ଆଧୁନିକ ଭାରତ ଆଜି ଡିଜିଟାଲ କ୍ରାନ୍ତିର ଏକ ନୂତନ ଶିଖରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପକେଟରେ ଥିବା ଏକ ଛୋଟ ସ୍ମାର୍ଟଫୋନ୍ ଆଜି ମଣିଷର ବ୍ୟାଙ୍କ, ବଜାର ଏବଂ ସରକାରୀ ଦପ୍ତର ପାଲଟିଛି। ଏକ ‘କ୍ଲିକ୍’ରେ ଦୁନିଆ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସୁଛି ସତ, କିନ୍ତୁ ସେହି କ୍ଲିକ୍ ପଛରେ ଛପି ରହିଥିବା ଅନ୍ଧକାରକୁ ଚିହ୍ନିବାରେ ଆମେ ବହୁତ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଇଛୁ। “ଡିଜିଟାଲ ଇଣ୍ଡିଆ”ର ଚକଚକିଆ ଆଲୋକ ତଳେ ସାଇବର ଅପରାଧର ଯେଉଁ କଳା ମେଘ ଘୋଟି ଆସୁଛି, ତାହା କୌଣସି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ। ଆଜି ଚୋରି ପାଇଁ ତାଲା ଭାଙ୍ଗିବା ବା ଡକାୟତି ପାଇଁ ମୁହଁ ଲୁଚାଇବା ଦରକାର ନାହିଁ; କେବଳ ଏକ ଲିଙ୍କ୍ କିମ୍ବା ଏକ ଓଟିପି ମାଧ୍ୟମରେ ଜଣେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକର ସର୍ବସ୍ୱ ଲୁଟି ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ ହେଉଛନ୍ତି ସାଇବର ଦସ୍ୟୁ।
ଇଣ୍ଟରନେଟର ଅଜ୍ଞାତ ଗହ୍ୱର: ଡାର୍କ ୱେବ୍
ଆମେ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଯେଉଁ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁ ଗୁଗୁଲ୍, ଫେସ୍ବୁକ୍, ଆମାଜପ, ତାହା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଭାସୁଥିବା ବରଫ ଖଣ୍ଡର କେବଳ ଶୀର୍ଷ ଭାଗ ବା ‘ସର୍ଫେସ୍ ୱେବ୍’। ଏହା ତଳେ ରହିଛି ଅତଳ ଗଭୀର ‘ଡିପ୍ ୱେବ୍’ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ‘ଡାର୍କ ୱେବ୍’।
ଡାର୍କ ୱେବ୍ର ବିପଦ ହେଉଛି ଅପରାଧର ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ବଜାର। ଏଠାରେ ଆଇନର ପହଞ୍ଚ ନାହିଁ। ନକଲି ଆଧାର କାର୍ଡ, କ୍ରେଡିଟ୍ କାର୍ଡ ଡାଟା, ଅବୈଧ ମାଦକ ଦ୍ରବ୍ୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମାରାତ୍ମକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଶିଶୁ ଶୋଷଣର ଭିଡିଓ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁକିଛି ଏଠାରେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ବିକ୍ରି ହୁଏ। ଆମର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ଆଜି ଏହି ଅନ୍ଧାରୀ ବଜାରରେ କିଲୋ ଦରରେ ନିଲାମ ହେଉଛି।
ନୂଆ ଯୁଗର ଅଦୃଶ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ: କାହା ସହ ଆମେ ଲଢୁଛୁ?
ପାରମ୍ପରିକ ଅପରାଧୀ ଓ ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶ ପାତାଳ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। ଆଜିର ଅପରାଧୀ ବନ୍ଦୁକ ଧରେନି, ରକ୍ତ ଦେଖାଏନି କି ଚିହ୍ନଟ ହୁଏନି। ସେ ଏକ ଶୀତତାପ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କୋଠରିରେ ବସି ଏକ ଲ୍ୟାପଟପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ଜଣେ ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପେନସନ୍ ଟଙ୍କା ଉଡ଼ାଇ ନେଉଛି।
ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା ଜଣେ କ୍ଷେତରେ ଖଟୁଥିବା ଚାଷୀ ହେଉ କିମ୍ବା ଜଣେ ପଢୁଥିବା ଛାତ୍ରୀ, ସାଇବର ମାଫିଆଙ୍କ ନଜରରୁ କେହି ବି ବାଦ୍ ପଡୁନାହାନ୍ତି। କେୱାଇସି ଅପଡେଟ୍ ନାମରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖାଲି କରିବା, ଫେକ୍ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ଜରିଆରେ ବ୍ଲାକ୍ମେଲ୍ କରିବା ଏବଂ ଲୋନ୍ ଆପ୍ ଫାଶରେ ପକାଇ ମାନସିକ ନିର୍ଯାତନା ଦେବା ଆଜିର ସାଧାରଣ ଘଟଣା ପାଲଟିଛି।
ଡିଜିଟାଲ ନିରକ୍ଷରତା: ଅପରାଧୀଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ
ଭାରତରେ ମୋବାଇଲ୍ ଏବଂ ଶସ୍ତା ଡାଟା ତ ପହଞ୍ଚିଛି, କିନ୍ତୁ “ଡିଜିଟାଲ ବୁଦ୍ଧିମତା” ବା ସଚେତନତା ପହଞ୍ଚି ନାହିଁ। ବିଶେଷ କରି ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ଲୋକମାନେ ଓଟିପି ସେୟାର କରିବାର ପରିଣାମ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ବୃଦ୍ଧବୃଦ୍ଧାମାନେ ଫେକ୍ କଲ୍ ଚିହ୍ନିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଅଜ୍ଞାନତା ହିଁ ସାଇବର ମାଫିଆଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର।
ଆଇନ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଥିବା ଛିଦ୍ର
ଯଦିଓ ଦେଶରେ ଆଇଟି ଆଇନ ଅଛି ଏବଂ ପ୍ରତି ରାଜ୍ୟରେ ସାଇବର ଥାନା ଖୋଲାଯାଇଛି, ତଥାପି ଏହା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
1. ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଖରେ ସାଇବର ଅପରାଧର ଜଟିଳ ଗୁମର ଫିଟାଇବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବୈଷୟିକ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ।
2. ଆଧୁନିକ ଡିଜିଟାଲ ଫୋରେନ୍ସିକ୍ ସାଧନର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରମାଣ ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି।
3. ଅପରାଧୀମାନେ ଜାଣିଛନ୍ତି ଯେ ଧରାପଡ଼ିବା ଏବଂ ଦଣ୍ଡ ପାଇବା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନ ବହୁତ ଅଧିକ। ଏହି ଶିଥିଳତା ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଠକେଇ କରିବା ପାଇଁ ସାହସୀ କରୁଛି।
ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ହତ୍ୟା: ଟଙ୍କାଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି
ସାଇବର ଅପରାଧ କେବଳ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି କରେନି, ଏହା ମଣିଷର ଆତ୍ମସମ୍ମାନକୁ ଧୂଳିସାତ କରିଦିଏ। ମର୍ଫ୍ ଫୋଟୋ କିମ୍ବା ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭିଡିଓକୁ ଭାଇରାଲ୍ କରିବାର ଧମକ ଦେଇ ଅନେକ ନିରୀହ ଯୁବକଯୁବତୀଙ୍କୁ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ଭଳି ଚରମ ପନ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି। ଏହା କେବଳ ଏକ ଅପରାଧ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ “ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ହତ୍ୟା”।
ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ଥିତି: ଏକ ବାସ୍ତବ ଚିତ୍ର
ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ସାଇବର ଠକେଇର ଗ୍ରାଫ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉପରକୁ ଯାଉଛି। ଫେକ୍ ଚାକିରି ବିଜ୍ଞାପନ ଦେଖାଇ ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଲୁଟିବା, ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରେମ ନାମରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ହଡ଼ପ କରିବା ଏବଂ ବିଜୁଳି ବିଲ୍ ଅପଡେଟ୍ ନାମରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରି ଟଙ୍କା ନେବା ଭଳି ଘଟଣା ପ୍ରତିଦିନ ଘଟୁଛି। ଏହା କେବଳ ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ସମସ୍ୟା ନୁହେଁ, ଏହା ଏକ ଗଭୀର ସାମାଜିକ ବ୍ୟାଧି।
ଜାଗ୍ରତ ରହିବା ହିଁ ସମାଧାନ
ଡିଜିଟାଲ ଭାରତ ଯଦି ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ, ତେବେ ଏହା ଆମ ପାଇଁ ଗର୍ବ ନୁହେଁ ବରଂ ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ। ଆମକୁ ବୁଝିବାକୁ ହେବ ଯେ:—-
• ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ପୁଲିସର ଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ, ଏହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକର ଦାୟିତ୍ୱ।
• ଲଜ୍ଜା ତ୍ୟାଗ କରି ଠକେଇର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ୧୯୩୦ ହେଲ୍ପଲାଇନ୍ ନମ୍ବର କିମ୍ବା cybercrime.gov.in ରେ ଅଭିଯୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।
• ସରକାରଙ୍କୁ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚାକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବାକୁ ହେବ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରେ “ଡିଜିଟାଲ ହାଇଜିନ୍” (Digital Hygiene) ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଜରୁରୀ।
ଯଦି ଆମେ ଏବେ ସତର୍କ ନ ହେବା, ତେବେ ଡିଜିଟାଲ ଆଲୋକ ତଳେ ଥିବା ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଆମ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ଗିଳି ଦେବ। ମନେରଖନ୍ତୁ, ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ଥାନାରେ ନୁହେଁ, ଆମ ସଚେତନତା ଏବଂ ଆଚରଣରେ ହିଁ ଜିତାଯାଇ ପାରିବ।
ଏହା ଏକ ଚେତାବନୀ
ଡିଜିଟାଲ ଭାରତ ଯଦି ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ,
ତେବେ ସେ ଗର୍ବ ନୁହେଁ—ସଙ୍କଟ।
ସାଇବର ଅପରାଧ ବିରୋଧରେ ଯୁଦ୍ଧ—
• କୋର୍ଟ୍ରେ ନୁହେଁ, ମାନସିକତାରେ
• ଥାନାରେ ନୁହେଁ, ସଚେତନତାରେ
• ଆଇନରେ ନୁହେଁ, ଆଚରଣରେ
ନ ହେଲେ—ଡିଜିଟାଲ ଆଲୋକ ତଳେ ଅନ୍ଧକାର ଆମକୁ ଗିଳି ଦେବ।
ALSOREAD; https://purvapaksa.com/young-child-spends-night-with-dead-body-in-cold-forest/
https://purvapaksa.com/young-child-spends-night-with-dead-body-in-cold-forest/
