ଭୁବନେଶ୍ୱର- ଓଡ଼ିଶାର ରାଜଧାନୀ। ଯାହାକୁ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି, ଚିକ୍କଣ ରାସ୍ତା ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶ ପାଇଁ ପରିଚିତ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଏହି ସ୍ମାର୍ଟନେସର ଆଳରେ ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ଅସୁବିଧାଜନକ ସତ୍ୟ ଗୁପ୍ତ ରହିଛି- ସହରର ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକରେ ଅସଂଗଠିତ ଭାବରେ ବଢ଼ୁଥିବା ବାହାରର ଲୋକ ଓ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ।
ରାଜ୍ୟର ବାହାରରେ ଚାଲିଥିବା ଅନୁପ୍ରବେଶ ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ଯେତେ ସକ୍ରିୟ ହେଉଛି, ରାଜଧାନୀରେ ତଥାପି ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ।
ଲୋକମାନଙ୍କ ମନରେ ସହଜ ପ୍ରଶ୍ନ- ରାଜଧାନୀରେ ପୁଲିସ୍ କାହିଁକି ନିଷ୍କ୍ରିୟ? ରାଜଧାନୀରେ ତଲାସୀ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ କାହିଁକି ଭୟ? ଏଠାରେ କଣ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ନାହାନ୍ତି?
ପ୍ରଶ୍ନ ଯେତେ କଟୁ, ଉତ୍ତର ସେତେ ଅସୁବିଧାଜନକ।
୪୩୬ଟି ସରକାରୀ ବସ୍ତି ବନାମ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ବେଆଇନ୍ ବସ୍ତି—ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଛି କି?
ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ୪୩୬ଟି ଅଧିକୃତ ବସ୍ତି ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ସରକାରୀ ତଥ୍ୟଠାରୁ ଯାହା ଭିନ୍ନ ତଥ୍ୟ ମିଳୁଛି ତାହା ହେଲା- ବେଆଇନ୍ ବସ୍ତିସଂଖ୍ୟା ହଜାରକୁ ଟପିଛି।
ମୂଳ ପ୍ରଶ୍ନ- ଏତେ ବସ୍ତିରେ କିଏ ରହୁଛି? କେଉଁ ରାଜ୍ୟରୁ ଆସିଛନ୍ତି? ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଲୋକ କିଏ?
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ନ ପୁଲିସ୍ ପାଖରେ ଅଛି, ନା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସରକାରୀ ଅଫିସ୍ ପାଖରେ।
ପରିଣାମ- ସହରର ହୃଦୟସ୍ଥଳୀରେ କିଏ ଲୁଚି ରହିଛନ୍ତି, କିଏ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଛନ୍ତି, କିଏ ନକଲି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ତିଆରି କରୁଛନ୍ତି-କାହାର ରେକର୍ଡ ନାହିଁ।
ଏହି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି ଏକ ଆଶଙ୍କା ମଜବୁତ ହେଉଛି- ଏଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଧରାପଡ଼ିବା ସମ୍ଭବ।
ମାଳ ମାଳ ଅଣଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟବସାୟୀ—ଠିକଣା କେଉଁଠି? ଦାୟିତ୍ୱ କାହାର?
ବସ୍ତିଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ନୂଆ ନୂଆ ଲୋକ ଆସୁଛନ୍ତି। ଅନେକେ ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟ, ଫଳ-ପରିବା ପସରା, ହାଟ ଦୋକାନ, ତେଲ-ଲଙ୍କା ବ୍ୟବସାୟରେ ଲାଗିଛନ୍ତି। ବହୁ ଲୋକଙ୍କର ଘର ଠିକଣା ଯାଞ୍ଚ ମଧ୍ୟ ହୋଇନାହିଁ।
ସହର ସାରାରେ ଏମାନଙ୍କର ଦୋକାନ ରାତି ଦିନ ଚାଲୁଛି, କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ କିଏ ଯାଞ୍ଚ କରିଛି?
ପୁଲିସ୍?
ୱାର୍ଡ୍ ଅଫିସ୍?
ସ୍ଥାନୀୟ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ?
କେହି ନୁହେଁ।
ଗତ କିଛି ମାସରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କ ଧରପକଡ଼ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ ଭୁବନେଶ୍ୱରରୁ ଅନେକ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବ୍ୟବସାୟୀ ହଠାତ୍ ଉଭାନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ମାମଲା ଶାନ୍ତ ହେବା ପରେ ସେମାନେ ପୁଣି ଫେରିଛନ୍ତି।
ଏହା ଅସୁବିଧାଜନକ ଦୃଶ୍ୟ।
ଏହା ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଏ- କିଏ ସେମାନଙ୍କୁ ସହାଯୋଗ କରୁଛି? କିଏ ରକ୍ଷାକବଚ ଦେଉଛି?
ଜଗତସିଂହପୁରରେ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଧରାପଡ଼ିଲେ- କିନ୍ତୁ ରାଜଧାନୀ କାହିଁକି ନିରବ?
ଜଗତ୍ସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଘଟଣା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅଲଭ୍ୟ ନୁହେଁ।
ସରକାରୀ ଜମିଦାରୀ ଉପରେ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ବଙ୍ଗଳାଦେଶୀ ଘର ତିଆରି କରି ରହୁଥିବା ସମୟରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା ପ୍ରଶାସନ ଯେପରି ତତ୍ପରତା ଦେଖାଇଲା, ତାହା ପ୍ରଶଂସନୀୟ।
ଘର ଭାଙ୍ଗିଦେଲେ।
ମାଷ୍ଟରମାଇଣ୍ଡକୁ ଧରିଲେ।
କେତେକଙ୍କୁ ଜମାନାରେ ରଖିଲେ।
ପ୍ରଶ୍ନ ଏଠାରେ- ଯେପରି ଅଭିଯାନ ଜଗତସିଂହପୁରରେ ହେଲା, ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସେପରି କାହିଁକି ହେଉନାହିଁ?
ଏହା ସରକାର ବିରୋଧୀ ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ- ଏହା ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଶ୍ନ।
ପୁଲିସ୍ ଓ ଗୁଇନ୍ଦା ବିଭାଗ- ଦାୟିତ୍ୱ ନା ରୁଟିନ୍ ଫାଇଲ୍?
ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଚଳାଚଳ, ଅପରାଧ ନେଟୱର୍କ, ନକଲି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ମାଫିଆ-ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପୁଲିସ୍ ଏବଂ ଗୁଇନ୍ଦା ବିଭାଗର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।
କିନ୍ତୁ ଦୁଃଖର କଥା- ଏହି କାମକୁ ସିରିଅସ୍ ଭାବେ ନେବାର ମନୋଭାବ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ।
ଯେଉଁଠାରେ-
• ଲୋକେ ଆଶଙ୍କା କରୁଛନ୍ତି,
• ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ,
• ସହରର ଅପରାଧ ରେକର୍ଡ ବସ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରିକ,
ସେଠାରେ ପୁଲିସ୍ ତଲାସୀକୁ ହାଲୁକା ଭାବେ ନେବା ଅପରାଧ ସମାନ।
ବସ୍ତିରେ କାହିଁକି ଆଧାର, ରାସନକାର୍ଡ ସହଜରେ ମିଳୁଛି?
ପ୍ରଣାଳୀର ଅସୂରକ୍ଷିତ ଦୁଆର କେଉଁଠାରେ?
କେବଳ କିଛି ମାସ ବସ୍ତିରେ ରହିଲେ-
• ଆଧାର କାର୍ଡ
• ରାସନ ନକଲି କାର୍ଡ
• ଭୋଟର ଆଇଡି
• ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା
ସହଜରେ ମିଳିଯାଉଛି- ଏହା ସବୁ ଲୋକମାନଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ।
ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦାମାନେ ଖୋଲାଖୋଲି କୁହୁଛନ୍ତି-“ଘରଭଡ଼ା ଦେଲେ, ପାଣି ଦେଲେ, ଚାଲିବ। ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ କ’ଣ ରହିଛି କାହାକୁ ଚିନ୍ତା ନାହିଁ।”
ଏହା ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ପାଇଁ ସ୍ଵର୍ଗ ସମାନ ପରିସ୍ଥିତି।
ଓଡ଼ିଶା ସହିତ ସାରା ଦେଶରେ ଏହାକୁ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ସମସ୍ୟା ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ:
ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏହାକୁ ସମାଜିକ ସୁବିଧା ଭାବେ କାହିଁକି ଦେଖୁଛି?
ଅପରାଧ ଗଳ୍ପର ପୁରୁଣା ପୃଷ୍ଠା—ବସ୍ତିରୁ ଧରାପଡ଼ିଥିବା ଅଭିଯୁକ୍ତମାନଙ୍କ ଚିତ୍ର
ଅତୀତ ରେକର୍ଡ ଉଠାଇ ଦେଖିଲେ-
ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଏକ ବସ୍ତିରୁ ବାହାର ରାଜ୍ୟର ଅପରାଧୀ, ନିଶା ବେପାରୀ, ଅପରାଧ ନେଟୱର୍କ ଚାଲୁଥିବା ଧରାପଡ଼ିଥିଲା।
ଯାହା ପ୍ରମାଣ କରେ- ବସ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ନେଇ ଗୁଣାତ୍ମକ ତଦନ୍ତ ହେଉନାହିଁ।
ପ୍ରଶ୍ନ ଏଠାରେ- ଯଦି ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ଧରାପଡ଼ିଛନ୍ତି, ଏବେ ତଲାସୀକୁ କାହିଁକି ଏତେ ପଛଘୁଞ୍ଚା?
ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ‘ନୋ ମାନ୍ସ୍ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ’ କରାଯିବ କି?
ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି- ଭୁବନେଶ୍ୱର ଏକ ଶିକ୍ଷା, ଚାକିରି, ବ୍ୟବସାୟର କେନ୍ଦ୍ର। ମାନବୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ କୌଣସି ଲୋକଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆସିବା ବାସ କରିବାକୁ ଅଟକାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
କିନ୍ତୁ ଚିହ୍ନଟ ବିହୀନ ବାସ, ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ବିହୀନ ରହିବା, ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ଚଳାଚଳ- ଏହା ମାନବୀୟ ଅଧିକାର ନୁହେଁ; ଏହା ସୁରକ୍ଷା ଜଞ୍ଜାଳ।
ସାଧାରଣ ଲୋକମାନେ ଆଜି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଉଛନ୍ତି- “ରାଜଧାନୀକୁ କିଏ ଏତେ ସହଜ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରୁଛି? କିଏ ଏମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରୁଛି?”
ଏହା ଗମ୍ଭୀର ଆଶଙ୍କା।
କମିଶନରେଟ ପୁଲିସ୍- ଏବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ସମୟ
ସମାଜ ଆଶା କରୁଛି-
1. ବସ୍ତି ଭିତ୍ତିକ ସାମୂହିକ ତଲାସୀ ଅଭିଯାନ
2. ଘରଭଡ଼ା ରେଜିଷ୍ଟର ନିୟମ କଠୋର କରାଯାଉ
3. ଅପରାଧ ପ୍ରବଣ ବସ୍ତି ଚିହ୍ନଟ ହେଉ
4. ନକଲି ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ମାଫିଆଙ୍କ ଉପରେ କଡ଼ା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ
5. ବାସସ୍ଥାନ ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ବାୟୋମେଟ୍ରିକ୍ ତଥ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା
ଏହା ରାଜନୀତି ନୁହେଁ, ଏହା ଭୁବନେଶ୍ୱରର ସୁରକ୍ଷା।
ସବୁଠୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ-ତଲାସୀ ଆରମ୍ଭ କେବେ?
ଏବେ ବସ୍ତି ଯାଞ୍ଚ ଦରକାରିଆ ନୁହେଁ- ଅତିଆବଶ୍ୟକ।
ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ବାହାରରୁ ଆସିଛି କି, କିଏ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ, କିଏ ଅପରାଧରେ ଜଡ଼ିତ- ଏହା ଚିହ୍ନଟ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।
ପ୍ରଶାସନ ଯଦି ଏବେ ନ ଜାଗେ, ଆସନ୍ତା କିଛି ବର୍ଷରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ଭୁବନେଶ୍ୱରକୁ ସୁରକ୍ଷା ସଙ୍କଟର କେନ୍ଦ୍ର କରିଦେଇପାରେ।
ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିବା- ସହର, ସମାଜ ଏବଂ ପୁଲିସ୍ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତର ଭୁଲ।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଏ- “ରାଜଧାନୀରେ ଜୋରଦାର ଅଭିଯାନ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେବ?” ସମୟ ଏବେ-ପରେ ନୁହେଁ।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/?p=41894
