ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ସୀମା କିମ୍ବା ବାରୁଦରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଏହା ଏବେ ଏକ ଜଟିଳ ଗାଣିତିକ ସମୀକରଣରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠି ‘ଡଲାର୍’ ବନାମ ‘ଡ୍ରୋନ୍’ର ଲଢ଼େଇ ଚାଲିଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ, ବିଶେଷ କରି ଆମେରିକା-ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଜାରି ରହିଥିବା ସଂଘର୍ଷ, ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଏକ ଚେତାବନୀ ପାଲଟିଛି। ଆମେରିକାର ଅପରେସନ୍ ‘ଏପିକ ଫ୍ୟୁରି’ (Operation Epic Fury) କେବଳ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଆମେରିକାର ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତିର ଏକ ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା।
ଆସିମେଟ୍ରିକାଲ୍ ଓ୍ୱାରଫେୟାର୍: ଶସ୍ତା ଡ୍ରୋନ୍ର ମାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ
ଇରାନ ଏବେ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାକୁ ତାର ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ କରିଛି, ଆଉ ସେହି ସ୍ଥାନଟି ହେଉଛି ‘ଖର୍ଚ୍ଚ’। ଇରାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଗୋଟିଏ କାମିକାଜେ ଡ୍ରୋନର ମୂଲ୍ୟ ମାତ୍ର ୨୦୦୦ ଡଲାରରୁ ୫୦୦୦ ଡଲାର ଯାହାକି ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରାରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ରୁ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପଡ଼ୁଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ସାମାନ୍ୟ ଡ୍ରୋନକୁ ଆକାଶରେ ଚିହ୍ନଟ କରି ଧ୍ୱଂସ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ତାର ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ ‘ଥାଡ୍’ (THAAD) କିମ୍ବା ‘ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍’ (Patriot) ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି।
ଗୋଟିଏ ପ୍ୟାଟ୍ରିଅଟ୍ ମିସାଇଲର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା। ଏହାକୁ ସରଳ ଭାବେ ବୁଝିଲେ, ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ମାଛିକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ଏକ ସୁନା ନିର୍ମିତ ବନ୍ଧୁକ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡୁଛି। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ରଣନୈତିକ ଭାଷାରେ ‘ଇକୋନୋମିକ୍ ଏକ୍ଜସନ୍’ ବା ଆର୍ଥିକ ଥକ୍କାପଣ କୁହାଯାଏ। ଇରାନ ଜାଣିଛି ଯେ ସେ ସାମରିକ ଭାବେ ଆମେରିକା ସହ ସମକକ୍ଷ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ସେ ଆମେରିକାକୁ ଏତେ ଖର୍ଚ୍ଚାନ୍ତ କରିଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେପରି ଆମେରିକାର ଅର୍ଥନୀତି ନିଜେ ନିଜ ଭାର ସମ୍ଭାଳି ନ ପାରି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବ।
ଆମେରିକାର ବଜେଟ୍ ଏବଂ ରକ୍ତମୁଖା ରାଜନୀତି
ଆମେରିକା ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ପ୍ରାୟ ୭୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବାରୁଦ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ାଉଛି। ଅପରେସନ୍ ଆରମ୍ଭର ମାତ୍ର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକା ପ୍ରାୟ ୬,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରିସାରିଛି। ଏହି ପରିମାଣର ଅର୍ଥ କୌଣସି ଏକ ଛୋଟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ବାର୍ଷିକ ବଜେଟ୍ ସହ ସମାନ। ଯଦି ଆମେ ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବିଚାର କରିବା, ତେବେ ଏହି ଟଙ୍କାରେ ଅନେକଗୁଡ଼ିଏ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ହୋଇପାରନ୍ତା।
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟର କଥା, ଯେଉଁ ଅର୍ଥରେ ବିଶ୍ୱରୁ ଗରିବୀ ଦୂର ହୋଇପାରନ୍ତା କିମ୍ବା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବାରେ ଉନ୍ନତି ଆସିପାରନ୍ତା, ସେହି ଅର୍ଥ ଆଜି ଧ୍ୱଂସଲୀଳାରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି। ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଯିଏ କି ନିଜକୁ ‘ଯୁଦ୍ଧ ବିରୋଧୀ’ ବୋଲି ଦାବି କରନ୍ତି, ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏହି ଅପରେସନ୍ ଏବେ ଆମେରିକାକୁ ଏକ ଏମିତି ସମସ୍ୟାରେ ଫସାଇ ଦେଇଛି, ଯେଉଁଠୁ ବାହାରିବା କଷ୍ଟକର।
ଭାରତ ଓ ବିଶ୍ୱ ବଜାର ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରତିଫଳନ
ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅସ୍ଥିରତା ମାନେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦରରେ ନିଆଁ ଲାଗିବା। ଭାରତ ଭଳି ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର, ଯିଏ ନିଜର ଶକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ତା’ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଶକ୍ତ ଧକ୍କା। ତୈଳ ଦର ବଢ଼ିଲେ ପରିବହନ ମହଙ୍ଗା ହୁଏ, ଆଉ ପରିବହନ ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ଖାଉଟି ବଜାରରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିନିଷର ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ଇରାନର ଆକାଶରେ ଫୁଟୁଥିବା ଗୋଟିଏ ମିସାଇଲର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ଭାରତର ସାଧାରଣ ନିମ୍ନ ମଧ୍ୟବିତ୍ତ ପରିବାରର ରୋଷେଇ ଘରେ ଶୁଣାଯାଏ। ଡିଜେଲ ଦର ବଢ଼ିବ ମାନେ ଚାଷୀର ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ଥାଳିରୁ ଖାଦ୍ୟ କମିବ। ତେଣୁ ଏହି ଯୁଦ୍ଧକୁ କେବଳ ଦୁଇଟି ଦେଶର ଲଢ଼େଇ ଭାବେ ଦେଖିବା ଭୁଲ୍ ହେବ, ଏହା ବିଶ୍ୱ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିର ଏକ ବଡ଼ କାରକ।
ସୁପର ପାଓ୍ୱାର୍ର ‘ପାଓ୍ୱାର୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍’ ଖାଲି ହେଉଛି କି?
ଆମେରିକା ପାଖରେ ଅର୍ଥର ଅଭାବ ନ ଥାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା ସୀମିତ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଆମେରିକା ତାର ମୋଟ ମିସାଇଲ୍ ଷ୍ଟକର ପ୍ରାୟ ୧୫ରୁ ୨୫ ପ୍ରତିଶତ ବ୍ୟବହାର କରିସାରିଲାଣି। ଏହି ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ମିସାଇଲଗୁଡ଼ିକୁ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ସମୟ ଲାଗେ। ଯଦି ଆମେରିକା ଏହିପରି ଭାବେ ଇରାନର ଶସ୍ତା ଡ୍ରୋନ୍ ପଛରେ ନିଜର ଘାତକ ମିସାଇଲ୍ ସାରିଦେବ, ତେବେ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯଦି ଚୀନ୍ କିମ୍ବା ରୁଷିଆ ସହ କୌଣସି ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେରିକାର ଅସ୍ତ୍ର ଭଣ୍ଡାର ଶୂନ୍ୟ ପଡ଼ିଯାଇଥିବ।
ଇରାନ ନିଜର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମରିକ ନେତାଙ୍କୁ ହରାଇ ସାରିଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ଆମେରିକାକୁ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଆର୍ଥିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ କେବେ ବି ସମାଧାନର ବାଟ ନୁହେଁ। ଆମେରିକାକୁ ଏବେ ନିଜର ଅହଂକାର ଛାଡ଼ି ବିଚାର କରିବାକୁ ହେବ ଯେ, ସେ କେତେଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ମହଙ୍ଗା ଯୁଦ୍ଧକୁ ଟାଣି ନେଇପାରିବ। ବିଶ୍ୱ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ଏହି ‘ଡଲାର ବନାମ ଡ୍ରୋନ୍’ର ଲଢ଼େଇ ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ, ନଚେତ୍ ଏହି ନିଆଁରେ କେବଳ ଆମେରିକା କି ଇରାନ ନୁହେଁ, ବରଂ ସାରା ବିଶ୍ୱର ଅର୍ଥନୀତି ପୋଡ଼ି ପାଉଁଶ ହୋଇଯିବ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/heatwave-advisory-for-educational-institutions/
ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ହିଟ୍ୱେଭ୍ ଆଡଭାଇଜରୀ || Heatwave advisory for educational institutions
