ଲାଲକିଲ୍ଲା ବିସ୍ଫୋରଣକୁ ଫରିଦାବାଦରେ ପ୍ରାୟ ୩,୦୦୦କିଲୋଗ୍ରାମ ବିସ୍ଫୋରକ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ଘଟଣା ସହିତ ଯୋଡାଯାଉଛି। ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀ ଲାଲକିଲ୍ଲା ବିସ୍ଫୋରଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ବିସ୍ଫୋରକ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ହୋଇପାରେ। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ ଆଜି ସକାଳେ ଫରିଦାବାଦରେ ସମାନ ବିସ୍ଫୋରକ ଜବତ ହୋଇଛି। ଏହି ବିସ୍ଫୋରକକୁ ଆତଙ୍କବାଦୀ କୋଡ୍ ୱାର୍ଡରେ ଧଳା ପାଉଡର ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ମଧ୍ୟ ଧଳା ରଙ୍ଗର। ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡୁଛି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀ ଲାଲକିଲ୍ଲା ବିସ୍ଫୋରଣର ଅଭିଯୁକ୍ତ ପୁଲୱାମାର ଡକ୍ଟର ଉମର ମହମ୍ମଦ ଥିଲେ ଏବଂ ସେ କାର ଚଳାଉଥିଲେ। ଡକ୍ଟର ଉମର ମହମ୍ମଦ ଫରିଦାବାଦରେ ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଜୈଶ-ଏ-ମହମ୍ମଦ ଆତଙ୍କବାଦୀ ନେଟୱାର୍କ ସହିତ ଜଡିତ।
ତେବେ ଏଠି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି: ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ କ’ଣ? ଏହା ଏତେ ଘାତକ ହୋଇପାରେ କି? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା।
ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ କ’ଣ? ଏହା କେତେ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ?
ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଏକ ଶିଳ୍ପ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ସାର ଏବଂ ଖଣି ଏବଂ ଖଣିରେ ବିସ୍ଫୋରକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ। ଏହା ଏକ ଅକ୍ସିଡାଇଜର ଯାହାକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ବିନା ସଂରକ୍ଷଣ କଲେ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସୁରକ୍ଷିତ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ତଥାପି, ଯଦି ଏହା ଲିକ୍ ହୁଏ, ଇନ୍ଧନ ସହିତ ମିଶିଯାଏ କିମ୍ବା ଅସୁରକ୍ଷିତ ଭାବରେ ସଂରକ୍ଷଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରେ। ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟର ଅଧିକ ପରିମାଣ ଚାନ୍ଦନୀ ଚୌକ ଭଳି ନିକଟସ୍ଥ ବଜାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେଇଥାନ୍ତା।
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇପାରେ।
ଉଚ୍ଚ ତାପମାତ୍ରାର ସାମ୍ନାରେ ବହୁ ପରିମାଣର ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଏକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟାଇପାରେ। ଏହି ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥକୁ ବଡ଼ ଇନ୍ଧନ ଟାଙ୍କି ନିକଟରେ, ବହୁ ପରିମାଣରେ ଏବଂ ଖରାପ ବାୟୁଚଳନ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଏକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇପାରେ। ପରିମାଣ ଯେତେ ଅଧିକ ହେବ, ବିସ୍ଫୋରଣର ଆଶଙ୍କା ସେତେ ଅଧିକ ହେବ।
ବେରୁତରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟିଥିଲା।
୨୦୨୦ ମସିହାରେ, ବେରୁତରେ ଏକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଅତି କମରେ ୧୦୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ବିସ୍ଫୋରକ ଅସ୍ତ୍ର ନିଷ୍କାସନରେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଥିବା ଏକ ବ୍ରିଟିଶ କମ୍ପାନୀ ଆଲଫୋର୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରୋଲାଣ୍ଡ ଆଲଫୋର୍ଡଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବେରୁତରେ ବିସ୍ଫୋରଣର ପରିମାଣ ପାରମ୍ପରିକ ବୋମା ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଅଧିକ। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି, “ଏହା ସମ୍ଭବତଃ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଅଣ-ପରମାଣୁ ବିସ୍ଫୋରଣ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।”
ଧଳା ଧୂଆଁର ବେଲୁନ
ଫ୍ଲିଣ୍ଡର୍ସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଫୋରେନ୍ସିକ, ପରିବେଶଗତ ଏବଂ ଆନାଲିଟିକାଲ୍ ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ ସ୍କୁଲର ଷ୍ଟିୱାର୍ଟ ୱାକରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମଙ୍ଗଳବାର ବିସ୍ଫୋରଣର ଫୁଟେଜରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଧୂଆଁ ଏବଂ ଛତୁ ଭଳି ମେଘର ରଙ୍ଗକୁ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ବିସ୍ଫୋରଣର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି। ଘଟଣାର ଭିଡିଓ ଫୁଟେଜରେ ପ୍ରଥମେ ଧଳା-ବାଦାମୀ ଧୂଆଁ ଦେଖାଯାଉଛି, ତା’ପରେ ଏକ ବିସ୍ଫୋରଣ ଦେଖାଯାଉଛି ଯାହା ଲାଲ-ବାଦାମୀ ଧୂଆଁର ଏକ ବଡ଼ ମେଘ ଏବଂ ଏକ ବଡ଼ ଧଳା ‘ମସ୍ରୁମ୍ ମେଘ’ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ନିର୍ଗତ ଗ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଧଳା ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଧୂଆଁ, ବିଷାକ୍ତ ଲାଲ/ବାଦାମୀ ନାଇଟ୍ରସ୍ ଅକ୍ସାଇଡ୍ ଏବଂ ପାଣି।
ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ବାଦାମୀ ଧୂଆଁ ଉତ୍ପାଦନ କରେ ନାହିଁ
ବିଶେଷଜ୍ଞ ଷ୍ଟିୱାର୍ଟ ୱାକରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଆପଣ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍କୁ ଏକ ବିସ୍ଫୋରକରେ ପରିଣତ କରନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କୁ ସେହି ବାଦାମୀ ଧୂଆଁ ମିଳିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଅମ୍ଳଜାନ ସନ୍ତୁଳନ ଠିକ୍ ନଥିଲା। ଏପରି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହାକୁ ଏକ ବିସ୍ଫୋରକ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇ ନଥିଲା।
ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ବିପଦଜନକ ବୋମା ତିଆରି କରିବାକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ
ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍କୁ ଅନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ସହିତ ମିଶାଇ ବୋମା ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ। ୧୯୯୦ ଦଶକରେ ଲଣ୍ଡନରେ ଆଇରିଶ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ଆର୍ମି (IRA) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ, ୧୯୯୫ ମସିହାରେ ଓକ୍ଲାହୋମା ସିଟିରେ ଏକ ଫେଡେରାଲ୍ କୋଠା ଉଡ଼ାଇ ଦେବା ବିସ୍ଫୋରଣ, ୧୬୮ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ବାଲି ନାଇଟ୍ କ୍ଲବ୍ରେ ହୋଇଥିବା ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣରେ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ। ଆଫଗାନିସ୍ତାନରେ ଆମେରିକୀୟ ସୈନ୍ୟଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ଅନେକ ଘରୋଇ ବୋମାରେ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଥିଲା।
ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟଣା
୧୯୨୧ ମସିହାରେ, ଜର୍ମାନୀର ଓପାଉ ପ୍ଲାଣ୍ଟରେ ଆମୋନିୟମ୍ ସଲଫେଟ୍ ଏବଂ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ସାର ବିସ୍ଫୋରଣରେ ୫୬୫ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୪୭ ମସିହାରେ, ଆମେରିକାର ଟେକ୍ସାସ ସିଟି ବନ୍ଦରରେ ଏକ ଜାହାଜରେ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟି ପ୍ରାୟ ୨,୩୦୦ ଟନ୍ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ଏକ ଜୁଆର ଲହରୀ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଅତି କମରେ ୫୬୭ ଜଣ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ୫,୦୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୦୧ ମସିହାରେ, ଫ୍ରାନ୍ସର ଟୁଲୁଜ୍ରେ ଏକ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଡିପୋରେ ଏକ ବିସ୍ଫୋରଣରେ ୩୧ ଜଣ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିଲେ ଏବଂ ୨୫୦୦ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ଟେକ୍ସାସର ଏକ ସାର କାରଖାନାରେ ଗଚ୍ଛିତ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ୧୪ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୧୫ ମସିହାରେ, ଚୀନର ତିଆନଜିନ୍ ବନ୍ଦରରେ ଆମୋନିୟମ୍ ନାଇଟ୍ରେଟ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ସଂରକ୍ଷଣ କରୁଥିବା ଏକ ଗୋଦାମରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟି ଅତି କମରେ ୧୧୬ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।
AlsoRead;https://purvapaksa.com/is-operation-sindoor-2-0-about-to-begin/
Is Operation Sindoor 2.0 about to begin? || ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୂର ୨.୦ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି କି?
