ବିହାରରେ ଯେତେବେଳେ ଏନଡିଏ ମେଣ୍ଟ ଭିତରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ମତଭେଦ କିମ୍ବା ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖାଯାଏ, କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ପ୍ରାୟତଃ “ସମସ୍ୟା ନିବାରକ” ଭାବରେ ଉଭା ହୁଅନ୍ତି। ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ନୀତିଶ କୁମାରଙ୍କ ସହିତ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଘନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନୀତିଶ କୁମାର ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ପିତା ଦେବେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସହିତ ଭଲ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ । ଯଦିଓ, ବିଜେପିର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଏବେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ବିହାର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଭାରୀ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ସଫଳତା ହାର ଏତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଯେ ତାଙ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରିବା କଷ୍ଟକର। ତାଙ୍କରି ହରିୟାଣା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିର ବିଜୟ ଚମତ୍କାର ଥିଲା। ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଫଳାଫଳ ସମସ୍ତ ଧାରଣାକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦେଇଥିଲା । ଏବେ, ବିଜେପି ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ବିହାରର ବାଡ଼ି ଦେଇଛି। କେବଳ ବିହାର ନୁହେଁ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଓ ସମୟରେ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ବିଜେପି ପାଇଁ ସଙ୍କଟ ମୋଚନ ହୋଇ ଉଭା ହୁଅନ୍ତି।
କଂଗ୍ରେସର ରଣନୀତି ବିଫଳ ହେବ କି?
ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଏଥର ଏକ କଠିନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ମହାଗଠବନ୍ଧନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ କଂଗ୍ରେସ କାର୍ଯ୍ୟକାରିଣୀ ବୁଧବାର ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ପାଟନାରେ ବୈଠକ କରିଥିଲା। ସିଡବ୍ଲ୍ୟୁସି ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ମଧ୍ୟ ବୈଠକ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କଂଗ୍ରେସ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲା। ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଉପରେ ଆଧାର କରି, କଂଗ୍ରେସ ୧୯୪୪ ପରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ପାଟନାରେ ଏକ ବୈଠକ ଯୋଜନା କରିଥିଲା। କଂଗ୍ରେସ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଲ୍ଲିକାର୍ଜୁନ ଖଡଗେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଗାଦିଚ୍ୟୁତି ବିହାରରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବ। ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ନିର୍ବାଚନର ମାହିର ବିଜେପି କିପରି ଚୁପ୍ ରହିପାରିବ? ଏହା କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ବିହାରର ନୂତନ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଭାରୀ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି। ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଭାରୀ ଭାବରେ ସେ ବିଜେପିକୁ ସଫଳତା ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସହିତ ସହ-ପ୍ରଭାରୀ ଭାବରେ ସି.ଆର. ପାଟିଲ ଏବଂ କେଶବ ପ୍ରସାଦ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଯୋଗ ଦେବେ।
ବିଜେପିର ବିଜୟୀ ନେତା ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ବିଜେପି ନେତା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ଶିକ୍ଷାମନ୍ତ୍ରୀ। ସେ ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଭାରୀ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କର ରଣନୈତିକ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସାଂଗଠନିକ ଦକ୍ଷତା ଅନେକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ନିର୍ବାଚନରେ ବିଜେପିକୁ ସଫଳତା ଦେଇଛି। ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବିନା ଏହି ସଫଳତାଗୁଡ଼ିକ କଷ୍ଟକର ଥିଲା ସେହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁଠାରେ ଜାତି ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ମେଣ୍ଟ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ଥିଲା, ସେଠାରେ ବିଜେପିର ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଶକ୍ତିରେ ପରିଣତ କରିବାର ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ।
ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏଠାରେ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଥିଲେ
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ (୨୦୨୨ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ): ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଭାରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୪୦୩ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଧାନସଭାରେ ୨୫୫ ଆସନ ଜିତି ବିଜେପି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ହାସଲ କରିଥିଲା। ଜାତି ସମୀକରଣକୁ ସନ୍ତୁଳିତ କରିବାରେ ଏବଂ ମୋଦୀ-ଯୋଗୀ “ଯାଦୁ”କୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ରଣନୀତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ଓଡ଼ିଶା (୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ଏବଂ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ): ଓଡ଼ିଶାରେ ବିଜେପିର ପ୍ରଥମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବହୁମତ ସରକାର ଏକ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ଥିଲା। ନିଜେ ଓଡ଼ିଶାରୁ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଦଳକୁ ୨୦ ଲୋକସଭା ଏବଂ ୭୮ ବିଧାନସଭା ଆସନରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ “ଓଡ଼ିଶା ବିଜୟର କାରୀଗର” ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା।
ହରିଆଣା (୨୦୨୪ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ): ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଭାରୀ ଥିଲେ। ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ବିପରୀତ ହୋଇଥିଲା, ବିଜେପି ଲଗାତାର ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ସରକାର ଗଠନ କରିଥିଲା, ୪୮ ଆସନ ଜିତିଥିଲା। ତାଙ୍କର “ନୀରବ” ରଣନୀତି ଜାଟ୍-ଅଣ-ଜାଟ୍ ସମୀକରଣକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦଳୀୟ କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରିତ କରିଥିଲା। ଅନେକ ବିଶ୍ଳେଷକ ତାଙ୍କୁ “ମୋଦୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ” ବୋଲି କୁହନ୍ତି ।
ବିହାର ପାଇଁ ସେ କେତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବେ?
ଗୁରୁବାର ଦିନ, ବିଜେପି ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି। କେନ୍ଦ୍ର ଜଳଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରୀ ସି.ଆର. ପାଟିଲ ଏବଂ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କେଶବ ପ୍ରସାଦ ମୌର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସହ-ପ୍ରଭାରୀ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ଶାସକ ଏନଡିଏ ବିହାରରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଆରଜେଡି-କଂଗ୍ରେସ ମହାଗଠବନ୍ଧନ ଏବଂ ନୀତିଶ କୁମାରଙ୍କ ଅସ୍ଥିରତା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଧର୍ମେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଧାନଙ୍କ ଅତୀତର ସଫଳତା (ଯେପରିକି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ଜାତି ସନ୍ତୁଳନ ଏବଂ ହରିୟାଣାର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ)କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସେ ବହୁତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରନ୍ତି। ସେ ବିହାରର ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ (ଯେପରିକି ନିଯୁକ୍ତି, ବିକାଶ ଏବଂ ମୋଦିଙ୍କ ଯୋଜନା) ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଏନଡିଏକୁ ମଜବୁତ କରିପାରିବେ। ତଥାପି, ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ରଣନୀତି, ସ୍ଥାନୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଏବଂ ଜାତୀୟ ପରିବେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ। ଦଳ ଆଶା କରୁଛି ଯେ ତାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ବିହାରରେ “ହରିଆଣା ଭଳି” ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।
