ଓଡ଼ିଶାର ଭୂଗୋଳ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଯୋଡ଼ୁଥିବା ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ସୂତାଖିଅ ହେଉଛି ‘ଖୋର୍ଦ୍ଧା–ବଲାଙ୍ଗିର ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ’। ଦୀର୍ଘ ତିନି ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଅବହେଳା, ରାଜନୈତିକ ଟାଣଟୋରା ଏବଂ ପରିବେଶ ମଞ୍ଜୁରୀର ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ଫସି ରହିଥିବା ଏହି “ଅଧୂରା ସ୍ୱପ୍ନ” ଏବେ ସାକାର ହେବାକୁ ଯାଉଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥର ଚର୍ଚ୍ଚା କେବଳ ରେଳ ଲାଇନ୍ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହି ରୁଟ୍ରେ ନିର୍ମାଣ ହେଉଥିବା ୪.୭୭ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ‘ରେଳ ଭାୟାଡକ୍ଟ’ (Railway Viaduct) ପାଇଁ। ଏହା କେବଳ ଓଡ଼ିଶାର ସବୁଠୁ ଲମ୍ବା ରେଳ ସେତୁ ନୁହେଁ, ବରଂ କେରଳର ଭେମ୍ବାନାଡ୍ ସେତୁ ପରେ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସବୁଠୁ ଲମ୍ବା ରେଳ ସେତୁ ଭାବେ ଇତିହାସ ରଚିବାକୁ ଯାଉଛି।
ଭାୟାଡକ୍ଟ: ଏକ ବୈଷୟିକ ଚମତ୍କାର
ଅନେକଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିପାରେ, ‘ଭାୟାଡକ୍ଟ’ କ’ଣ? ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ ଏହା ଏକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତମ୍ଭ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୀର୍ଘ ସେତୁ, ଯାହା ନଦୀ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଜଙ୍ଗଲ, ଉପତ୍ୟକା ଏବଂ ଅସମାନ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଉପରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଏ।
• ପରିବେଶ ବନାମ ପ୍ରଗତି: ଖୋର୍ଦ୍ଧା–ବଲାଙ୍ଗିର ରୁଟ୍ର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ହାତୀ ଚଳପ୍ରଚଳ ଅଞ୍ଚଳ (Elephant Corridor) ଦେଇ ଯାଇଛି। ମାଟି ଉପରେ ରେଳ ଲାଇନ୍ ବିଛାଇଲେ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ବିପଦ ବଢ଼ିଥାନ୍ତା। ତେଣୁ, ପ୍ରାୟ ୫ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପି ଏହି ଆକାଶୀ ସେତୁ ବା ଭାୟାଡକ୍ଟ ନିର୍ମାଣ କରି ରେଳବାଇ ପରିବେଶ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା ସହ ବିକାଶର ଗତିକୁ ବେଗବାନ କରିଛି।
ତିନି ଦଶନ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ୍ଷା ଓ ରାଜନୈତିକ ସଂକଳ୍ପ
୧୯୯୦ ଦଶକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହୋଇ ରହିଆସିଛି। ବଜେଟ୍ ଅଭାବ ଏବଂ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ବୌଦ୍ଧ, ସୋନପୁର ଏବଂ ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକମାନେ ନିଜକୁ ଅବହେଳିତ ମନେ କରୁଥିଲେ।
• ନୂତନ ଶକ୍ତି: ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ନୂଆ ଜୀବନଦାନ ଦେଇଛି। ୩୦ ମିଟରରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାରେ ନିର୍ମିତ ଶତାଧିକ କଂକ୍ରିଟ୍ ପିଲାର ଏବଂ ‘ଲଞ୍ଚିଙ୍ଗ୍ ଗିର୍ଡର୍’ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ଏବେ ଏକ ପ୍ରାଥମିକତା।
ଅର୍ଥନୈତିକ ବିପ୍ଳବର ସୂତ୍ରଧର
ଏହି ୪.୭୭ କିଲୋମିଟରର ସେତୁ କେବଳ ଦୁଇଟି ଷ୍ଟେସନକୁ ଯୋଡ଼ୁନାହିଁ, ବରଂ ଏହା ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଉପକୂଳ ଓଡ଼ିଶା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସାମାଜିକ-ଆର୍ଥିକ ଦୂରତାକୁ ହ୍ରାସ କରୁଛି।
• ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଓ ବାଣିଜ୍ୟ: ବଲାଙ୍ଗିର ଓ ବୌଦ୍ଧର କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଏବଂ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବେ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟରେ ବଡ଼ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।
• ପର୍ଯ୍ୟଟନର ବିକାଶ: ସତକୋସିଆ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଏବଂ ଗନ୍ଧମାର୍ଦ୍ଦନ ପର୍ବତମାଳା ପରି ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀକୁ ଯୋଗାଯୋଗ ସହଜ ହେବ। ଏହି ଭାୟାଡକ୍ଟ ନିଜେ ଏକ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ ପାଲଟିବ, ଯେଉଁଠାରେ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଜଙ୍ଗଲର ମନୋରମ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଉପରୁ ଦେଖିପାରିବେ।
ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂର ଅଗ୍ନିପରୀକ୍ଷା
ଏତେ ବଡ଼ ଢାଞ୍ଚା ନିର୍ମାଣ କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ନୁହେଁ।
1. ଭୂକମ୍ପ ନିରୋଧୀ: ଏହି ସେତୁକୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ଭୂକମ୍ପ ସହନଶୀଳ କରାଯାଇଛି।
2. ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସୁରକ୍ଷା: ହାତୀଙ୍କ ଗତିପଥରେ କୌଣସି ବାଧା ସୃଷ୍ଟି ନକରି ଟ୍ରେନ୍ ଉପରେ ଚାଲିବ, ଯାହା ପରିବେଶ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି।
ବିକାଶର ପରିଭାଷା: ଅବହେଳାରୁ ଅଭ୍ୟୁଦୟ
ଖୋର୍ଦ୍ଧା–ବଲାଙ୍ଗିର ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଭିତର ଅଞ୍ଚଳର ଚେହେରା ବଦଳାଇ ଦେବ। ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ପହଞ୍ଚିବା ସହଜ ହେବ। ଯେଉଁଠି ପୂର୍ବରୁ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଘଣ୍ଟା ଘଣ୍ଟା ସମୟ ଲାଗୁଥିଲା, ସେଠାରେ ଏହି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳପଥ ବିକାଶର ନୂଆ ଇଞ୍ଜିନ ସାଜିବ।
ଏହା ଏକ ନୂଆ ଆରମ୍ଭ
୪.୭୭ କିଲୋମିଟରର ଏହି ଭାୟାଡକ୍ଟ କେବଳ ସିମେଣ୍ଟ ଓ ଲୁହାର ଏକ ଢାଞ୍ଚା ନୁହେଁ; ଏହା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶାର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ପ୍ରତୀକ। ଏହା ପ୍ରମାଣ କରୁଛି ଯେ, ଯଦି ସଠିକ୍ ଯୋଜନା ଓ ରାଜନୈତିକ ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ରହେ, ତେବେ ଦୁର୍ଗମ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ ମଧ୍ୟରେ ବିକାଶର ସେତୁ ଗଢ଼ାଯାଇପାରେ। ଓଡ଼ିଶା ଆଜି ଦେଶର ରେଳ ମାନଚିତ୍ରରେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିବାକୁ ଯାଉଛି, ତାହା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ସମୃଦ୍ଧିର ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିବ।
“ଖୋର୍ଦ୍ଧା–ବଲାଙ୍ଗିର ଲାଇନ୍ ଆଉ ଏକ ଅଧୂରା ସ୍ୱପ୍ନ ନୁହେଁ, ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ବିରାଟ ବାସ୍ତବତା।”
AlsoRead; https://purvapaksa.com/rs-79000-crore-defence-budget-approved-to-increase-strength-of-three-forces/
https://purvapaksa.com/rs-79000-crore-defence-budget-approved-to-increase-strength-of-three-forces/
