୨୦୨୬-୨୭ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୧.୦୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବଜେଟ୍ ଘୋଷଣା କରିଛି—ଚଳିତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୯% ବୃଦ୍ଧି। ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଆବଣ୍ଟନ ଲଗାତାର ବଢ଼ିଛି, ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିସ୍ତାର ହୋଇଛି, ନୂତନ ମେଡିକାଲ୍ କଲେଜ ଖୋଲାଯାଇଛି, ହଜାର ହଜାର ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଅପଗ୍ରେଡ୍ କରାଯାଇଛି।
ତଥାପି ପ୍ରଶ୍ନ ଅବିକଳ—ଯଦି ଟଙ୍କା ବଢ଼ୁଛି, ତେବେ ସେବା କାହିଁକି ଭଲ ହେଉନାହିଁ? କାହିଁକି ପ୍ରାୟ ଅର୍ଧାଧିକ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯାଆନ୍ତି?
ଏହା କେବଳ ବଜେଟ୍ର କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଏହା ଡିଜାଇନ୍, ପରିଚାଳନା, ମାନବ ସମ୍ବଳ ଓ ଦାୟିତ୍ୱର କାହାଣୀ।
ବିସ୍ତାର ହେଲା, ବିଶ୍ୱାସ ନୁହେଁ
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୧,୮୩,୮୩୩ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପକେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥତା କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଛି। ୧୫୭ ନୂତନ ମେଡିକାଲ କଲେଜକୁ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିଛି, ୧୦୮ଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ।
କିନ୍ତୁ ଜାତୀୟ ପରିବାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସର୍ଭେ ଆଧାରିତ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦର୍ଶାଉଛି—ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରାୟ ୫୦% ପରିବାର ସରକାରୀ ସୁବିଧା ବ୍ୟବହାର କରୁନାହାନ୍ତି। ବିହାରରେ ଏହା ୮୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
କାରଣ?
• ନିମ୍ନ ଗୁଣବତ୍ତା
• ଦୀର୍ଘ ପ୍ରତୀକ୍ଷା
• ଡାକ୍ତର ଅଭାବ
• ସୁବିଧା ଅନୁପଲବ୍ଧତା
ଏହା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ବିଶ୍ୱାସ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ମହାନ ବ୍ୟବଧାନକୁ ଦର୍ଶାଏ।

ଆବଣ୍ଟନ ବଢ଼ୁଛି, ବ୍ୟବହାର କମୁଛି
ଜାତୀୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ମିଶନ ପାଇଁ ୨୦୨୬-୨୭ରେ ୩୯,୩୯୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଆବଣ୍ଟନ। କିନ୍ତୁ ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର ହାର?
- ୨୦୨୨-୨୩ରେ ୬୫%
- ୨୦୨୪-୨୫ରେ ୬୨%
କିଛି ରାଜ୍ୟରେ ଅଧାରୁ କମ୍ ବ୍ୟବହାର।
ଏହାର ଅର୍ଥ ସରଳ—ସମସ୍ୟା ଟଙ୍କା ଅଭାବର ନୁହେଁ, ବ୍ୟବସ୍ଥାଗତ କ୍ଷମତାର।
ବିଶ୍ଳେଷକ ନଚିକେତ ମୋର କହନ୍ତି—“ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ସିଷ୍ଟମ୍ କିପରି ଡିଜାଇନ୍ ଓ ପରିଚାଳିତ ହୁଏ।” ଅର୍ଥାତ୍ ବଜେଟ୍ ଘୋଷଣା ସମାଧାନ ନୁହେଁ; ବିତରଣ ପ୍ରଣାଳୀ ମୂଳ ଅଂଶ।
ମାନବ ସମ୍ବଳ: ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ
ଭାରତର ସାମୁଦାୟିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପ୍ରାୟ ୮୦% ବିଶେଷଜ୍ଞ ପଦ ଖାଲି। ପ୍ରତି ପାଞ୍ଚଟି ପଦରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ସର୍ଜନ କିମ୍ବା ଶିଶୁ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଉପଲବ୍ଧ।
ରେଡିଓଗ୍ରାଫର ଅଭାବ ୩୫%ରୁ ବଢ଼ି ୫୮%।
୨୦୨୨ରେ ପ୍ରତି ସରକାରୀ ଡାକ୍ତର ପାଇଁ ୭,୯୦୮ ଜଣ। ପ୍ରତି ସରକାରୀ ବେଡ୍ ପାଇଁ ୧,୬୬୬ ଜଣ।
ଏହି ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ଅଭାବ ନୁହେଁ—ଏହା ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ଉପଲବ୍ଧତାର ମୂଳ ଅବରୋଧ।
OOPE ହ୍ରାସ: ସତରେ ସଫଳତା?
ପକେଟ୍ ବାହାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ (OOPE) ୬୩%ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୩୯%। ଦେଖିବାକୁ ଭଲ ଖବର।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ—ଲୋକେ ଚିକିତ୍ସା କରୁଛନ୍ତି କି ନାହିଁ?
କେରଳରେ ପ୍ରତି ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚ ୭,୮୮୯ ଟଙ୍କା, ବିହାରରେ ୯୮୪ ଟଙ୍କା।
କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ମାନେ କମ୍ ରୋଗ ନୁହେଁ—ଏହା ହୋଇପାରେ ଚିକିତ୍ସା ନ ହେବାର ସୂଚନା।

ରାଜ୍ୟର ଭୂମିକା: ୫୮% ଦାୟିତ୍ୱ
ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖର୍ଚ୍ଚର ୫୮% ରାଜ୍ୟମାନେ କରନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ରାଜ୍ୟ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ୮%ରୁ କମ୍ ବଜେଟ୍ ଆବଣ୍ଟନ କରୁଛନ୍ତି।
- ତେଲେଙ୍ଗାନା ୪.୬%
- କର୍ଣ୍ଣାଟକ ୪.୮%
- ତାମିଲନାଡୁ ୫%
- ବିହାର ୫.୭%
କେନ୍ଦ୍ର ଆବଣ୍ଟନ ବଢ଼ାଇଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ପ୍ରାଥମିକତା ନ ଦିଆଗଲେ ଫଳାଫଳ ଆସିବ ନାହିଁ।
ଜିଡିପି ଲକ୍ଷ୍ୟ: ଦଶକ ଧରି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ
- ଜିଡିପିର ୨% ଲକ୍ଷ୍ୟ ୨୦୧୦ରେ।
- ପରେ ୨.୫% ଲକ୍ଷ୍ୟ ୨୦୨୫ ପାଇଁ।
- ବର୍ତ୍ତମାନ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୨.୧%।
ଲକ୍ଷ୍ୟ ଘୋଷଣା ସହଜ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଓ ଦାୟିତ୍ୱ ଦରକାର।
ସମାଧାନ କେଉଁଠି?
ସମସ୍ୟାର ମୂଳ କାରଣ:
1. କର୍ମଚାରୀ ନିଯୁକ୍ତି ଓ ଧାରଣ
2. ଗୁଣବତ୍ତା ମାନଦଣ୍ଡର ସମାନ ଅନୁଷ୍ଠାନ
3. ପାଣ୍ଠି ବ୍ୟବହାର କ୍ଷମତା
4. ରାଜ୍ୟ-କେନ୍ଦ୍ର ସମନ୍ୱୟ
5. ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ପରିଣାମ ଆଧାରିତ ପ୍ରଣାଳୀ
ଟଙ୍କା ବଢ଼ାଇବା ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
ସିଷ୍ଟମ୍କୁ ପୁନଃଡିଜାଇନ୍ କରିବା ଦରକାର—ରୋଗୀ କେନ୍ଦ୍ରିକ, ଦାୟିତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପରିଣାମମୁଖୀ।
ଉପସଂହାର: ଆବଣ୍ଟନ ନୁହେଁ, ପରିଣାମ ଦରକାର
ବଜେଟ୍ ଆବଣ୍ଟନ ହେଉଛି ଆରମ୍ଭ।
ବ୍ୟବହାର ଓ ପରିଣାମ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣବତ୍ତା, ଉପଲବ୍ଧତା ଓ ବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ୁନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଜେଟ୍ ବୃଦ୍ଧି ଖବର ମାତ୍ର।
ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଏ—
ଭାରତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ବ୍ୟୟ ବଢ଼ାଇବାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିବ କି,
ନା ସତରେ ଫଳାଫଳ ଆଣିବାରେ ଦୃଢ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବ?
AlsoRead; https://purvapaksa.com/what-did-the-minister-say-about-pollution-fines/
ପ୍ରଦୂଷଣ ଜରିମନା ନେଇ କଣ କହିଲେ ମନ୍ତ୍ରୀ? || What did the minister say about pollution fines?


