


