କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ବୋର୍ଡ (ସିବିଏସଇ) ସମସ୍ତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହାୟତା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ସାମାଜିକ ଭାବପ୍ରବଣ ଶିକ୍ଷା (ଏସଇଏଲ)କୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଶିକ୍ଷାଗତ ଅଭ୍ୟାସରେ ଏକୀକୃତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାପକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଛି, ଯାହା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ୨୫ ଜୁଲାଇ, ୨୦୨୫ ରେ ଫୌଜଦାରୀ ଆବେଦନ ନମ୍ବର ୩୧୭୭/୨୦୨୫ ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ରାୟ ପରେ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସଂରଚିତ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତାଲିମ, ଅଭିଭାବକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗତ ରିପୋର୍ଟିଂ ଏବଂ କ୍ୟାରିଅର ପରାମର୍ଶକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥାଏ, ଯାହା ସାମଗ୍ରିକ ଶିକ୍ଷା ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଚିହ୍ନିତ କରିଥାଏ।
/odishatv/media/media_files/2026/02/23/cbse-mandates-mental-health-and-social-emotional-learning-framework-in-schools-after-sc-order-2026-02-23-08-59-34.png)
ସ୍କୁଲ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଦ୍ୱିବାର୍ଷିକ ତାଲିମ
ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ ଅଣଶିକ୍ଷକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ବର୍ଷକୁ ଅତି କମରେ ଦୁଇଥର ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ତାଲିମ ନେବାକୁ ପଡିବ। ପ୍ରମାଣିତ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୃତ୍ତିଗତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଅଧିବେଶନଗୁଡ଼ିକ ମନସ୍ତାତ୍ତ୍ୱିକ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା, ଚେତାବନୀ ସଙ୍କେତ ଚିହ୍ନଟ, ଆତ୍ମ-କ୍ଷତି ପ୍ରତି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ରେଫରାଲ୍ ଯନ୍ତ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବ।
ସିବିଏସଇ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛି ଯେ ଶିକ୍ଷାଦାନ, ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ସହାୟକ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ, ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ଅଣ-ପାପ୍ୟତାମୂଳକ ଭାବରେ ଜଡିତ ହେବା ପାଇଁ ତାଲିମ ଦିଆଯିବ।
ଅଭିଭାବକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାକ୍ଷରତା
ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ଅଭିଭାବକ ଏବଂ ଅଭିଭାବକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଅଯଥା ଶିକ୍ଷାଗତ ଚାପକୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିବା, ମାନସିକ କଷ୍ଟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିହ୍ନଟକୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ଏବଂ ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ଏବଂ ସହାୟକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା।
ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସାକ୍ଷରତା, ଭାବପ୍ରବଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଜୀବନ ଦକ୍ଷତା ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ସହାୟତା ସେବା ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତାକୁ ମଧ୍ୟ ଛାତ୍ର ଅଭିମୁଖୀକରଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ସମନ୍ୱିତ କରାଯିବ।
ବାର୍ଷିକ ସୁସ୍ଥତା ରିପୋର୍ଟିଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି
ଜବାବଧାନତା ପଦକ୍ଷେପର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ, ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ବେନାମୀ ରେକର୍ଡ ରଖିବା ଏବଂ ସୁସ୍ଥତା ହସ୍ତକ୍ଷେପ, ଛାତ୍ର ରେଫରାଲ, ତାଲିମ ଅଧିବେଶନ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପଦକ୍ଷେପର ବିସ୍ତୃତ ବିବରଣୀ ସହିତ ବାର୍ଷିକ ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ମାର୍କ ଏବଂ ରାଙ୍କିଂ ବ୍ୟତୀତ ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ
ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ କ୍ରୀଡା, କଳା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭଳି ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ବାହାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଶିକ୍ଷାଗତ ସ୍କୋର ଏବଂ ରାଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରିଚୟର ଏକ ବ୍ୟାପକ ଭାବନା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ସମୟ ସମୟରେ ପରୀକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚା ସମୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି।
ସଂରଚିତ କ୍ୟାରିଅର ପରାମର୍ଶ ସେବା
ସିବିଏସଇ ଛାତ୍ର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଅଭିଭାବକଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ, ସଂରଚିତ କ୍ୟାରିଅର ପରାମର୍ଶ ଅଧିବେଶନ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଛି। ଯୋଗ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏହି ଅଧିବେଶନଗୁଡ଼ିକ ଅବାସ୍ତବ ଶୈକ୍ଷିକ ଆଶାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା, ବିବିଧ କ୍ୟାରିଅର ପଥ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ସୂଚନାପ୍ରଦ, ଆଗ୍ରହ-ଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିବ।
ପରାମର୍ଶ ସାମାଜିକ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ମାନସିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ପ୍ରତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ରହିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟତା କିମ୍ବା ସଫଳତାର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ପରିଭାଷାକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବିଦ୍ୟାଳୟଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ସିବିପିଏସ)
କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ, ସିବିଏସଇ ସ୍କୁଲଗୁଡ଼ିକୁ ଡୋମେନ୍-III ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କ୍ଷମତା ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ମନୋନୀତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି।
ଦୁଇଟି ଏକ-ଦିନିଆ (୬-ଘଣ୍ଟା) କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି:
- ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ସୁସ୍ଥତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା
- ସହାୟକ ଏବଂ ସହାନୁଭୂତିଶୀଳ ସ୍କୁଲ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା
- ଛାତ୍ରମାନଙ୍କର ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ସଜ୍ଜିତ କରିବା
- ଆଇନଗତ ଏବଂ ବୃତ୍ତିଗତ ସହାୟତା ସେବା ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା
- ସ୍କୁଲ-ଆଧାରିତ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା
- ବିଷୟ-ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଶିକ୍ଷାଦାନରେ ଏସଇଏଲ ରଣନୀତିକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବା
- ଏସଇଏଲ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଯୋଜନା ବିକାଶ କରିବା
ସାମାଜିକ ଭାବପ୍ରବଣ ଶିକ୍ଷା (ଏସଇଏଲ)
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଭାବପ୍ରବଣ ସୁସ୍ଥତା ଏବଂ ଶୈକ୍ଷିକ ସଫଳତା ଉଭୟକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଶ୍ରେଣୀଗୃହ ଅଭ୍ୟାସରେ ଏସଇଏଲ ରଣନୀତିକୁ ସନ୍ନିବେଶ କରିବା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କେନ୍ଦ୍ରିତ କରେ।
ସମଷ୍ଟିଗତ ଏବଂ ସ୍ଥିର ସ୍କୁଲ ଇକୋସିଷ୍ଟମ ଆଡ଼କୁ
ସିବିଏସଇ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷାରେ ଏକ ପଦ୍ଧତିଗତ ସଂସ୍କାରକୁ ସଙ୍କେତ ଦିଏ, ଯାହା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଭାବପ୍ରବଣ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ମାନସିକ ସୁସ୍ଥତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରଖିଛି। ପ୍ରିନ୍ସିପାଲ ଏବଂ ସ୍କୁଲ ମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ସମର୍ଥନ କରିବାକୁ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ତାଲିମ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପାଇଁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସମୟୋଚିତ ମନୋନୟନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ କେବଳ ଶିକ୍ଷାଗତ ଉତ୍କର୍ଷତା ନୁହେଁ ବରଂ ସାରା ଦେଶରେ ଭାବପ୍ରବଣ ଭାବରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ସ୍ଥିର ଶିକ୍ଷାର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/cyber-fraud-odisha-youth-involved-in-rs-1-25-crore-transaction/
