ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏକ ସଂଧିକ୍ଷଣରେ ରହିଛି। ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି) ପରିଚାଳିତ ଶାସନ ପୂର୍ବ ଦୁଇ ଦଶକ ଧରି ରାଜ୍ୟର ରାଜନୀତିକ ଦିଗନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଯେତେବେଳେ ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଉତ୍ତରାଧିକାର ଓ ଭବିଷ୍ୟତ ରଣନୀତି ନେଇ ନୂଆ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି, ରାଜନୀତିକ ମହଲ ଓ ସାଧାରଣ ଜନମାନସ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି —ଏହି ଦଳ ତାହାର ମୂଳ ଆଦର୍ଶ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଗରିମାକୁ ଅବିକୃତ ରଖିପାରିବ କି? ନା ତାହା ନୂଆ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଓ ବ୍ୟକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରିକ ସମୀକରଣରେ ଗଳି ଯିବ?
/odishatv/media/media_files/2025/10/04/shreemayee-mishra-2025-10-04-12-26-29.jpeg)
ନେତୃତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଛାୟା
ବିଜେଡିର ନେତା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ସୁଦୀର୍ଘ ସ୍ଥିର ଶାସନ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶୈଳୀ — ଶାନ୍ତ, ସଂୟମିତ ଓ ଭିତରୁ ପରିଚାଳିତ — ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ପରମ୍ପରା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ବୟସ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ନିଜସ୍ୱ ସମୟ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଅନୁମାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି — ନବୀନଙ୍କ ପରେ କିଏ?
ଏହା ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ଓ ଲୋକତନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରଶ୍ନ। ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିରେ ମାତ୍ର ଉତ୍ତରାଧିକାର ନୁହେଁ, ଏକ ପରିଚୟ ସଂକଟର ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି।
ଶୁଣିବାକୁ ମିଳୁଛି ଶକ୍ତି ନାନୀ, କୁଆଡ଼େ ଶକ୍ତି ଗୋଟାଉଛନ୍ତି ଦଳରେ ମିଶି ରାଜ୍ୟସଭା ଯିବା ପାଇଁ। ଆଉ ଏଣ୍ଟ୍ରି ହେଇଗଲେ ପୁଣି ହେବ ନୂଆ ସମୀକରଣ।
କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ବାପଘର ଠିକଣା ଖୋଜିବାକୁ ଡ୍ରାମା ହେବ
ଏହି ସମୟରେ ବିଜେଡିରୁ ନିଲମ୍ବିତ ହୋଇଥିବା ନେତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମାୟୀ ମିଶ୍ର ତାଙ୍କ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଲେଖିଛନ୍ତି, କେନ୍ଦ୍ରପଡ଼ାରେ ବାପଘର। ଯେମିତି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂଆପଡ଼ାରେ ମାମୁଁଘର ମିଳୁନି ଠିକ୍ ସେମିତି କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ାରେ ବାପଘର ଠିକଣା ଖୋଜିବାକୁ ନାନାଦି ଡ୍ରାମା ହେବ। କାରଣ ଯିଏ ଜାମସେଦପୁର ପାଣି ପବନରେ ବଢ଼ିଛି, ସେ ଓଡ଼ିଆଙ୍କ ସ୍ପନ୍ଦନ କଥା ବୁଝିବ କେମିତି। ଇଲେକ୍ସନ୍ କମିଶନ୍ ଯାହାଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ବେଡ଼ି ପକାଇଥିଲେ, ସେ ଏବେ କୁଆଡ଼େ ନୂଆ ପରିଚୟ ଅପେକ୍ଷାରେ।
ଉତ୍ତରାଧିକାର ନେଇ ଅନୁମାନ ଓ ଅନ୍ତର୍ଦଳୀୟ ଚର୍ଚ୍ଚା
ବିଜେଡି ଭିତରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହିତ କାମ କରିଆସିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ଆଶା–ଆକାଂକ୍ଷା ରହିଛି। କେହି ରାଜ୍ୟସଭା ଦିଗରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି, କେହି ରାଜ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅଧିକାର ଲକ୍ଷ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କେହି ନୂଆ ମୁହଁ ବା ବାହାରୁ ଆସିଥିବା ଜନପ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ବିଜେଡିରେ ଏଣ୍ଟ୍ରି ନେଇ ଅନେକ ଅନୁମାନ ହେଉଛି।
ଏହି ସବୁ ଚର୍ଚ୍ଚାର ମୂଳରେ ରହିଛି — ଦଳ ତାହାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ କିପରି ରାଜନୀତିକ ନେତୃତ୍ୱ ଗଠିତ କରିବ।
ସେହି ନେତୃତ୍ୱ ହେବ ଓଡ଼ିଆ ମାଟି ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ଦଳୀୟ ପରିଶ୍ରମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କି, ନା ବାହ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ଓ ଜାତୀୟ ସମୀକରଣର ଫଳ?
ଓଡ଼ିଆ ପରିଚୟ ଓ ରାଜନୀତିକ ସଂବେଦନା
ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନୀତି ଓ ମନୋଭାବ ଥିଲା — “ଓଡ଼ିଆ ଗରିମା ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।” ଏହି ଆଦର୍ଶକୁ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ନିଜ ଶୈଳୀରେ ରଖିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ରାଜନୀତି ଅଧିକ ସଭ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସହିତ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କିତ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ଏବେ ଏହି ପରିଚୟ ନେଇ ଚିନ୍ତାଜନକ ହୋଇଛି। ଯଦି ଦଳର ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଓଡ଼ିଆ ସାମାଜିକ–ସାଂସ୍କୃତିକ ନଭଜ୍ଞାନକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ବୁଝିନପାରେ, ତେବେ ଦଳର ମୂଳ ଆତ୍ମା ହାରାଇବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।
ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶ୍ରୀମୟୀ ଲେଖିଛନ୍ତି ଅବଶ୍ୟ ବିଭାଗବିହିନ ନାନୀ ସୁଭଦ୍ରା ମାଆମାନଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ପାରୁନାହାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ନିର୍ବାଚନ ପରେ କୁଆଡେ ବିଜେଡି ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ଚାଲିଛି ବୋଲି ନୂଆପଡ଼ାରେ ଡେରା ପକାଇଥିବା ତାଙ୍କର କିଛି ହାତଗଣତି ଚାଟୁକାର ଉତ୍ସାହିତ ଅଛନ୍ତି। ହସ୍ପିଟାଲରୁ ଯେଉଁ ଭିଡିଓ ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିଲା ସେଥିରେ ଏହି ଚାଟୁକାର ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ, ଶକ୍ତିନାନୀଙ୍କ ଚାଟଶାଳୀରେ ଟ୍ୟୁସନ ହେଉଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ରାଜ୍ୟବାସୀ ଦେଖିଥିଲେ।
ଦେଖାଯାଉ ଓଡ଼ିଶା ଲୋକେ ତାମିଲ ପୁଅକୁ ତ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କଲେ। ତାମିଲ ପୁଅର ସ୍ତ୍ରୀକୁ କେତେ ଆଦର କରିବେ। ଅବଶ୍ୟ ନବୀନବାବୁ କହିଥିଲେ ରାଜ୍ୟର ଜନତା ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ନିଜେ ବାଛିବେ। ତାହେଲେ ଏବେ ଶକ୍ତିନାନୀଙ୍କୁ ବିଜେଡିରେ ଏଣ୍ଟ୍ରି ଦେଇ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହାଇଜ୍ୟାକ୍ ପ୍ଲାନ୍ କରାଉଛି କିଏ ?
ଏ ପ୍ରଶ୍ନ ନୂଆପଡ଼ାରେ ମୁଖିଆଙ୍କ ଗସ୍ତରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବ ବୋଲି ଆଶା। ଯେଉଁ କର୍ମୀମାନେ ଦୀର୍ଘ ଦଶନ୍ଧି ହେଲା ନିଜର ସମୟ ଓ ଶ୍ରମ ଦେଇଛନ୍ତି, ଆଜି ମଧ୍ୟ ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି, ଶେଷରେ ସେମାନେ କ’ଣ ଅଣଓଡିଆ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶରେ ପରିଚାଳିତ ହେବେ ? ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଓ ବିଚାର ଆପଣମାନଙ୍କ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଲି।
କେନ୍ଦ୍ର–ରାଜ୍ୟ ସମୀକରଣ ଓ ରାଜନୀତିକ ଜୁଗାଡ଼
ଏକ ଅନ୍ୟ ଆଲୋଚନାର ଦିଗ ହେଉଛି— ବିଜେଡି କିପରି ଭାବରେ ଜାତୀୟ ସମୀକରଣରେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିବ। ବିଗତ ଦଶବର୍ଷରେ ଦଳ ଦେଖାଇଛି ଯେ ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ଜାତୀୟ ଶିବିରକୁ ଧରି ରହେନାହିଁ।
କିନ୍ତୁ ଯଦି ଦଳର ନୂଆ ସମୀକରଣ ଅତି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଏହା ରାଜ୍ୟର ସ୍ୱାଧୀନ ନିଷ୍ପକ୍ଷ ସ୍ଥିତିକୁ ଚ୍ୟୁତ କରିପାରେ। ଏହି ଭୟ ଏବେ ବିଜେଡିର ଜନଭିତ୍ତିକ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟରେ ମାନସିକ ଅସ୍ଥିରତା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।
ପାର୍ଟି କର୍ମୀ ଓ ମୂଳ ଗଠନର ଆଶା–ଆଶଙ୍କା
ବିଜେଡିର ମୂଳ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଏହାର ଗ୍ରାମସ୍ତରୀୟ ସଂଗଠନ ଓ ଦୀର୍ଘସମୟ ଧରି ଅକ୍ଲାନ୍ତ ଶ୍ରମ କରୁଥିବା କର୍ମୀମାନେ। ଏହି କର୍ମୀମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଉପରେ ଆସ୍ଥା ରଖିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏବେ ତାଙ୍କ ମନରେ ଗୋଟିଏ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅସନ୍ତୋଷ ଜମି ଯାଉଛି।
“ଆମେ ଯେଉଁ ଦଳକୁ ଗଢ଼ିଛୁ, ଏହା କାହା ହାତକୁ ଯିବ?” — ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଅନେକ ନିମ୍ନସ୍ତରୀୟ କର୍ମୀଙ୍କ ମନରେ ଆଜି ଘୁରି ବୁଲୁଛି।
ଭିତରି ରଣନୀତି ଓ ବାହ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା
ବିଜେଡି ଏକ ସଂଗଠିତ ଦଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହାର ଭିତରେ ସ୍ୱର–ସମ୍ବିଧାନର ସଂକଟ ଦେଖାଯାଉଛି। କିଏ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦଳରେ ରହିବ; କିଏ ଛାଡ଼ିବ — ଏହା ନେଇ ନିତ୍ୟ ଗୁଜବ ଓ ଅନୁମାନ ଚାଲିଛି।
ବିରୋଧୀ ଦଳମାନେ ଏହି ସ୍ଥିତିକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ଭାବରେ ନେଇ, “ବିଜେଡିର ଅସ୍ଥିରତା” କଥା ଉଠାଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟ ଯେ, ଦଳ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ ଜନସମର୍ଥନ ରଖିଆସିଛି।
ଓଡ଼ିଶା ଜନମାନସ ଓ ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପକ୍ଷ ଭାବନା
ଓଡ଼ିଶାର ଜନମାନସ ରାଜନୀତିକ ଭାବେ ନିଜ ନେତାଙ୍କୁ ବ୍ୟକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରିକ ଭାବେ ନୁହେଁ, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଆଚରଣ ଦେଖି ମୂଲ୍ୟାୟନ କରନ୍ତି।
ସେପରି ଭାବରେ ଯଦି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଦଳ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ବାହ୍ୟ ପ୍ରଭାବରେ ଚାଲିଥିବା ଭାବ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ, ତେବେ ଜନମାନସ ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାହିଁ।
ଉତ୍ତରାଧିକାର ନୁହେଁ ଉତ୍ତରଦାୟିତ୍ୱ ଆବଶ୍ୟକ
ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତି ଏବେ ଯେଉଁ ରାସ୍ତାରେ ଚାଲୁଛି, ତାହା ଗୋଟିଏ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସୀମାରେ ଚାଲିଛି —ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷରେ ଅନୁଭବୀ ନେତୃତ୍ୱ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ନୂଆ ଆଶା ଓ ପିଢ଼ି ପରିବର୍ତ୍ତନ।
ବିଜେଡି ଯଦି ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଅବିକୃତ ରଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ତାହାକୁ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଚୟନରେ ସତର୍କ ଓ ଓଡ଼ିଆ ମନୋଭାବ ସହିତ ସଂଯୋଜିତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଉତ୍ତରାଧିକାର ନେଇ ଲୋକଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ମୂଳ ସନ୍ଦେଶ ହେଉ — ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକଙ୍କ ମନ ଜିତିଥିବା ନେତୃତ୍ୱ ହିଁ ଏହି ଦଳକୁ ଆଗେଇ ନେଇଯିବ।
ଅତଏବ, ବିଜେଡି ପାଇଁ ଏହି ସମୟ ହେଉଛି “ପୁନଃବିଚାର ଓ ପୁନଃଗଠନର” — ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆକାଂକ୍ଷା ନୁହେଁ, ଦଳ ଓ ରାଜ୍ୟର ହିତ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ରହିବ।
ଯଦି ଏହି ସନ୍ତୁଳନ ରଖିପାରିବ, ତେବେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ତାହାର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୀତିକ ମାନଚିତ୍ରକୁ ନେତୃତ୍ୱ କରିପାରିବ।
also read https://purvapaksa.com/15-year-old-boy-killed-his-brother-why-are-children-in-india-so-violent/
