ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା ଉଭୟରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବାକୁ ଚୂଡାନ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି । ଏଥିପାଇଁ, ୧୩୧ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ଆଗତ କରାଯାଉଛି । ସମକାଳୀନ ଭାବରେ, ମୋଦି ସରକାର ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ବିଲ୍ ଆଗତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି ।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁଯାୟୀ, ଲୋକସଭା ପାଇଁ ହେବାକୁ ଥିବା ନିର୍ବାଚନରେ ୮୫୦ ଆସନ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନର ୫୪୩ ଆସନକୁ ବଦଳାଇବ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ, ରାଜ୍ୟରୁ ୮୧୫ ଜଣ ସାଂସଦ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରୁ ୩୫ ଜଣ ସାଂସଦ ସଂସଦରେ ସେମାନଙ୍କର ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରିବେ । ଏହି ବିଲ୍ ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାର ତଥ୍ୟକୁ ନିର୍ବାଚନ କ୍ଷେତ୍ର ପୁନଃନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆଧାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି । ବିଲ୍ ଗୁରୁବାର, ଏପ୍ରିଲ ୧୬ ତାରିଖରେ ଲୋକସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି । ବିଲ୍ ଉପରେ ସାଂସଦୀୟ ଆଲୋଚନା ଏପ୍ରିଲ ୧୬ ରୁ ଏପ୍ରିଲ ୧୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେବ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ରାଜନୈତିକ ଦୃଶ୍ୟପଟର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ପର୍କରେ ଏବେ ଏନେଇ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
ୟୁପିରେ ଆସନ ପଛରେ ଗଣିତ କ’ଣ?’
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ୮୦ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ରାଜ୍ୟରୁ ୮୦ ଜଣ ପ୍ରତିନିଧି ସଂସଦକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୁଅନ୍ତି । ୫୪୩ ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଲୋକସଭା ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦେଖାଗଲେ , ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଗୃହକୁ ନିର୍ବାଚିତ ମୋଟ ସାଂସଦଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୬.୭୮% ସଦସ୍ୟ ହିଁ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି । ଏହି ଗଣନାକୁ ଆଧାର କରି, ଯଦି ଲୋକସଭା ଆସନର ମୋଟ ସଂଖ୍ୟା ୮୫୦କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଏ, ତେବେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶକୁ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବରେ ୧୨୫ ଟି ଆସନ ଆବଣ୍ଟିତ ହୋଇପାରିବ ।
ଜନଗଣନା ତଥ୍ୟ କ’ଣ ସୂଚାଇଥାଏ?
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୧୯୭୧ ଜନଗଣନା ଉପରେ ଆଧାରିତ । ବିଶେଷକରି, ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରେ ୟୁପିରେ ଲୋକସଭା ଆସନ ବଣ୍ଟନ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା । ସେହି ସମୟରେ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଏକକ ଏକୀକୃତ ରାଜ୍ୟ ଗଠନ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୧ର ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ୮ କୋଟି, ୩୮ ଲକ୍ଷ, ୪୯ ହଜାର ଥିଲା । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଧାରରେ , ୟୁପିରେ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୮୫ ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସୂଚାଇ ଦେଉଥିଲା ଯେ ପ୍ରତି ୯,୮୬,୪୫୯ ଭୋଟରଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ଲୋକସଭା ଆସନ ଥିଲା ।
୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ୧୯,୯୮,୧୨,୩୪୧ ଥିଲା । ଯଦି ଆମେ ଏହି ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଇଁ ଲୋକସଭା ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ବିଚାର କରିବା – ପ୍ରତି ଦଶ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ହାରାହାରି ଜଣେ ସଂସଦ ସଦସ୍ୟ (ଏମ୍ପି)ଙ୍କ ହିସାବରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୧୯୮ ରୁ ୨୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ୨୦୧୧ ଜନଗଣନାର ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତେବେ ରାଜ୍ୟର ଲୋକସଭା ଆସନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମୀକରଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ ।
ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ କେଉଁଟି ?
ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ଦୃଷ୍ଟିରୁ, ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂସଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ହେଉଛି ସୋନଭଦ୍ରାର ରବର୍ଟସଗଞ୍ଜ ଲୋକସଭା ଆସନ । ଏହା ପ୍ରାୟ ୨୫୦ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଆଧାରରେ, ଏହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ମୋଟ ଭୋଟର ସଂଖ୍ୟା ୧୭,୨୩,୫୩୮ । ଏଥିରେ ୯,୨୮,୪୩୦ ପୁରୁଷ ଭୋଟର ଏବଂ ୭,୯୫,୦୬୫ ମହିଳା ଭୋଟର ଅଛନ୍ତି ।
ବିପରୀତରେ, ଗାଜିଆବାଦ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୟୁପିର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂସଦୀୟ କ୍ଷେତ୍ର । ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ମୋଟ ଭୋଟର ସଂଖ୍ୟା ୨୯,୩୮,୮୪୫ ରହିଛି ।
ରାଜ୍ୟର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀ କେଉଁଟି ?
ୟୁପିର ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀକୁ ବିଚାର କଲେ, ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବାଗପତ ଆସନ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି । ଏହି ଜିଲ୍ଲା ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀର ମୋଟ ଭୋଟର ସଂଖ୍ୟା ୧୬,୧୬,୪୭୬ । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୮,୯୭,୧୫୦ ପୁରୁଷ ଭୋଟର ଏବଂ ୭,୧୯,୨୪୧ ମହିଳା ଭୋଟର ।
ୟୁପିରେ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା କିପରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା?
ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦେଶରେ ଚାରିଥର ଏକ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଥମ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କମିଶନ ୧୯୫୨ ମସିହାରେ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା । ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧୀନରେ, ୟୁପିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ୫୨ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ଜଣେ ସାଂସଦ (ଏମ୍ପି) ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ୧୭ ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକରୁ ଦୁଇଜଣ ସାଂସଦ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୬୩ ମସିହାର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଲା । ୧୯୭୩ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ତୃତୀୟ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୮୫ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ଗଠନ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ବିଭାଜନ ପରେ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୮୦ ଥିଲା ଯାହା ନବଗଠିତ ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟକୁ ୫ଟି ଲୋକସଭା ଆସନରେ ଆବଣ୍ଟିତ କରାଯାଇଥିଲା ।
ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଦେଶରେ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ, ଦେଶବ୍ୟାପୀ ମୋଟ ୪୯୪ଟି ଲୋକସଭା ଆସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୧୯୬୩ ମସିହାରେ, ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୫୨୨ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା । ୧୯୭୩ ମସିହାର ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ସମୟରେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ଆହୁରି ୫୪୩ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବା ପରେ ଏଯାବତ କୌଣସି ବୃଦ୍ଧି ନ ହୋଇ ଏହାକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସ୍ଥିର କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ୨୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିବ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ଲୋକସଭା ଆସନର ଯେକୌଣସି ବିସ୍ତାର ଉପରେ ଏକ ନୂତନ ସ୍ଥଗିତ ଏବଂ ୨୫ ବର୍ଷ ପାଇଁ ରଖାଯାଇଥିଲା । ଏବେ, ୫୩ ବର୍ଷ ପରେ, ଲୋକସଭା ଆସନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସମ୍ପର୍କରେ ପୁଣି ଥରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ।
also read : https://purvapaksa.com/strict-action-against-illegal-liquor-trade/
ବେଆଇନ ମଦ କାରବାର ବିରୋଧରେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ || Strict action against illegal liquor trade
