ସମୟ ସବୁବେଳେ ସଙ୍କେତ ଦେଇଥାଏ—କେବେ ଆଲୋକରେ, କେବେ ଅନ୍ଧକାରରେ। ନିପା ଭାଇରସ୍କୁ ନେଇ ଭାରତରେ ନିକଟରେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଏମିତି ଗୋଟିଏ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ, ଯାହାକୁ ଅବହେଳା କରିବାର ମୂଲ୍ୟ ଅପାର। ଏହା କେବଳ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଖବର ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପରୀକ୍ଷା—ଆମ ସଚେତନତା, ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ସମ୍ମିଳିତ ଦାୟିତ୍ୱର।
ଭାରତରେ ପାଞ୍ଚଟି ନିପା ସଂକ୍ରମଣ ମାମଲା ଚିହ୍ନଟ ହେବା ସହିତ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ, ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ନେପାଳରୁ ଆସୁଥିବା ସୂଚନା ଆମକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଉଛି—ଏହି ଭାଇରସ୍ କୌଣସି ଏକାକୀ ଘଟଣା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଆହ୍ୱାନ।
ନିପା: ଏକ ଭାଇରସ୍ରୁ ଅଧିକ
ନିପା ଭାଇରସ୍ ଏକ ଜୁନୋଟିକ୍ ଭାଇରସ୍—ଅର୍ଥାତ୍ ପଶୁଠାରୁ ମଣିଷକୁ ଆସୁଥିବା ରୋଗ। ଏହାର ମୂଳ ଉତ୍ସ ହେଉଛି ଫଳବାଦୁଡ଼ି, ଯାହାକୁ ସାଧାରଣ ଭାଷାରେ “ଉଡ଼ନ୍ତା ଶୃଗାଳ” ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ବାଦୁଡ଼ିଙ୍କ ଶରୀର ତରଳ—ଲାଳ, ପରିସ୍ରା, ମଳ—ଯେତେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼େ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସଂସ୍ପର୍ଶ ହୁଏ, ସେଠାରୁ ସଂକ୍ରମଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଘୁଷୁରୀ, ଛେଳି, ଘୋଡ଼ା, କୁକୁର କିମ୍ବା ବିଲେଇ ଭଳି ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଭାଇରସ୍ର ବାହକ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଚିନ୍ତାଜନକ—ମଣିଷଠାରୁ ମଣିଷକୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ବ୍ୟାପିପାରେ, ବିଶେଷକରି ଯତ୍ନ ନେବା ସମୟରେ।
ଏକ ଇତିହାସ, ଯାହା ଆମକୁ ଭୟ ଦେଖାଉଛି
ନିପା ଭାଇରସ୍ର ଇତିହାସ ନୂଆ ନୁହେଁ। ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ମାଲେସିଆ ଓ ସିଙ୍ଗାପୁରରେ ଘଟିଥିବା ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ପ୍ରକୋପରେ ଶତାଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଲକ୍ଷାଧିକ ଘୁଷୁରୀ ନଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲେ, ଯାହା ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଭୟଙ୍କର ଅର୍ଥନୈତିକ ଆଘାତ ଦେଇଥିଲା।
ସେଠାରୁ ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପ୍ରାୟ ୨୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରକୋପ ଦେଖାଯାଇଛି—ବିଶେଷକରି ବାଂଲାଦେଶ ଓ ଭାରତର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଫେରିଆସୁଥିବା ଏହି ଭାଇରସ୍ ଆମକୁ କୁହେ—ଏହା ଆକସ୍ମିକ ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ପୁନରାବୃତ୍ତିଶୀଳ ଆପଦା।
ଲକ୍ଷଣ: ସାଧାରଣ ଜ୍ୱରରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ନିପା ସଂକ୍ରମଣର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣ ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ଫ୍ଲୁ ପରି ଲାଗିପାରେ—ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, କାଶ, ଗଳା ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦୁର୍ବଳତା। ଏହି ସରଳତା ହିଁ ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୟ। କାରଣ ଅନେକ ସମୟରେ ଲୋକ ଏହାକୁ ଅବହେଳା କରିଦିଅନ୍ତି।
କିନ୍ତୁ ଗମ୍ଭୀର ମାମଲାରେ ଏହି ଭାଇରସ୍ ଏନସେଫାଲାଇଟିସ୍—ମସ୍ତିଷ୍କ ସଂକ୍ରମଣ—ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଦିଗଭ୍ରାନ୍ତ, ଆକ୍ରମଣ, କୋମା, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା କଷ୍ଟ—ଏହା ଧୀରେଧୀରେ ମୃତ୍ୟୁରେ ପରିଣତ ହୋଇପାରେ। ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୪୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ୭୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଏକ ଭୟଙ୍କର ସତ୍ୟ।
ଚିକିତ୍ସା ନାହିଁ, ସତର୍କତା ହିଁ ଅସ୍ତ୍ର
ନିପା ଭାଇରସ୍ ପାଇଁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ନିଶ୍ଚିତ ଔଷଧ କିମ୍ବା ଟିକା ନାହିଁ। ଚିକିତ୍ସାର ଅର୍ଥ—ଲକ୍ଷଣ ପରିଚାଳନା। ପ୍ରଚୁର ପାଣି, ବିଶ୍ରାମ, ଜ୍ୱର ଓ ବାନ୍ତି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମସ୍ୟାରେ ସହାୟକ ଚିକିତ୍ସା। ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି—ମୋନୋକ୍ଲୋନାଲ୍ ଆଣ୍ଟିବଡି ଭଳି ପଦ୍ଧତି ଉପରେ—କିନ୍ତୁ ଏହା ଏଯାଁ ମଧ୍ୟ ଆଶାର ମଞ୍ଚରେ ରହିଛି।
ସେହିପରି, ପ୍ରତିରୋଧ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ଅସ୍ତ୍ର। କଞ୍ଚା ଖଜୁରୀ ରସ ଏଡାଇବା, ଫଳ ଭଲଭାବେ ଧୋଇବା, ବାଦୁଡ଼ି କିମ୍ବା ଅସୁସ୍ଥ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଏଡାଇବା, ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଯତ୍ନ ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ବ୍ୟବହାର—ଏହା ହିଁ ଆମର ଢାଲ।
ଏକ ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱ
ନିପା ଭାଇରସ୍ କେବଳ ଡାକ୍ତର କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କ ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ସାମୂହିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ଲୋକ ଲକ୍ଷଣ ଲୁଚାନ୍ତି, ସେ କେବଳ ନିଜକୁ ନୁହେଁ—ସମାଜକୁ ବିପଦରେ ପକାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଆମେ ଅବହେଳା କରୁ, ଆମେ ଭାଇରସ୍କୁ ସୁଯୋଗ ଦେଉ।
ଭୟ ନୁହେଁ, ସଚେତନତା
ନିପା ଭାଇରସ୍କୁ ନେଇ ଭୟ ପ୍ରସାର କରିବା ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଅବହେଳା ଆଉ ଅଧିକ ଭୟଙ୍କର। ଇତିହାସ ଆମକୁ ଶିଖାଇଛି—ଯେଉଁ ରୋଗକୁ ଆମେ ଅଗ୍ରାହ କରୁ, ସେହି ରୋଗ ଆମକୁ ଶିଖାଇଦେବାକୁ ଫେରିଆସେ।
ନିପା ଏକ ରେଡ୍ ଆଲାର୍ଟ। ଏହା ଆମ ସଚେତନତା, ଆମ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଓ ଆମ ସମ୍ମିଳିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାର ପରୀକ୍ଷା। ଏହି ପରୀକ୍ଷାରେ ଆମେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବୁ କି—ତାହା ନିର୍ଭର କରେ, ଆମେ କେତେ ଶୁଣୁଛୁ, କେତେ ବୁଝୁଛୁ ଓ କେତେ ସଚେତନ ହେଉଛୁ।
