ଦେଶରେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଏବଂ କିଶୋରୀ ମାତୃତ୍ୱ ମାମଲା ବର୍ତ୍ତମାନ ଧୀରେ ଧୀରେ ହ୍ରାସ ହେବାରେ ଲାଗିଛି । ଜାତୀୟ ପରିବାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସର୍ଭେ (NFHS) ର ସଦ୍ୟତମ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ବର୍ତ୍ତମାନ କମ୍ ଝିଅ ୧୮ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ବିବାହ କରୁଛନ୍ତି । ତଥାପି, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ।
ସର୍ଭେ ତଥ୍ୟ କ’ଣ କୁହେ ?

ସର୍ଭେ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦ ରୁ ୨୪ବର୍ଷ ବୟସର ୨୦.୧%ମହିଳା ୧୮ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ। ପୂର୍ବ ସର୍ଭେରେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୨୩.୩% ଥିଲା । ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ମାମଲାର ରେକର୍ଡ ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ପୁଅମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଛି । ୨୫ ରୁ ୨୯ବର୍ଷ ବୟସର ୧୫.୯% ପୁରୁଷ ୨୧ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବ ସର୍ଭେରେ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୧୭.୭% ଥିଲା ।
ଗ୍ରାମୀଣ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ

ସହରାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ, ୧୧.୪% ଝିଅ ୧୮ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ବିବାହିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୨୩.୩% ରହିଛି । ଏହା ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ, ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚଟି ଝିଅଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ କମ୍ ବୟସରେ ବିବାହ କରୁଛନ୍ତି । ମାତୃତ୍ୱ ବୟସ ସମ୍ପର୍କରେ ସମାନ ଚିତ୍ର ଦେଖାଦେଇଛି । ସର୍ଭେ ସମୟରେ ୧୫ ରୁ ୧୯ବର୍ଷ ବୟସର ୬.୭% ଝିଅ ପୂର୍ବରୁ ମା’ ହୋଇସାରି ଥିଲେ କିମ୍ବା ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ । ସହରାଞ୍ଚଳରେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୩.୪% ଥିଲା, ଯେତେବେଳେ କି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହା ୭.୯% ରେକର୍ଡ଼ କରାଯାଇଥିଲା ।
ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଉପର ମୁହାଁ ଜନ୍ମ ହାର ଗ୍ରାଫ୍

ସର୍ଭେ ଅନୁସାରେ, ଦେଶରେ ପ୍ରତି ମହିଳା ପାଇଁ ହାରାହାରି ପିଲାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା (ପ୍ରଜନନ ହାର) ୨.୦ ରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି । ସହରାଞ୍ଚଳରେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୧.୬, ଯେତେବେଳେ କି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏହା ୨.୧ । ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ସହରାଞ୍ଚଳରେ ପରିବାରର ଆକାର ହ୍ରାସ ପାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଏବେ ବି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି ।
ଏହି ବିଷୟରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କ’ଣ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ଶିକ୍ଷା, ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଝିଅମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍କୁଲ ଏବଂ କଲେଜରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରବେଶ ଯୋଗୁଁ ବିବାହ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି । ତଥାପି, ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ବାଲ୍ୟବିବାହ ଏବଂ କିଶୋରୀ ମାତୃତ୍ୱକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆହୁରି କାର୍ଯ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ।
ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟବସ୍ତୁ

- ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ଝିଅମାନଙ୍କ ବିବାହ : ୨୩.୩% ରୁ ୨୦.୧% କୁ ହ୍ରାସ
- ୨୧ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ବିବାହ : ୧୭.୭% ରୁ ୧୫.୯% କୁ ହ୍ରାସ
- କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ଝିଅମାନେ ମା’ ହେବା : ୬.୮% ରୁ ୬.୭% କୁ ହ୍ରାସ
- ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ବିବାହ : ୧୧.୪%
- ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ୍ ବିବାହ : ୨୩.୩%
- ପ୍ରଜନନ ହାର: ପ୍ରତି ମହିଳା ପିଛା ୨.୦ ସନ୍ତାନ
- ସହରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଜନନ ହାର: ୧.୬ ; ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ : ୨.୧


