Mahakumbh: କୁମ୍ଭ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର ଏକ ବିଶାଳ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ । ଏଥର ପ୍ରୟାଗରାଜରେ କୁମ୍ଭ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ୨୦୨୫ ଜାନୁଆରି ୧୩ରୁ ଫେବୃଆରି ୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପ୍ରୟାଗ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କୁମ୍ଭ କେବେ ଓ କେଉଁଠି ହେବ।
ପ୍ରୟାଗରାଜ ସହରର ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମରେ କୁମ୍ଭ ମେଳାର ଧାର୍ମିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଦେଶ ତଥା ବିଶ୍ୱର ଲୋକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଛି । କୁମ୍ଭମେଳା ଜାନୁଆରୀ ୧୩ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଫେବୃଆରି ୨୬, ୨୦୨୫ରେ ଶେଷ ହେବ।
କୁମ୍ଭମେଳାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧିର ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା । ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ ଏହି ସମୟରେ ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ, ଗୋଦାବରୀ ଓ ଶିପ୍ରା ଆଦି ନଦୀର ଜଳ ଅମୃତ ପରି ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ ।
କୁମ୍ଭ ସନ୍ଥ, ନାଗା ସାଧୁ, ଗୁରୁ ଏବଂ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତେ ଭକ୍ତି, ଭାବନା ଏବଂ ସେବାର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି । ହରିଦ୍ୱାର, ପ୍ରୟାଗରାଜ, ଉଜ୍ଜୈନ ଓ ନାସିକ ଭଳି ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ। ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟ ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ କୁମ୍ଭ ମେଳା ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ ।
କୁମ୍ଭ ମେଳା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଗଲେ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ କୁମ୍ଭ ମେଳା ପ୍ରତି ୧୪୪ ବର୍ଷରେ ଥରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥାଏ । ୨୦୨୫ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କୁମ୍ଭମେଳା ୨୧୬୯ରେ ହେବ। ଆମର ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢ଼ି ୨୧୬୯ ମସିହାରେ ତ୍ରିବେଣୀ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରିବାର ଭାଗ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ ।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରତି ୧୪୪ ବର୍ଷରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବା ମହାକୁମ୍ଭ ବ୍ୟତୀତ ୪ଟି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ କୁମ୍ଭ, ଅର୍ଦ୍ଧକୁମ୍ଭ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣକୁମ୍ଭ ମଧ୍ୟ ଆୟୋଜନ କରାଯାଏ । ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ପ୍ରୟାଗରାଜ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କୁମ୍ଭ ସ୍ନାନ କେବେ ଓ କେଉଁଠି ହେବ।
ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ପ୍ରୟାଗରାଜ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କୁମ୍ଭ ୨୦୨୭ରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନାସିକରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ତ୍ରିମ୍ବକେଶ୍ୱରରେ ଏହି ମେଳା ଆୟୋଜନ କରାଯିବ। ଏହାପରେ ୨୦୨୮ରେ ଉଜ୍ଜୈନର ସିଂହସ୍ଥରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ସେହିପରି ୨୦୩୦ରେ ପ୍ରୟାଗରାଜରେ ଅର୍ଦ୍ଧକୁମ୍ଭ ଆୟୋଜନ କରାଯିବ।
ମହାକୁମ୍ଭରୁ ଆସିଲା ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସଂକେତ, ଦଳିତ ଓ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟରୁ ଆସିଛନ୍ତି ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ନାଗାସାଧୁ
