୨୦୨୪ ମସିହାର ଓଡ଼ିଶା ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ କେବଳ ଏକ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହେଁ; ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଇତିହାସର ଗୋଟିଏ ଗଭୀର ମୋଡ଼। ୨୪ ବର୍ଷ ଧରି ଲଗାତାର ଶାସନ କରିଥିବା ଜଣେ ନେତା—ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ—ହଠାତ୍ ନିର୍ବାଚନ ହାରିଗଲେ।
କିନ୍ତୁ ଏହି ପରାଜୟ କୌଣସି ଅପମାନଜନକ ବିଦାୟ ନୁହେଁ। ନିର୍ବାଚନ ପରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ନୂତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ ଉତ୍ସବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ବିରୋଧୀ ଦଳର ନେତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନରେ ଠିଆ ହେଲେ। ଏହା ଦେଖାଇଦେଲା—ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଶାସନ ହାରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସମ୍ମାନ ହାରିନଥିଲେ।
ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଏ— ଯଦି ଶାସନ ଏତେ ସଫଳ ଥିଲା, ତେବେ ପରାଜୟ କାହିଁକି?
୧୯୯୦ ଦଶକର ଓଡ଼ିଶା: ଯେତେବେଳେ ରାଜ୍ୟ ଆଇସିୟୁରେ ଥିଲା
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରାଜନୀତିକ ଉତ୍ଥାନ ବୁଝିବା ପାଇଁ ୧୯୯୦ ଦଶକର ଓଡ଼ିଶାକୁ ଫେରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସେ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶା ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ଦୁର୍ବଳ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲା।
• ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀମାନେ ସମୟରେ ଦରମା ପାଉନଥିଲେ
• ଋଣ–GSDP ଅନୁପାତ ଭୟାବହ ସ୍ତରରେ
• କେବିକେ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନାହାର
• ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ପ୍ରାୟ ଅନୁପସ୍ଥିତ
• ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ନଥିଲା
ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ଜଣେ ଅନିଚ୍ଛୁକ, ଶାନ୍ତ, ରାଜନୀତିରୁ ଦୂରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ହଠାତ୍ ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସିଲେ—ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ।
ଏକ ଅନିଚ୍ଛୁକ ନେତାର ଉଦୟ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପାରମ୍ପରିକ ଜନନେତା ନୁହେଁ।
ସେ—
• ଭାଷଣବାଜ ନଥିଲେ
• ରାସ୍ତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଉତ୍ପାଦ ନୁହେଁ
• ଜାତି–ଧର୍ମ ରାଜନୀତିରେ ରୁଚି ନଥିଲା
ସେ ଜଣେ ପ୍ରଶାସକ ଭାବରେ ନିଜକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ ଗଠନ କରି, ଶାସନକୁ ମୁଖ୍ୟ ଏଜେଣ୍ଡା କଲେ।
ଫଳ?
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏକ ଦୀର୍ଘ ସ୍ଥିରତାର ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ।
ଶାସନର ସଫଳତା: ଯେଉଁଠି ଇତିହାସ ନିର୍ବିବାଦ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ୨୪ ବର୍ଷର ଶାସନ କାଳର କିଛି ଅସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳତା—
● ଆର୍ଥିକ ଶୃଙ୍ଖଳା
• ଋଣ–GSDP ଅନୁପାତ ୨୫% ତଳକୁ
• ରାଜସ୍ୱ ପରିଚାଳନାରେ ଶୃଙ୍ଖଳା
● ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା
• ୧୯୯୯ ସୁପର ସାଇକ୍ଲୋନ୍ ପରେ ଶିକ୍ଷା
• ଫାଇଲିନ୍, ଫନି—ମୃତ୍ୟୁ ସଂଖ୍ୟା ନିମ୍ନତମ
● କଲ୍ୟାଣ ରାଜ୍ୟ
• ବିଜୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା
• କାଳିଆ
• ମଧୁବାବୁ ପେନସନ
• ମିଶନ ଶକ୍ତି
ଏସବୁ ଯୋଜନା ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବଦଳାଇଥିଲା।
କିନ୍ତୁ ଏଠିଏ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ସମସ୍ୟା
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ମଡେଲର ମୂଳ ଶକ୍ତି ଥିଲା- ଦକ୍ଷତା + ବିତରଣ + ଅମଲାତନ୍ତ୍ର
କିନ୍ତୁ ଏହି ମଡେଲରେ ଧୀରେ ଧୀରେ—
• ବିଧାୟକଙ୍କ ଭୂମିକା କମିଲା
• ସ୍ଥାନୀୟ ନେତୃତ୍ୱ ଦୁର୍ବଳ ହେଲା
• ଲୋକ–ନେତା ସମ୍ପର୍କ ଭାଙ୍ଗିଲା
ସରକାରୀ ସିଷ୍ଟମ୍ ଚାଲୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତି ଶୂନ୍ୟ ହେଉଥିଲା।
ଭି କେ ପାଣ୍ଡିଆନ୍ ପ୍ରସଙ୍ଗ: ପ୍ରଶାସନରୁ ରାଜନୀତି
ଏଠି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ ଭି କେ ପାଣ୍ଡିଆନ।
ଦକ୍ଷ, କାର୍ଯ୍ୟକୁଶଳ, କଲ୍ୟାଣ ବିତରଣର ମୁଖ୍ୟ ମୁହଁ—କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ସେ ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଦୁଇଟି ଭାବନା ଜନ୍ମ ନେଲା—
1. ଉତ୍ତରାଧିକାର ଅସ୍ପଷ୍ଟତା
2. ପରିଚୟ ପ୍ରଶ୍ନ (ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା)
ଏହି ଦୁଇଟି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଭାରତୀୟ ଜନତା ପାର୍ଟି ବହୁତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ରାଜନୈତିକ କାହାଣୀରେ ପରିଣତ କଲା।
ପରିଚୟ, ପ୍ରତୀକ ଓ ଭାବନା: ଯେଉଁଠି ନବୀନ ପଛେଇଲେ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ତଥ୍ୟର ରାଜନୀତି କଲେ।
ବିରୋଧୀ କଲା—ଭାବନାର ରାଜନୀତି।
• ଓଡ଼ିଆ ଅସ୍ମିତା
• ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତି
• ରତ୍ନଭଣ୍ଡାର ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଏଠି ନବୀନ ମୁକାବିଲା କଲେନାହିଁ। ସେ ନିରବ ରହିଲେ। ରାଜନୀତିରେ ଏହି ନିରବତା ଦୁର୍ବଳତା ହୋଇଗଲା।
୨୦୨୪: ସମାନ ଭୋଟ, ଅସମାନ ଆସନ
ଭୋଟ ଶେୟାର ପ୍ରାୟ ସମାନ—
• BJD ~40.2%
• BJP ~40%
କିନ୍ତୁ ଆସନ ବଣ୍ଟନରେ ବିପୁଳ ତାରତମ୍ୟ।
ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଲା—ସଂଗଠନ, କାହାଣୀ ଓ ଭୂମିସ୍ତରୀୟ ଆକ୍ରମଣ ନିର୍ବାଚନ ଜିତେ।
ନିଷ୍କର୍ଷ: ଏକ ସଫଳ ଶାସକ, କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ପରାଜୟ
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ପରାଜୟ—
• ଦୁର୍ନୀତି ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ
• ବିଫଳ ଶାସନ ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ
• ଜନବିରୋଧୀ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ନୁହେଁ
ଏହା ହେଉଛି- ରାଜନୀତିର କିଛି ମୂଳ ନିୟମକୁ ଅଣଦେଖା କରିବାର ପରିଣାମ।
ରାଜନୀତି କେବଳ ଶାସନ ନୁହେଁ।
ଏହା ହେଉଛି- ନେତୃତ୍ୱ, ଦୃଶ୍ୟମାନତା, କାହାଣୀ ଓ ଭାବନା।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ଓଡ଼ିଶାକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ।
ସେଥିପାଇଁ ଇତିହାସ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବ।
କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତି- ସେ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ହରାଇଦେଲା।
AlsoRead; https://purvapaksa.com/chit-fund-refund-date-extended-till-march-31/
https://purvapaksa.com/chit-fund-refund-date-extended-till-march-31/
