ଭାରତର ଭୌଗୋଳିକ ମାନଚିତ୍ରକୁ ଯଦି ଧ୍ୟାନ ସହିତ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ସହଜରେ ଅନୁଭବ କରାଯିବ ଯେ ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରେ ଥିବା ଓଡ଼ିଶା କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ଧୀରେ ଧୀରେ ଭାରତର ରଣନୀତିକ ଶକ୍ତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁରେ ପରିଣତ ହେଉଛି। ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ କେବେ ବନ୍ୟା, ବାତ୍ୟା ଓ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ପରିଚୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା, ସେଇ ରାଜ୍ୟ ଆଜି ଭାରତର ଆର୍ଥିକ, ସାମରିକ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖୁଛି।
ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି—ଓଡ଼ିଶାରେ ଏମିତି କ’ଣ ଅଛି, ଯାହା ଆଜି ଏହାକୁ ଦେଶର ଏକ ରଣନୀତିକ ଧୂର୍ବରେ ପରିଣତ କରୁଛି? କାହିଁକି ଭାରତ ସରକାର, ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଓ ବିଶ୍ୱର ଅନେକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ନୂଆ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁଛନ୍ତି? ଏହା କେବଳ ଅର୍ଥନୈତିକ ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ସୁରକ୍ଷା ଓ ବିଶ୍ୱ ରାଜନୀତିରେ ତାହାର ଅବସ୍ଥାନ ସହିତ ସମ୍ପୃକ୍ତ।
ବଙ୍ଗୋପସାଗର: ଯେଉଁଠାରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାପାର
ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ତାହାର ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥାନ। ରାଜ୍ୟଟି ସିଧାସଳଖ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଉପକୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଉପସାଗର କେବଳ ଏକ ସମୁଦ୍ର ନୁହେଁ, ଏହା ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାପାରର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା। ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ତେଲ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଓ ପୂର୍ବ ଏସିଆରୁ ବିଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ—ସବୁକିଛି ଏହି ରାସ୍ତା ଦ୍ୱାରା ଗତି କରେ।
ଭୌଗଳିକ ରାଜନୀତିରେ ଏକ ପୁରୁଣା କଥା ଅଛି—“ଯେଉଁ ଦେଶ ସମୁଦ୍ରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେ ବ୍ୟାପାରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ।” ଏହି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଦେଖିଲେ ଓଡ଼ିଶା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ରଣନୀତିକ ଆସ୍ତ୍ର।
ପୋର୍ଟ ଶକ୍ତି: ଅର୍ଥନୈତିକ ଉଦୟର ମୂଳ ଭିତ୍ତି
ଓଡ଼ିଶାର ଉପକୂଳରେ ଥିବା ପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ଏହି ରାଜ୍ୟକୁ ଭାରତର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମେରିଟାଇମ୍ ହବ୍ କରିଛି। ବିଶେଷକରି ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ଭାରତର ସବୁଠୁ ବ୍ୟସ୍ତ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋର୍ଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନୀୟ। ଏଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ କୋଇଲା, ଲୋହା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖଣିଜ ବିଶ୍ୱର ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ରପ୍ତାନି ହୁଏ।
ସେହିପରି ଧାମରା ଓ ଗୋପାଳପୁର ବନ୍ଦର ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ରଣନୀତିକ ଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାଇଛି। ଏହି ପୋର୍ଟମାନେ କେବଳ ବ୍ୟାପାରକୁ ସହଜ କରୁନାହାନ୍ତି, ଏହା ଭାରତକୁ ବିଶ୍ୱ ବଜାର ସହ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଯୋଡ଼ିଛି।
ଏହି ପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଫଳରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ନୂତନ ଶିଳ୍ପ, ନିବେଶ ଓ ନିଯୁକ୍ତିର ଅବସର ବଢ଼ିଛି। ଏହା ରାଜ୍ୟର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି।
ସୁରକ୍ଷା ଓ ମିସାଇଲ ଶକ୍ତି: ଭାରତର ଗୁପ୍ତ ରଣନୀତିକ କେନ୍ଦ୍ର
ଓଡ଼ିଶାର ଗୁରୁତ୍ୱ କେବଳ ବ୍ୟାପାରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ରାଜ୍ୟଟି ଭାରତର ସାମରିକ ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟ ଏକ ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର। ବିଶେଷକରି ଅବ୍ଦୁଲ କଲାମ ଦ୍ୱୀପ ଭାରତର ମିସାଇଲ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ର। ଏଠାରୁ ଭାରତର ଅନେକ ଦୀର୍ଘ ପରିସରର ମିସାଇଲ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପରୀକ୍ଷାମାନେ ଡିଆରଡିଓ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ, ଯାହା ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଗବେଷଣାର ମୁଖ୍ୟ ସଂସ୍ଥା।
ଏହା ସହିତ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ଉପକୂଳରେ ତାହାର ଉପସ୍ଥିତି ବଢ଼ାଇଛି, ଯାହା ଭାରତକୁ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସ୍ଥିତି ଦେଇଛି।
ଚୀନ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟର: ଭୌଗଳିକ ରାଜନୀତିର ନୂଆ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ର
ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଚୀନର ଭୂମିକାକୁ ଅଣଦେଖା କରିହେବ ନାହିଁ। ଚୀନ୍ ବଙ୍ଗୋପସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଓ ମ୍ୟାନମାରରେ ପୋର୍ଟ ନିର୍ମାଣ ଏହାର ଉଦାହରଣ।
ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଓଡ଼ିଶା ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱାଭାବିକ ରଣନୀତିକ ଆଧାର ହୋଇଉଠିଛି।
ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି: ନୂଆ ଶିଳ୍ପ ଓ ନୂଆ ସମ୍ଭାବନା
ଓଡ଼ିଶାରେ ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ନିବେଶ ହେଉଛି। ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ ପ୍ରକଳ୍ପ ଓ ଶିପ୍ବିଲ୍ଡିଂ ଶିଳ୍ପ ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ନୂଆ ଶିଳ୍ପ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରୁଛି।
ଏହା ଫଳରେ ନୂଆ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ଓ ରାଜ୍ୟର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛି।
ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା, ଭୁବନେଶ୍ୱର-କଟକ-ପୁରୀ-ପାରାଦୀପ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚାରିଟି ପ୍ରମୁଖ ସହରକୁ ଏକ ଏକୀକୃତ, ଉଚ୍ଚ-ବିକାଶ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଂକଳନ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ୨୦୪୭ ସୁଦ୍ଧା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖି ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏକ ବିଶ୍ୱ ନିବେଶ କେନ୍ଦ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ଭୁବନେଶ୍ୱର-କଟକ-ପୁରୀ-ପାରାଦୀପ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡରର ପ୍ରମୁଖ ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ
ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ:- ଅଞ୍ଚଳର ଶକ୍ତି – ଭୁବନେଶ୍ୱର (ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା/ଶିକ୍ଷା), କଟକ (ବାଣିଜ୍ୟ/ହସ୍ତଶିଳ୍ପ), ପୁରୀ (ପର୍ଯ୍ୟଟନ), ଏବଂ ପାରାଦୀପ (ବନ୍ଦର/ଶିଳ୍ପ) -କୁ ଏକକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଇଞ୍ଜିନରେ ଏକୀକୃତ କରିବା।
ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶ:- ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ୬୪୫କିଲୋମିଟର ରିଙ୍ଗ ରୋଡ୍ ନିର୍ମାଣ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ପାରାଦୀପରୁ ପୁରୀକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ୪୩୨ କିଲୋମିଟର କ୍ୟାପିଟାଲ ରିଙ୍ଗ ରୋଡ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ସଂଯୋଗୀକରଣ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି।
ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଭାବ:- ଇନଷ୍ଟାଗ୍ରାମ ଦ୍ୱାରା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଜୋନ୍ ଓଡ଼ିଶାର ମୋଟ ଆର୍ଥିକ ଉତ୍ପାଦନର ପ୍ରାୟ ୩୩% ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି।
ଭବିଷ୍ୟତର ଅଭିବୃଦ୍ଧି:- ଏହି ଯୋଜନା ଓଡ଼ିଶାର ଭିଜନ ୨୦୩୬-୨୦୪୭ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ରଖେ ଏବଂ ଚନ୍ଦକା ନିକଟରେ ଏକ ନୂତନ ସହର ଏବଂ ପୁରୀରେ ୨୫୦୦ ଏକର ବିଶିଷ୍ଟ ଏରୋଟ୍ରୋପଲିସ୍ ଭଳି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।
ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା:- ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ, ସହର ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷେତ୍ର ଢାଞ୍ଚା ପାଇଁ ୫୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆବଣ୍ଟନ କରାଯାଇଛି।
ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଅଣ-କୃଷି ନିଯୁକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ଦୃଢ଼, ସ୍ଥାୟୀ ଅର୍ଥନୈତିକ କରିଡର ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି।
ଇତିହାସର ପୁନରାବୃତ୍ତି: ପୁଣି ଉଠୁଛି କଳିଙ୍ଗ
ଇତିହାସକୁ ଦେଖିଲେ ଦେଖାଯାଏ ଯେ ପ୍ରାଚୀନ କଳିଙ୍ଗ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସମୁଦ୍ର ଶକ୍ତି ଥିଲା। ଆଜିର ଓଡ଼ିଶା ସେଇ ଐତିହ୍ୟକୁ ପୁଣି ଜୀବନ୍ତ କରୁଛି।
ଓଡ଼ିଶା—ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ରଣନୀତିକ ଧୂର୍ବ?
ଆଜିର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଓଡ଼ିଶା କେବଳ ଏକ ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ରଣନୀତିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତିର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର।
ତଥାପି ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଏ—ଏହି ଉନ୍ନତିର ଲାଭ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଖକୁ କେତେ ପହଞ୍ଚିବ? ଓଡ଼ିଶା କେବଳ ଏକ ରଣନୀତିକ ଆଧାର ହେବ, ନାକି ଏହା ତାହାର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧିର ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ ଖୋଲିବ?
ଏହାର ଉତ୍ତର ଆଗାମୀ ଦିନ ଦେବ।
କିନ୍ତୁ ଏତେଟା ନିଶ୍ଚିତ—
ଓଡ଼ିଶା ଆଉ ପଛୁଆ ରାଜ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଏହା ଏବେ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତର ଏକ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ କେନ୍ଦ୍ର।
AlaoRead; https://purvapaksa.com/bodies-of-woman-and-minor-boy-recovered-love-affair-suspected/
