ବିଜୁ ଜନତା ଦଳ (ବିଜେଡି)ର ରାଜନୀତି ଏବେ ଏକ ନୂତନ ରାସ୍ତାରେ ଦୌଡ଼ୁଛି। ନିର୍ବାଚନୀ ପରାଜୟ ପରେ ଯେଉଁ ଦଳ ଏକାଧାରେ ଆତ୍ମପର୍ଯ୍ୟାଲୋଚନା, ପୁନର୍ଗଠନ ଓ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସମୀକରଣର ସମସ୍ୟା ସମ୍ମୁଖୀନ, ସେହି ବିଜେଡି ଭିତରେ ଏବେ ଲିଗାସୀ ନେତା ଓ ‘ପାଣ୍ଡିଆନ ଯୁଗ’କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ପୁଣିଥରେ ତୀବ୍ର ହୋଇଉଠିଛି। ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚାର ମଧ୍ୟବିନ୍ଦୁରେ ରହିଛନ୍ତି- ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ, ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ ଓ ସ୍ୱଭାବତଃ ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନ। ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ ଏବେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଦୂତ ସାଜି ଲିଗାସୀ ନେତାଙ୍କୁ ବଶ କରିବାକୁ ଲାଗିଛନ୍ତି।
ପ୍ରମିଳାଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସ୍ୱର ବଦଳ ନା ଲିଗାସୀ ନେତାଙ୍କୁ ଫାଶ?
ବିଜେଡି ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ କେବେ ବି ସାଧାରଣ ନୁହେଁ। ପିଏସି ସଦସ୍ୟା, ବିଧାନସଭାରେ ଦଳର ମୁଖ୍ୟ ସଚେତକ ଭାବରେ ସେ ଦଳର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁହଁ। ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ସେ ପାଣ୍ଡିଆନ କ୍ୟାମ୍ପର ଜଣେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ନେତ୍ରୀ ବୋଲି ଧାରଣା ଥିଲା। ତେଣୁ ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟଙ୍କ ବୟାନକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ସମର୍ଥନ କରିବା ମାତ୍ର ଏକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ବିଜେଡି ଭିତରେ ଚାଲୁଥିବା ଗଭୀର ମନୋଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନର ସୂଚକ।
ଲିଗାସୀ ନେତାମାନଙ୍କର ସୋମବାର ଦିନ ଲିଙ୍ଗରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ଭେଟଘାଟ ପରେ ପ୍ରମିଳା ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଦେଲେ- “ପାଣ୍ଡିଆନ ଆମ ନେତା ନୁହଁନ୍ତି। ଆମ ନେତା ହେଉଛନ୍ତି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ।” ଏହି ଗୋଟିଏ ବାକ୍ୟ ବିଜେଡିର ଭବିଷ୍ୟତ ନେତୃତ୍ୱ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଏକ ନୂଆ ଦିଗ ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ପ୍ରମିଳା ହେଉଛନ୍ତି ପାଣ୍ଡିଆନ ଗୋଷ୍ଠୀର ଜଣେ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ। ତେଣୁ ସେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଯିବା ଚିନ୍ତାରୁ ବାହାରେ।
‘ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳ ନାହିଁ’- କିନ୍ତୁ ଚର୍ଚ୍ଚା କାହିଁକି?
ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ ଓ ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟ- ଦୁହେଁ କହୁଛନ୍ତି ଯେ ଦଳ ଭିତରେ କୌଣସି ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳ ନାହିଁ। ଭୋଜିଭାତକୁ ଗୋଷ୍ଠୀର ନାମ ଦେବା ଭୁଲ। ସମସ୍ତେ ସଂଗଠିତ ଅଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ରାଜନୀତିରେ ଯେତେବେଳେ ବାରମ୍ବାର “ଗୋଷ୍ଠୀକନ୍ଦଳ ନାହିଁ” ବୋଲି କହିବାକୁ ପଡ଼େ, ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ପ୍ରଶ୍ନ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଉଠେ- ତେବେ ଏତେ ଚର୍ଚ୍ଚା କାହିଁକି?
ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି, ବିଜେଡି ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଦୁଇଟି ଅଲଗା ମନୋଭାବ ମଧ୍ୟରେ ଅଟକି ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷ ଦଳର ପୁରୁଣା, ଲିଗାସୀ ନେତା- ଯେଉଁମାନେ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସହ ବିଗତ ୩୦ ବର୍ଷ ଧରି ରାଜନୀତି କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ ଥିଲା ଏକ ପ୍ରଶାସନିକ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରିକ ଧାରା, ଯାହାର ପ୍ରତୀକ ହେଲେ ଭି.କେ. ପାଣ୍ଡିଆନ।
ପାଣ୍ଡିଆନ: ନେତା ନା ମ୍ୟାନେଜର?
ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟଙ୍କ ବୟାନ ବିଜେଡିର ଏକ ଅକୁହା ସତ୍ୟକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି। ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କହିଛନ୍ତି- ପାଣ୍ଡିଆନ କେବେ ବି ଦଳର ନେତା ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ଜଣେ ଭଲ ମ୍ୟାନେଜର, ଯିଏ ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଥିଲେ।
ଏହି ତୁଳନା- “ଘରେ ମୁଁ ଅସୁସ୍ଥ ଥିଲେ ଘର ଭିତରେ ଥିବା ଜଣେ ପିଲା ମାଧ୍ୟମରେ ଖବର ଯିବ”- ରାଜନୈତିକ ଭାଷାରେ ବହୁତ ଗଭୀର। ଏହା ସ୍ୱୀକାର କରୁଛି ଯେ ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ପ୍ରଭାବ ନେତୃତ୍ୱରୁ ନୁହେଁ, ନେତାଙ୍କ ନିକଟତାରୁ ଥିଲା।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ: ଏକମାତ୍ର କ୍ଷମତା କେନ୍ଦ୍ର
ଏହି ସମଗ୍ର ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଯଦି ଗୋଟିଏ ନାମ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଥର ଆସୁଛି, ସେହି ନାମ ହେଉଛି- ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ଲିଗାସୀ ନେତା, ପାଣ୍ଡିଆନ ସମର୍ଥକ, ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା- ସମସ୍ତଙ୍କ ଭାଷାରେ ନବୀନ ହେଉଛନ୍ତି ଏକମାତ୍ର ନେତା।
କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି- ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ ପରେ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେବାରେ ଦଳ ଏଯାଏଁ ଅସମର୍ଥ। ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ଏହି ଉତ୍ତରକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଥିଲା।
ପ୍ରମିଳାଙ୍କ ଅବସ୍ଥାନ: ସଙ୍କେତ କ’ଣ?
ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ମନ୍ତବ୍ୟ ଏକ ରାଜନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା। ଏହା କହୁଛି- ବିଜେଡି ଏବେ ଲିଗାସୀ ନେତୃତ୍ୱ ଦିଗକୁ ପୁଣି ଫେରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଦଳ ଭିତରେ ଯେଉଁ ନେତାମାନେ ନିଜକୁ ଅବହେଳିତ ମନେ କରୁଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରମିଳା ସମର୍ଥନ ରୂପକ ଏକ ଆଶ୍ୱାସନ।
ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ: ଏକମାତ୍ର ଧ୍ରୁବତାରା
ଏହି ସମସ୍ତ ବିତର୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ କଥା ସମାନ ରହିଛି, ତାହା ହେଉଛି “ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ”। ସମ୍ବିତ ହୁଅନ୍ତୁ ବା ପ୍ରମିଳା, ସମସ୍ତେ ଏକ ସ୍ୱରରେ ସ୍ୱୀକାର କରୁଛନ୍ତି ଯେ ନବୀନ ବାବୁ ହିଁ ସର୍ବେସର୍ବା। ପାଣ୍ଡିଆନଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେଉଁ ସାମାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳତା ରହିଛି, ତାହା କେବଳ ସେ ନବୀନ ବାବୁଙ୍କ ପୁଅ ଭଳି ସେବା କରିଥିବା ହେତୁ। ଏହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ, ବିଜେଡିର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବେ ବି ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଉପରେ ହିଁ ଠିଆ ହୋଇଛି।
ବିଜେଡିର ଆତ୍ମସନ୍ଧାନ
ପାଣ୍ଡିଆନ ବିବାଦ ମୂଳତଃ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ନେଇ ନୁହେଁ। ଏହା ବିଜେଡିର ରାଜନୈତିକ ଆତ୍ମସନ୍ଧାନର ଏକ ଅଂଶ। ଦଳ ଏବେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ- ଏହା କ’ଣ ଗୋଟିଏ ବ୍ୟକ୍ତିକେନ୍ଦ୍ରିକ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ମଡେଲ୍ରେ ଚାଲିବ, ନା ସଂଗଠନାତ୍ମକ, ଲିଗାସୀ ନେତୃତ୍ୱକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବ?
ପ୍ରମିଳା ମଲ୍ଲିକ ଓ ସମ୍ବିତ ରାଉତରାୟଙ୍କ ବୟାନ ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱର ହୋଇପାରେ। ଏବେ ଦେଖିବାକୁ ବାକି- ବିଜେଡି ସେହି ସ୍ୱରକୁ ଶୁଣିବ, ନା ପୁଣିଥରେ ନିରବତାରେ ଢାଙ୍କିଦେବ।
Alsoread; https://purvapaksa.com/sujatas-entry-pandian-shadow-and-bjd-self-pity/
