ଛଅ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ, ମେ ୨୦୨୦ରେ, ଚୀନ୍ ପୂର୍ବ ଲଦାଖ ସୀମା ପାର କରି ଅନୁପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା । ଭାରତୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ଚାପ ଯୋଗୁଁ, ଚୀନ୍ ସୈନ୍ୟମାନେ ପ୍ରକୃତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LAC) କୁ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ।
ତଥାପି, ଆଜି ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ତା’ର ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନଥିବାରୁ ୫୦,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ସୈନିକ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଭାରତ ବାର୍ଷିକ ୧ ଲକ୍ଷ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ କରୁଛି ।
ଭାରତ ଉପରେ ଚାପ
ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ବୁଝୁଛି ଯେ ସୀମାରେ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ସାମରିକ ଶିବିର ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ । ତଥାପି, ତାର ସୈନ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ମନା କରି ଭାରତ ଉପରେ ଥିବା ଚାପକୁ ତୀବ୍ର କରିଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଚୀନ୍ ଉପରେ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି । ଚୀନ୍ ସହିତ ସୀମା ବିବାଦର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ହେଲେ ହିଁ ଆମେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ସମାଧାନ କରିପାରିବା ।
ଏକ କଠୋର ମନୋଭାବ
ରାଜନୈତିକ ସ୍ତରରେ ବେଜିଂ ସହିତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଆଲୋଚନା କରିବାର ସମୟ ଆସିଛି । ତଥାପି, ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ଯେ ଚୀନ୍ ଏବେ ୧୯୬୨ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତକୁ ଦେଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ କଠୋର ମନୋଭାବ ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଯଥେଷ୍ଟ ଜଟିଳ ହୋଇଯାଇଛି । ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଯଦି ଭାରତ ଆନ୍ତରିକତା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ, ତେବେ ଆଲୋଚନାକୁ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପୂର୍ବ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକର ଢାଞ୍ଚାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରେ ।
ବ୍ୟାପକ ଚର୍ଚ୍ଚା
ପୂର୍ବତନ ସେନା ମୁଖ୍ୟ ଏମ୍.ଏମ୍. ନାରଭାଣେ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ , ଭାରତ ୧୯୫୯ ମସିହାରେ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଧାର କରି ସୀମା ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ଆଲୋଚନା କରିବା ବିଷୟରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ଏକ ଜାତୀୟ ସ୍ତରୀୟ ବିତର୍କ କୁ ସମର୍ଥନ କରେ । ସରକାର ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ସହିତ ପରାମର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ । ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବ ଯେ, ଯଦି ଚୀନ୍ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ହୁଏ ତେବେ ସମଗ୍ର ଦେଶ ଏକ ହୋଇ ରହିବ ।
ଚୀନ୍ ର ପ୍ରସ୍ତାବ
୧୯୫୯ ମସିହାରେ, ଚୀନର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଝୋଉ ଏନଲାଇ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ ଯେ , ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ (ସେତେବେଳେ NEFA ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା) ଉପରେ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା ବଦଳରେ, ଭାରତକୁ ଚୀନ୍ ଦଖଲ ଅଧୀନରେ ଥିବା ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିଜର ଦାବି ପରିତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡିବ । ପୂର୍ବତନ ସେନାମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ବିଚାର କରିବା ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ହୋଇପାରେ ।
ନେହେରୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶ
ଯେତେବେଳେ ଚୀନ୍ ଦ୍ୱାରା ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ଦଖଲ କରିବା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ତିବ୍ଦତ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କୁ ବିରୋଧୀ ଦଳ ପକ୍ଷରୁ କଠୋର ସମାଲୋଚନାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡିଲା । ନେହେରୁ ସେତେବେଳେ କହିଥିଲେ ଯେ ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ଏକ ନିର୍ଜନ, ତୁଷାରପାତିତ ଅଞ୍ଚଳ ଥିଲା ଯେଉଁଠାରେ ଘାସର ଏକ ତୃଣ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ି ନଥିଲା । ତଥାପି, ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଉ, ତେବେ ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ପଦବୀରେ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ । ଏହି କାରଣରୁ, ନେହେରୁ ଏକ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ : ଅକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ଭାରତୀୟ ଅଞ୍ଚଳ ରହିବ, କିନ୍ତୁ ଚୀନ୍ ସେଠାରେ ନିର୍ମାଣ କରିଥିବା ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ପାଇବ ।
କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଦଖଲ
ପ୍ରାୟ ୩୮,୦୦୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ପରିବ୍ୟାପ୍ତ, ଆକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ବର୍ଷସାରା ବରଫରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ରହିଥାଏ । ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ମାନବ ବସବାସର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅନୁପସ୍ଥିତି ହେତୁ, କୌଣସି ପ୍ରଶାସନିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଆବଶ୍ୟକତା କେବେ ଅନୁଭବ ହୋଇନଥିଲା । ପୂର୍ବତନ ଜାମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ଗଡ଼ଜାତ ରାଜ୍ୟ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଶାସନମୁକ୍ତ କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ନବଗଠିତ ସରକାର ମଧ୍ୟ ଏଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେଇପାରି ନଥିଲେ । ଏହି ପରିସ୍ଥିତିର ଲାଭ ଉଠାଇ, ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ‘ନୂତନ ଚୀନ୍’ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ହେବାର କିଛି ସମୟ ପରେ, କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ନେତୃତ୍ୱ ତିବ୍ଦତ, ଆକ୍ସାଇ ଚୀନ୍ ଏବଂ ପୂର୍ବ ତୁର୍କେସ୍ତାନ ଭଳି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନିଜର ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ସୈନ୍ୟ ପଠାଇଥିଲେ । ଚୀନ୍ ଦାବି କରେ ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ୧୭ ଶତାବ୍ଦୀରୁ ଏହାର କିଙ୍ଗ୍ ରାଜବଂଶର ଅଧୀନରେ ରହିଆସିଛି ।
ବିବାଦୀୟ ଦାବି
ଐତିହାସିକ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ସମୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡ଼େ ଯେ, ୨୦ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରିଟିଶ ଭାରତ କିମ୍ବା ଚୀନ୍ ଆକ୍ସାଇ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ପ୍ରକୃତ ଭୌତିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରିନଥିଲେ । ୧୯୪୯ ପୂର୍ବରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦୁଇଟି ତତ୍କାଳୀନ ସ୍ୱାଧୀନ ରାଷ୍ଟ୍ର : ତିବ୍ଦତ ଏବଂ ପୂର୍ବ ତୁର୍କେସ୍ତାନକୁ ସୀମାନ୍ତ କରିଥିଲା । କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଶାସନର ଆଗମନ ପରେ, ଚୀନ୍ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅଧିକୃତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାର ନାମ ଜିନଜିଆଙ୍ଗ ରଖାଯାଇଥିଲା ।
ସମୟର ଆବଶ୍ୟକତା
ଜେନେରାଲ ନାରଭାଣେ ଚୀନ୍ ସହିତ ଭାରତର ସୀମା ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଜଡିତ ଜରୁରୀତା ଏବଂ ଏପରି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଆବଶ୍ୟକତାର ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଗଭୀର ବୁଝାମଣା ରଖିଛନ୍ତି । ତେଣୁ, ତାଙ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ବିଚାର କରିବା ଉଚିତ । ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ବିଶ୍ୱକ୍ରମ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସମୀକରଣରେ ଘଟୁଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତକୁ ଏହାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ୱାର୍ଥ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଏକ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ପୁନର୍ବିଚାର କରିବାକୁ ପଡିବ । ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସଙ୍କଟ ଚୀନ୍ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଗମ୍ଭୀର ଆଲୋଚନାରେ ସାମିଲ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି ।
