ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ୨୦୨୫ର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେବା ସହିତ, ଏବେ ଚାରିଆଡ଼େ ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି- କିଏ ସରକାର ଗଢ଼ିବ? ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ପ୍ରକାଶିତ ବିଭିନ୍ନ ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଅନୁଯାୟୀ, ବିହାରର ଜନମତ ଆଉଥରେ ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମେଣ୍ଟ (ଏନଡିଏ) ସପକ୍ଷରେ ଯାଇଛି। ପୋଲଷ୍ଟରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତଙ୍କ ମତ ଏକ- ନିତୀଶ କୁମାର ଓ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟିର ଜାତୀୟ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ମେଣ୍ଟ (ଏନଡିଏ) ଏକ ସୁସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ସହ ପୁଣି ଶାସନ କ୍ଷମତାକୁ ଫେରିପାରେ, ଯେଉଁଠି ବିରୋଧୀ ମହାଗଠବନ୍ଧନ ଆଶା ଅନୁଯାୟୀ ସୁଫଳ ପାଇବ ନାହିଁ।
ବିହାରରେ ରାଜନୀତିକ ଜୁଆ: କେଉଁ ଶିବିର କେତେ ଦୃଢ଼
୨୪୩ ଆସନ ବିଶିଷ୍ଟ ବିହାର ବିଧାନସଭାରେ ଶାସନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସଂଖ୍ୟା ହେଉଛି ୧୨୨ ଆସନ। ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଅନୁଯାୟୀ, ଏନଡିଏ (ଜେଡିୟୁ + ବିଜେପି + ଏଲଜେପି-ଆରଭି) ପାଇଁ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ପ୍ରାୟ ୧୪୮ ଆସନ, ଯେଉଁଠି ଆରଜେଡି ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମହାଗଠବନ୍ଧନ ୮୮ ଆସନରେ ସୀମିତ ହୋଇପାରେ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟ ଦଳ ଓ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରାର୍ଥୀମାନଙ୍କ ଖାତାରେ ପଡ଼ିପାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ୭ ଆସନ। ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ମହାଗଠବନ୍ଧନ ଯେଉଁଠି ୧୧୦ ଆସନ ପାଇଥିଲା, ଏବେ ସେଠାରୁ ୨୦-୨୨ ଆସନ କମିବାର ଆଶଙ୍କା ଅଛି। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ତେଜସ୍ୱୀ ଯାଦବଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ରାଜନୀତିକ ଝଟକା ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର ଓ ଜନ ସୁରାଜ: ଅନୁଭବୀ ରଣନୀତିକାର, କିନ୍ତୁ ଅପରିଣତ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ
ନିର୍ବାଚନ ରଣନୀତିକାର ଭାବେ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ସଫଳତା ପାଇଥିବା ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋର, ଏଥରେ ନିଜ ଦଳ ଜନ ସୁରାଜ ପାର୍ଟି ନେଇ ନିର୍ବାଚନୀ ମଞ୍ଚରେ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରଦର୍ଶନ ନିରାଶାଜନକ ରହିବ। ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ସର୍ଭେରେ ଜନ ସୁରାଜ ପାଇଁ ଆସନ ଆକଳନ “ଶୂନ୍ୟ ରୁ ୨” ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ଏହି ଫଳ ଦେଖାଉଛି ଯେ, ରଣନୀତି ଓ ସଂଗଠନ ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭୋଟର ବେସ ଓ ଗ୍ରାସରୁଟ୍ ସଂଗଠନର ଅଭାବ ଜନ ସୁରାଜ ପାଇଁ ବଡ଼ ବାଧା ହୋଇଛି। ରାଜନୀତି ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହୁଛନ୍ତି- “ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଏକ୍ସପେରିମେଣ୍ଟ ଏଥର ଜନମତରେ ଗ୍ରହଣୀୟ ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ। ବିହାର ଭଳି ସାମାଜିକ ଭାବେ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ନୂଆ ଦଳକୁ ଭୋଟର ବିଶ୍ୱାସ ଜିତିବାକୁ ଅନେକ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।”
ନିର୍ବାଚନ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ: ଦୁଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ତୀବ୍ର ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା
ବିହାରରେ ଏଥର ଦୁଇ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ମତଦାନ ହୋଇଥିଲା- ନଭେମ୍ବର ୬ ଓ ୧୧। ମୋଟ ଭୋଟର ୭ କୋଟିରୁ ଅଧିକ, ଯେଉଁଠି ପ୍ରାୟ ୫୮% ମତଦାନ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସେମି-ରୁରାଲ ଏବଂ ପଛୁଆ ଅଞ୍ଚଳର ଭୋଟିଂ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସହର ଓ ବିଜେପି ଗଢ଼ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏନଡିଏର ପ୍ରଭାବ- ଏହି ଦୁଇଟି ମିଶି ଏନଡିଏକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ବହୁମତ ଦେଇପାରେ।
ମହାଗଠବନ୍ଧନର ହତାଶା: ତେଜସ୍ୱୀଙ୍କ ନୂଆ ମୁଖ୍ୟାଧାରା ଭାଷଣ ଫଳ ଦେଲା ନାହିଁ?
ତେଜସ୍ୱୀ ଯାଦବ ଏଥର ନିର୍ବାଚନରେ ଯୁବ ଭୋଟର ଓ ନିଯୁକ୍ତି ଅଭାବକୁ ନେଇ ପ୍ରଚାର ଅଭିଯାନ ଚାଲାଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅଭିଯାନ ମନ୍ତ୍ର ଥିଲା- “୧୦ ଲକ୍ଷ ଚାକିରି”। କିନ୍ତୁ ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଦେଖାଉଛି ଯେ, ସେ ରାଜ୍ୟର ଶିକ୍ଷିତ ବେକାର ଯୁବକମାନଙ୍କ ମନ ଜିତିପାରିଲେ ନାହାନ୍ତି, ଜାତି ଏବଂ ଯୁବ ଭୋଟ ଏନଡିଏ ଶିବିରକୁ ଯାଇଛି। ନିତୀଶଙ୍କ “ସୁଶାସନ ବାବୁ” ଇମେଜ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଗ୍ରାମୀଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରହିଛି।
ଭବିଷ୍ୟତ ପ୍ରଭାବ: ତିନି ରାଜ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ସଙ୍କେତ
ବିହାର ନିର୍ବାଚନର ଫଳାଫଳ ଆସନ୍ତା କେରଳ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ତାମିଲନାଡୁ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ରାଜନୀତିକ ଭାବେ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏନଡିଏ ଯଦି ଏଠାରେ ସଫଳ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଏହା ବିଜେପି ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରବ୍ୟାପୀ ମାନସିକ ସ୍ତରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେବ। ଏପରି ସମୟରେ, ଏସଆଇଆର (Special Intensive Revision) ଅଭିଯାନ ଯାହା ଭୋଟର ତାଲିକା ସଂଶୋଧନ ପାଇଁ ହୋଇଛି, ତାହା ହେବାପରେ ବିହାର ପ୍ରଥମ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ କରାଇଲା। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଫଳରେ ନୂଆ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ନୂଆ ଭୋଟରମାନେ ନିତୀଶ-ମୋଦୀ ଦଳକୁ ପସନ୍ଦ କରିଥିବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।
ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ସବୁବେଳେ ସତ୍ୟ ହୁଏ କି?
ଭୋଟ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ଭୋଟରମାନେ ବାହାରକୁ ଆସିଲେ ତାଙ୍କର ମତାମତ ନେଇ ସର୍ଭେ ଏଜେନ୍ସିମାନେ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଏହି ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ତିଆରି ହୁଏ “ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ” ବା ବୁଥ୍ ବାହୁଡ଼ା ମତ। କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବ ଅଭିଜ୍ଞତା ଦେଖାଇଛି ଯେ “ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଅନେକ ସମୟରେ ଫଳାଫଳର ଦିଗକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରେ, କିନ୍ତୁ ସଠିକ୍ ଅନୁପାତରେ ନୁହେଁ।” ୨୦୧୫ ଓ ୨୦୨୦ରେ ବିହାରର ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ଅପେକ୍ଷିତ ଫଳ ଦେଇଥିଲା। ସେହିପରି, ୨୦୨୫ର ଏହି ଅନୁମାନ ମଧ୍ୟ ସେହି “ସାଧାରଣ ଅସାଧାରଣ” ପରି ହୋଇପାରେ ବୋଲି କେତେକ ଆଶାବ୍ୟକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।
ସାମାଜିକ ସନ୍ତୁଳନ ଓ ରାଜନୀତିକ ପ୍ରତିଫଳନ
ବିହାରରେ ରାଜନୀତିକ ଚିତ୍ର ସଦାସର୍ବଦା ସାମାଜିକ ରେଖାରେ ଗଢ଼ା ହୋଇଥାଏ। ଯାଦବ, କୁର୍ମି, କରଣ, ମୁସଲିମ ଓ ଦଳିତ- ଏହି ପାଞ୍ଚ ଶ୍ରେଣୀର ମତଦାତାଙ୍କ ପାଖରେ ଯେଉଁ ଦଳ ଅଧିକ ଗ୍ରହଣୀୟ, ସେଇ ଦଳ ଶାସନ ସିଂହାସନରେ ବସିଥାଏ। ଏଥର ଏନଡିଏର ରଣନୀତି ଥିଲା- “ସବକା ସାଥ୍, ସବକା ବିକାଶ” ଉପରେ ସର୍ବପକ୍ଷ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବା। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆରଜେଡି ଅଧିକ କାଷ୍ଟ-ଓରିଏଣ୍ଟେଡ୍ ଆପ୍ରୋଚ୍ ନେଇଥିଲା, ଯାହା ଏବେ ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅସନ୍ତୋଷ ଜନ୍ମାଇଛି।
ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଆଶା, କିନ୍ତୁ ଫଳ ହେବ ସତ୍ୟର ପରିଚୟ
ବିହାର ଏକ ଏମିତି ରାଜ୍ୟ ଯେଉଁଠି ରାଜନୀତି ଓ ସାମାଜିକ ଗଣିତ ମିଶି ଏକ ଅଲଗା ସମୀକରଣ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଯଦିଓ ଏନଡିଏ ପକ୍ଷରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି, ତଥାପି ୧୪ ନଭେମ୍ବରର ଫଳାଫଳ ହିଁ ଏହାର ସତ୍ୟତାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବ। ଏବେ ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ, ତାହା ହେଲା- ବିହାର ଆଉଥରେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିର ମଧ୍ୟ ବିନ୍ଦୁରେ ଆସିଛି, ଯେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆସନ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୋଟ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମଣିଷର ମତ ଦେଶର ରାଜନୀତିକ ଦିଗକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରେ।
ଓଡ଼ିଶାର ନୂଆପଡ଼ା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ଆଶାଠାରୁ ଅଧିକ ମତଦାନ ହୋଇଛି। ଗତ ନିର୍ବାଚନରେ ୭୫.୪୪ ପ୍ରତିଶତ ମତଦାନ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଗତକାଲି ହୋଇଥିବା ଉପନିର୍ବାଚନରେ ୮୧. ୪୫ ପ୍ରତିଶତ ମତଦାନ ହୋଇଛି। ଏହି ମତଦାନ ସରକାରୀ ଦଳ ସପକ୍ଷରେ ହୋଇଛି ବୋଲି ରାଜନୀତି ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରୁଛନ୍ତି। କାରଣ ନୂଆପଡ଼ା ଏଥର ଆଦିବାସୀ, ଯାଦବ ଓ ମହିଳାମାନେ ଶାସକ ଦଳ ସପକ୍ଷରେ ଯାଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।
ଏକଜିଟ୍ ପୋଲ ଯଦି ଠିକ୍ ହୁଏ, ତେବେ ବିହାରରେ ନିତୀଶ କୁମାରଙ୍କ ଅଧିନରେ ଏନଡିଏ ସରକାର ତିଆରି ହେବ। ଏହା ମହାଗଠବନ୍ଧନ ପାଇଁ ଏକ ରାଜନୀତିକ ପଛକୁ ହଟିବା ଓ ପ୍ରଶାନ୍ତ କିଶୋରଙ୍କ ଜନ ସୁରାଜ ପାଇଁ ଏକ ପରୀକ୍ଷାତ୍ମକ ଅନୁଭବ ହେବ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତିମ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଭୋଟରଙ୍କ ମନରେ ଅଛି- ଏବଂ ତାହା ଜଣାପଡ଼ିବ ମାତ୍ର ୧୪ ନଭେମ୍ବରରେ।
Also readhttps://purvapaksa.com/3-reasons-why-india-alliances-game-spoiled/
