ଦିଲ୍ଲୀର ରାଜନୀତିକ ମଞ୍ଚ ପୁନର୍ବାର ତୀବ୍ର ତାପରେ । ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଚର୍ଚ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଥିବା ମଦ ନୀତି ମାମଲାରେ ଦିଲ୍ଲୀର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ ଓ ତାଙ୍କ ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମନୀଷ ସିସୋଦିଆ ସହିତ ଅନ୍ୟ ୨୧ ଜଣଙ୍କୁ ଏକ ଦିଲ୍ଲୀ କୋର୍ଟ ମୁକ୍ତ କରିବା ପରେ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। କୋର୍ଟ କହିଛି—ଏହି ନୀତିରେ କୌଣସି “ବହୁଳ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଅପରାଧିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ” ର ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ। ଏହା ପରେ କଂଗ୍ରେସ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ଏହାକୁ “ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ” ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି ଏବଂ ବିଜେପି ଉପରେ ଏଜେନ୍ସି ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛି।
ଏହି ଘଟଣା କେବଳ ଏକ ଆଇନ ରାୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଭାରତରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳ, ତଦନ୍ତ ଏଜେନ୍ସି ଓ ନିର୍ବାଚନୀ ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ପୁନଃ ସମ୍ମୁଖରେ ଆଣିଛି।
କୋର୍ଟର ରାୟ: ଆଇନି ଭାଷାରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଚାରପତି ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ୨୧ ଜଣଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସିବିଆଇ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ ହୋଇଥିବା ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ମନା କରିଥିଲେ। ରାୟରେ କୋର୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କରିଛି ଯେ ଫେଡେରାଲ୍ ଏଜେନ୍ସି ତାଙ୍କ ମାମଲାକୁ ନ୍ୟାୟିକ ଯାଞ୍ଚରେ ସ୍ଥିର କରିପାରିନଥିଲା। ବିଶେଷକରି, କୋର୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି ଯେ ଅନୁମାନ ଓ ଧାରଣା ଆଧାରିତ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ରର କାହାଣୀ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସ୍ଥାନ ପାଇପାରେନାହିଁ।
ସିବିଆଇ ପୂର୍ବ ଆପ ସରକାରଙ୍କ ଉତ୍ପାଦ ନୀତି ଗଠନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନରେ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗର ତଦନ୍ତ କରୁଥିଲା। ଏହି ମାମଲା ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରଙ୍କ ପତନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ କୋର୍ଟ ରାୟ ପରେ ଆଇନି ମାନଚିତ୍ର ପୂରା ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଛି।
କଂଗ୍ରେସର ଆକ୍ରମଣ: ‘ଇଚ୍ଛାଧାରୀ ନାଗ’ ଉପମା
କଂଗ୍ରେସର ଗଣମାଧ୍ୟମ ଓ ପ୍ରଚାର ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟ ପବନ ଖେରା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଭାଷାରେ ବିଜେପିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି—
“ବିଜେପି ଏକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ଆକୃତି ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ, ଏକ ଇଚ୍ଛାଧାରୀ ନାଗ।”ଖେରାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ବିଜେପିର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ “କଂଗ୍ରେସ ମୁକ୍ତ ଭାରତ” ଏବଂ ସେଥିପାଇଁ ସେମାନେ ଯେକୌଣସି ସ୍ତରକୁ ଯିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ତାଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ—ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ଏଜେନ୍ସିମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ବିପକ୍ଷ ନେତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାମଲା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରାଯାଏ ।
ସେ ଉଦାହରଣ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାମିଲନାଡୁରେ ନିର୍ବାଚନ ପୂର୍ବରୁ ପି. ଚିଦାମ୍ବରମଙ୍କ ନାମ ପୁନଃ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଆସିଛି । ଏହି ସମୟରେ ଗୁଜୁରାଟ ଓ ପଞ୍ଜାବ ନିର୍ବାଚନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଆପ ଓ ଅନ୍ୟ “ସୁବିଧାଜନକ ସହଯୋଗୀ”ଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଲୋପ ପାଇବ ବୋଲି ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି।
‘ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ’ ର ଅର୍ଥ କ’ଣ?
କଂଗ୍ରେସର ଅଭିଯୋଗର ମୂଳ ତର୍କ ହେଉଛି—ଏଜେନ୍ସି ତଦନ୍ତ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜନୈତିକ ସମୟସୂଚୀକୁ ଅନୁସରଣ କରେ। ନିର୍ବାଚନ ଆସିଲେ ମାମଲା ଗରମ ହୁଏ, ନିର୍ବାଚନ ସମୀକରଣ ବଦଳିଲେ ତାହା ଶିଥିଲ ହୋଇଯାଏ।
ଏହି ଧାରଣା ନୂତନ ନୁହେଁ। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ଧରି ବିପକ୍ଷ ଦଳମାନେ ଏନଫୋର୍ସମେଣ୍ଟ ଡାଇରେକ୍ଟୋରେଟ୍ (ED), ସିବିଆଇ ଓ ଆୟକର ବିଭାଗ ଉପରେ ଏହି ପ୍ରକାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଆସୁଛନ୍ତି। ବିଜେପି ଏହାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି କହିଛି—ଆଇନ ନିଜ ଗତିରେ ଚାଲେ ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଦୁର୍ନୀତି ଥାଏ, ସେଠି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ହେବ।
କେଜରିୱାଲଙ୍କ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା: ‘ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର’
କ୍ଲିନ୍ ଚିଟ୍ ପରେ ଅରବିନ୍ଦ କେଜରିୱାଲ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଏହି ମାମଲା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାରତର ଇତିହାସରେ “ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର”। ତାଙ୍କ ମତାନୁସାରେ, ଏହି ମାମଲା ଆପ ସରକାରକୁ ଅସ୍ଥିର କରିବା ଓ ଦିଲ୍ଲୀରେ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାର ଏକ ଚେଷ୍ଟା ଥିଲା।ଆପ ଦଳ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି କହୁଥିଲା ଯେ ଏହା ଏକ “ରାଜନୈତିକ ପ୍ରତିଶୋଧ” ମାମଲା। କୋର୍ଟର ରାୟ ପରେ ଆପ ନେତାମାନେ କହୁଛନ୍ତି—ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସତ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି।
ବିଜେପିର ମତ: ଆଇନ ତା’ର କାମ କରୁଛି
ବିଜେପି ପକ୍ଷରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ରାୟ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆସିନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦଳର ମତ ସାଧାରଣତଃ ଏହା—ତଦନ୍ତ ଏଜେନ୍ସିମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ସେମାନେ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ବିଜେପି ପୂର୍ବରୁ କହିଛି—କୋର୍ଟ ଯାହା କହିବ ସେହିଟା ଶେଷ କଥା। ତଥାପି ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚରେ ଏହି ରାୟ ଆପ ଓ କଂଗ୍ରେସ ଉଭୟଙ୍କୁ ନୂତନ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ଦେଇଛି।
ତୃତୀୟ ପାତ୍ର: କେ କବିତା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ
ଏହି ମାମଲାରେ ତେଲେଙ୍ଗାନା ଜାଗୃତି ସଭାପତି କେ କବିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କ୍ଲିନ୍ ଚିଟ୍ ମିଳିଛି। ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାଜନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟର ନେତାମାନେ ଏହି ମାମଲାକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏଜେନ୍ସି ଓ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତିର ସମ୍ପର୍କର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଭାବେ ଦେଖୁଛନ୍ତି।
ନିର୍ବାଚନୀ ପରିପ୍ରେକ୍ଷିତ: ଗୁଜୁରାଟ, ପଞ୍ଜାବ ଓ ଆଗାମୀ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକ
ଗୁଜୁରାଟ ଓ ପଞ୍ଜାବ ନିର୍ବାଚନ ଆଗରେ ଅଛି। ଏହି ଦୁଇ ରାଜ୍ୟରେ ଆପ ଓ କଂଗ୍ରେସ ଉଭୟ ରାଜନୈତିକ ଭାବେ ସକ୍ରିୟ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କୋର୍ଟର ରାୟ ନିର୍ବାଚନୀ ପରିବେଶକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତ—କେଜରିୱାଲଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ନୂଆ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ। ତାଙ୍କ ଦଳ ଏହି ରାୟକୁ “ନୈତିକ ଜୟ” ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରିବ। ଅନ୍ୟପଟେ କଂଗ୍ରେସ ଏହାକୁ ବିଜେପି ବିରୋଧୀ ନାରେଟିଭ୍ ଗଢ଼ିବାରେ ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ।
ଏଜେନ୍ସି ଓ ରାଜନୀତି: ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଶ୍ନ
ଏହି ଘଟଣା ପୁନର୍ବାର ଏକ ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନକୁ ଉଠାଇଛି—ତଦନ୍ତ ଏଜେନ୍ସିମାନଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା କେତେ ପ୍ରମାଣିତ? ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବର ଅଭିଯୋଗକୁ କିପରି ଦୂର କରାଯିବ? ନ୍ୟାୟାଳୟ ତାଙ୍କ ରାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଛି—ଅନୁମାନ ଓ ଧାରଣା ଆଧାରିତ ମାମଲା ଆଇନି ଯାଞ୍ଚରେ ଟିକିପାରିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ତର୍କ ଏଠାରେ ଥମିବା ନାହିଁ।
ରାୟ ପରେ ରାଜନୀତିର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ
କେଜରିୱାଲଙ୍କୁ କ୍ଲିନ୍ ଚିଟ୍ ମିଳିବା ଏକ ଆଇନ ଘଟଣା ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ପ୍ରତିଧ୍ୱନି ରାଜନୈତିକ ମଞ୍ଚରେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଣାଯିବ । କଂଗ୍ରେସର “ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ” ଅଭିଯୋଗ, ବିଜେପିର ଏଜେନ୍ସି ସ୍ୱାଧୀନତା ଦାବି ଓ ଆପର “ରାଜନୈତିକ ଷଡ଼ଯନ୍ତ୍ର” ନାରେଟିଭ୍—ସବୁମିଶି ଏକ ଜଟିଳ ଚିତ୍ର ଗଢ଼ିଛି। ଭାରତୀୟ ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ଆଇନ, ଏଜେନ୍ସି ଓ ରାଜନୀତିର ସମ୍ପର୍କ ସଦା ବିଚାର ଓ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ରହିଛି । ଏହି ରାୟ ପରେ ସେହି ଚର୍ଚ୍ଚା ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହେବା ନିଶ୍ଚିତ। ଆଗାମୀ ନିର୍ବାଚନ ଓ ରାଜନୈତିକ ସମୀକରଣ ଏହି ରାୟକୁ କେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ—ସେଥି ଦେଖିବାକୁ ଦେଶ ଅପେକ୍ଷାରେ ଅଛି ।
also read https://purvapaksa.com/jagatsinghpur/
